سیارک‌ها تا چه حد خطرناک می‌باشند؟

بیگ بنگ: سیارکی با عرض ۱۰۰ متر که  ۲۰۱۹ OK نام گرفته در ۲۵ ژوئیه ۲۰۱۹ از فاصله ۷۰،۰۰۰ کیلومتری زمین رد شد. وجود این سنگ در نزدیکی زمین ساعاتی قبل از عبور از کنار سیاره ما، اعلام شد. اگرچه در حال حاضر سیارک ۲۰۱۹ OK تهدیدی برای زمین به حساب نمی‌آید، اما این سیارک و سایر سیارک‌های نزدیک به زمین می‌توانند در آینده خطرات ِ زیادی را برای ما ایجاد کنند.

image e OKبه گزارش بیگ بنگ،  رویداد تونگوسکا در سال ۱۹۰۸ و شهاب سنگ چلیابینسک در سال ۲۰۱۳ معادل انفجارهای هسته‌ای بزرگ بودند و لذا می‌توانند به ما نشان دهند که برخورد یک شهاب سنگ به یک شهر تا چه می تواند ویرانگر باشد.

در جستجوی خطر

اخترشناسان به خوبی از خطرات ناشی از برخورد شهاب سنگ‌ها به زمین آگاهی دارند. گودال‌های به جای مانده از برخورد شهاب سنگ‌ها در سراسر زمین یافت می شوند و از نمونه‌های نسبتاً تازۀ آن میتوان به ولف کریک در شمال استرالیا و گودال شهاب سنگی آریزونا اشاره نمود. شهاب سنگی که ۶۵ میلیون سال پیش در نزدیکی چیکشلوب مکزیک سقوط کرد باعث نابودی دایناسورها گردید.

daeadaaacaae
نمایی از دهانه برخوردی “ولف کریک”

در نتیجه، اخترشناسان سراسر جهان تا به امروز برای تعیین سطح ِ تهدید ناشی از سیارک‌های نزدیک به زمین و شناسایی شهاب سنگ‌هایی که می توانند تهدید قابل توجهی برای زمین باشند تلاش‌های زیادی انجام داده‌اند. در این راستا بررسی‌های سیارکی زیادی نظیر  Pan-STARRS ، ATLAS ، SONEAR و Survey Sky Catalina انجام شده است.

در شرایط عادی سیارک‌ها آنقدر از زمین فاصله دارند که بیشتر شبیه به یک تکه سنگ کوچک به نظر می‌رسند. اما، به دلیل اینکه سیارک‌ها به دور منظومه‌شمسی حرکت می کنند، نسبت به ستاره‌ها دارای تحرک ِ بیشتری هستند. بنابراین دانشمندان می توانند سیارک‌ها را با ثبت توالی تصاویر و جستجوی اشیاء از تصویری به تصویر دیگر کشف کنند.

اخترشناسان با استفاده از این رویکرد به بررسی پرداختند و توانستند، هزاران شهاب سنگ ِ نزدیک به کره زمین را کشف نمایند، در واقع بیش از ۲۰۰۰ عدد از آنها در سال ۲۰۱۷ کشف شدند. با وجود این تلاش‌ها، هنوز هم برخی از سیارک‌ها می توانند ناگهان از کنار زمین رد شوند. اما چطور؟

image e Tunguska Event
موج شوک ِ ناشی از برخورد شهاب سنگ تونگوسکا به جو در سال ۱۹۰۸ موجب تخریب درختان شد

محققان در کشف شهاب سنگ‌هایی که در طول شب قابل مشاهده هستند خوب عمل می‌کنند، اما کشف شهاب سنگ‌ها در طول روز، چندان کار ساده‌ای نیست. علاوه بر این، این شهاب سنگ‌ها هرچقدر که به زمین نزدیکتر می‌شوند کم نورتر می شوند.

شهاب سنگ چلیابینسک ۲۰۱۳ از طرف خورشید و در روز به زمین برخورد کرد. اما سیارک ۲۰۱۹ OK در شب قابل مشاهده بود و در نزدیکترین حالت با یک دوربین دوچشمی به صورت یک نقطۀ نورانی که به آرامی حرکت می کند، قابل رویت بود. اما سه روز قبل از رد شدن از کنار زمین ۱۰۰۰ برابر کم نورتر شد، بنابراین کشف آن بسیار سخت بود.

سرانجام سیارک ۲۰۱۹ OK با استفاده از بررسی‌های SONEAR ردیابی و خیلی زود توسط شبکه تلسکوپ ASAS-SN نیز شناسایی شد. هر دوی این بررسی‌ها از تلسکوپ‌های نسبتاً کوچک با دوربین‌های حساس برای جستجوی مناطق بزرگ آسمانی استفاده کردند.

OKالبته قبل از اینکه این شهاب سنگ در نزدیکی زمین کشف شود، توسط دیگر تلسکوپ‌ها تصویربرداری شده بود، اما هیچکس از اهمیت آن مطلع نبود. لذا هم اکنون این تصاویر اولیه به اخترشناسان کمک می کند تا مدار این سیارک را مورد ارزیابی قرار دهند.

۲۰۱۹ OK دارای مدار فوق‌العاده  بیضوی است که از کمربند سیارکی فراتر از مریخ گرفته تا درون مدارهای زمین و ناهید ادامه دارد. از آنجا که پیمودن هر مدار ۲٫۷ سال به طول می انجامد، این سیارک همیشه از نزدیکی زمین عبور نخواهد کرد. البته این سیارک مجددا از کنار زمین رد خواهد شد، اما ما امیدواریم که آنقدرها نزدیک نباشد.

دیگر سیارک‌های نزدیک به زمین نیز میخواهند از نزدیکی سیارۀ ما رد شوند. آپوفیس با مساحت ۴۰۰ متر در روز جمعه ۱۳ آوریل ۲۰۲۹ تقریبا از فاصله ۳۰،۰۰۰ کیلومتر زمین عبور خواهد کرد که فقط اگر خیلی خرافاتی باشید میتواند برایتان حاوی خبرهای بدی باشد.

سیارک ۲۰۱۹ OK و آپوفیس به مراتب بزرگتر از شهاب سنگ چلیابینسک هستند که تنها دارای عرض ۲۰ متر بود. گرچه خطر برخورد این سیارک‌ها به زمین ممکن است کم باشد، اما در صورت رخ دادن این اتفاق، ویران کننده خواهد بود.

جلوگیری از وقوع آرماگدون

اگر ما بتوانیم یک سیارک را در مسیر برخورد با زمین ردیابی کنیم، آیا می توانیم مانع از برخورد آن شویم؟ اگر یک روز یا یک هفته قبل متوجه شویم قطعا با مشکل روبرو خواهیم شد، اما اگر زمان ِ بیشتری داشته باشیم گزینه‌های زیادی برای مقابله وجود دارد.

ما در حال حاضر فضاپیماهای خود را به سیارک‎های نزدیک به زمین ارسال کرده‌ایم. کاوشگر اُسیریس-رکس ناسا در حال بررسی سیارک بنو است و فضاپیمای هایابوسا ۲ ژاپن هم سیارک ریوگو را بررسی می کند. با این حال، اینها مأموریت‌های اکتشافی است نه تخریب کننده. در واقع، از بین بردن یک سیارک در نزدیکی زمین ممکن است زیان بار باشد و باعث ِ ایجاد چندین سیارک کوچک و مخرب شود.

پس چگونه می توان چنین فاجعه‌ای را متوقف کرد؟ می توان به جای ضربه زدن و یا تخریب سیارک‌های خطرناک تنها ضربۀ آرامی به آنها وارد نمود و مسیرشان را منحرف کرد. اگر سرعت یک سیارک را فقط ۱ کیلومتر بر ساعت تغییر دهید، در طی سالیان متمادی، موقعیت ِ آن هزاران کیلومتر تغییر خواهد کرد. با توجه به اینکه این نقطه آبی کم رنگ یا همان زمین ِ ما تنها دارای وسعتی در حدود ۱۲،۷۵۰ کیلومتر است، یک ضربه آرام به سیارک‌ها ممکن است برای جلوگیری از نابودی کافی باشد.

ترجمه: سهیلا دوست پژوه/ سایت علمی بیگ بنگ

منبع: sci-news.com

چگونه یک “کرمچاله” بسازیم؟

بیگ بنگ: در اینجا نحوه ساخت یک کرمچاله کیهانی توضیح داده می‌شود که میتواند فضاپیما را به دورترین نقاط فضا ارسال کند: دو سیاهچاله باردار بردارید، آنها را پشت سر هم قرار دهید و دو ریسمان کیهانی میان ِ آنها ایجاد کنید. دو ریسمان را تا بینهایت بکِشید. با این کار، سیاهچاله قابل عبوری در اختیار خواهید داشت. هنوز گیج هستید؟

physicists instructions traversable wormhole xبه گزارش بیگ بنگ، تیمی از اخترفیزیکدانان رویای تحقق بخشی به این راه حل را در ذهن می‌پرورانند. این کرمچاله میتواند مسافران را به بخش‌‎های دور جهان بفرستد. اخترفیزیکدان دانشگاه ایالتی اوهایو «پائول ساتر» در «Live Science» ایده‌های مفهومی خود را منتشر کرده است.

سیاهچاله باردار به سیاهچاله فرضی گفته می‌شود که دارای بار الکتریکی است و یک سیاهچاله در انتهای دیگر آن قرار دارد. سیاهچاله باردار میتواند در نقش یک کرمچاله ظاهر شود. اما قبل از اینکه تصمیم بگیرید به درون این کرمچاله بپرید باید بدانید که کرمچاله‌ها به طرز باورنکردنی ناپایدار هستند. برای اینکه اطمینان حاصل شود انتهای باردار بصورت منبسط باقی میماند، یک جفت حلقه کیهانی میتواند آنها را سر جای خود نگه دارد. متاسفانه، ریسمان‌های کیهانی نیز همدم سفر چندان خوبی نیستند.

ymfrWHbtjhKryuaVmtXساتر افزود: «مطمئنم اصلا دوست ندارید با ریسمان‌های کیهانی روبرو شوید زیرا شما را بلافاصله دو نیم تقسیم می کند؛ اما لازم نیست زیاد نگران باشید زیرا اصلا مطمئن نیستیم که آنها وجود دارند یا خیر. خوشبختانه، تاکنون یک مورد هم در جهان مشاهده نشده است.»

اگرچه وجود کرمچاله‌ها و ریسمان‌های کیهانی هنوز به اثبات نرسیده است، اما فیزیکدانان روسی اعلام کرده‌اند که میتوان با بررسی آثاری که در فضا-زمان بر جای میگذارند، شکل آنها را مورد اندازه‌گیری قرار داد. شوربختانه، این آثار یا امواج گرانشی میتوانند جرم سیاهچاله را تضعیف کرده و باعث فروپاشی آنها شوند. اما جای امیدواری است که کرمچاله برای زمان کافی به منظور فرستادن کسی یا چیزی پایدار باشد.

ترجمه: منصور نقی‌لو/ سایت علمی بیگ بنگ

منبع: futurism.com

سیاهچالۀ مرکز کهکشان راه شیری به طور ناگهانی روشن شد

بیگ بنگ: کمان ای*، سیاهچاله‌ی پرجرم در مرکز کهکشان راه شیری، نسبتأ آرام است و معمولأ فقط نوسانات روشنی را نشان می‌دهد. اما درخشش این سیاهچاله در ماه می ۲۰۱۹ به طور ناگهانی ۷۵ برابر روشن‌تر شد. پرسش این است که چه چیزی موجب ِ روشنایی غیرعادی این سیاهچاله شده است؟

px Esobبه گزارش بیگ بنگ، ستاره‌شناسانی که با استفاده از رصدخانه‌ کک در هاوایی آسمان‌ها را رصد کرده‌اند متوجه شدند که این سیاهچاله در طول‌موج‌های نزدیک به فرابنفش به طور ناگهانی ۷۵ برابر درخشان‌تر شده و سپس به سطوح روشناییِ عادی برگشته است. “توآن دو” از دانشگاه کالیفرنیا، لس‌آنجلس گفت که آنها در ابتدا تصور می‌کردند این درخشش به ستارۀ نزدیک به نام S0-2 تعلق دارد زیرا دانشمندانی که طی دو دهه‌ در حال رصدِ کمان ای* بودند هرگز آن را تا این حد روشن ندیده بودند.

هرچند، دو و همکارانش در نهایت متوجه شدند که منبع این درخشش سیاهچاله است. آنها همچنین توانستند روشنایی عجیب را در یک فیلم تایم‌لپس ثبت کنند. دو در توییتر پست کرد: «این سیاهچاله همیشه متغیر است اما این‌بار دارای بیشترین روشنایی در نور فرابنفش بود. حتی ممکن است قبل از شروع رصد آن در آن شب روشن‌تر نیز بوده باشد!»

sgr a brightچه چیزی باعث درخشش سیاهچاله‌ها می‌شود؟

سیاهچاله‌ها نوری را ساطع نمی‌کنند که با ابزار فعلی قابل تشخیص باشد، اما اجرام نزدیک سیاهچاله چنین کاری را انجام می‌دهند و با کشیده شدن به سمت سیاهچاله باعث تابش نور می‌شوند. وقتی این تابش با تلسکوپی که از دامنه‌ی فرابنفش استفاده می‌کند رصد شود، روشنایی‌اش آشکار می شود. از این رو، گاهی‌ یک شی به حدی نزدیک سیاهچاله است که در اثر گرانش ِ ‌آن کشیده و جذب می‌شود.

ستاره S0-2 و ابر گازی G2

محققان تصور می‌کنند دو شی، باعث ایجاد این شعله‌ی غیرعادی شده‌اند. یکی ستارۀ S0-2 است که در مدار بیضوی ۱۶ ساله‌اش در اطراف کمان ای* به کمترین فاصله تا این سیاهچاله رسیده است. ممکن است این ستاره در سال گذشته از فاصله‌ی بسیار نزدیک تا این سیاهچاله عبور کرده که باعث شده نحوۀ جریان گاز درون سیاهچاله تغییر پیدا کند.

untitledشی دیگر یک ابر گازی به نام G2 است که در سال ۲۰۱۴ از فاصلۀ ۳۶ ساعت نوری سیاهچاله عبور کرد. محققان امیدوارند رصد بیشتر کمان ای* بتواند اطلاعاتی را دربارۀ این سیاهچاله در اختیار آنها قرار دهد. به گفته دانشمندان: «رصدهای چند طول‌موجی برای نظارت ِ بیشتر روی سیاهچاله کمان ای* و نحوۀ تغییر فرآیندهای فیزیکی ِ آن بسیار حائز اهمیت است». جزئیات بیشتر این پژوهش در Astrophysical Journal Letters منتشر شده است.

ترجمه: سحر الله‌وردی/ سایت علمی بیگ بنگ

منبع: techtimes.com

سیستم پیام‌رسانی پیچیدۀ سلول‌ها مشاهده شد!

بیگ بنگ: بر اساس مطالعۀ جدیدی که از ساز و کار پیچیده شبکه‌ای از یون‌های کلسیم بعنوان پیام‌رسان‌های درون سلولی پرده برداشت؛ شیوه حرکت و انتقال ِ اطلاعات در درون سلول‌های بدن، فرقی با شیوۀ سیم‌بندی درون تراشه کامپیوتری ندارد.

cell brainبه گزارش بیگ بنگ، محققانی از دانشگاه ادینبورگ انگلیس اعلام کردند که این شبکه سلولی(cell-wide web) از یک مجموعه میکروسکوپی از راهنماها برای انتقال اطلاعات در فواصل نانو استفاده کرده و همچنین فعالیت‌ها و دستورالعمل‌هایی را در اختیار سلول‌ها قرار میدهد تا آنها را انجام دهند. از جمله این فعالیت‌ها میتوان به آسایش یا انقباض ماهیچه‌ها اشاره کرد. یون‌های کلسیم بخشی اساسی از سیستم پیام‌رسانی سلول‌های بدن ما هستند و سیگنال‌های آنها اهمیت زیادی برای انجام طیف وسیعی از کارها دارد؛ مثل رشد سلول، مرگ و حرکت. حالا محققان در اقدامی بی‌سابقه به بررسی چگونگی کارکرد یون‌های کلسیم در امر پیام‌رسانی سلول‌ها پرداختند.

همانطور که از کتاب‌های درسی به یاد دارید، سلول‌های حیوانات تا حدودی شبیه کیسه‌هایی با ساختارهای متنوع هستند که اندامک گفته می شود و در درون ماده ژل مانندی به نام سیتوسول قرار دارند. روی هم رفته، این محتوای سلولی درونی، سیتوپلاسم را تشکیل میدهند. تا به امروز تصور بر این بود که یون‌های کلسیم در سیتوپلاسم پالس ارسال می کنند به سلول‌ها بگوید چکار کنند. اما حالا یافته‌های جدید گویای آن است که شیوۀ برقراری ارتباط آنها سازمان یافته‌تر از حد تصور است. در عکس زیر، به نانومسیرهای درون یک سلول توجه کنید.

cell brainمحققان دریافتند یون‌های کلسیم شبکه سیم‌بندی خاص خودشان را دارند که به آنها «نانومَسیر» یا همان «nano-courses» گفته می شود. یون‌های کلسیم تا هسته‌یِ واقع در قلب سلول حرکت کرده و تعیین می کنند که کدام ژن‌ها آزاد شده و بیان شوند. این شبکه سیم‌بندی حالت ایستا ندارد؛ یعنی وقتی رفتار سلول تغییر پیدا می کند، این نانومسیرها به شکل دیگری آرایش می گیرند. «مارک ایوانز» محقق و فارماکولوژیست سلولی بیان کرد: «شگفت‌انگیزترین نکته این است که این مدار قابلیت انعطاف بسیار زیادی دارد. این شبکه میتواند به سرعت آرایش دیگری به خود بگیرد تا خروجی‌های مختلفی را تحویل بدهد.»

محققان از سلول‌ موش‌ها برای بررسی دقیق این پدیده استفاده کردند. آنها همچنین از شیوه میکروسکوپی الکترونی برای پرده برداشتن از چگونگی کارکرد این نانومَسیرها استفاده نمودند. دانشمندان اینطور توضیح دادند که مجموعه مسیرهای حاملِ یون‌های کلسیم تقریبا به همان شیوه‌ای که نانولوله‌های کربنی در ریزپردازنده‌های کامپیوتر عمل می کنند، به کار گرفته شده و ایفای نقش می کنند؛ البته به نظر می‌ رسد سلول‌های بدن پیشرفته‌تر از این ریزپردازنده‌ها هستند.

بر اساس توضیح محققان، اگر بیشتر بدانیم که سلول‌ها چگونه دستورالعمل‌های مختلف را اجرا می کنند، میتوانیم راهکارهایی را برای درمان همه نوع مشکلات سلامتی بدست بیاوریم، مثل رشد سرطان و غیره. گام بعدی، درک چگونگی کارکرد یون‌های کلسیم به عنوان کُد در برنامه‌نویسی سلول‌هاست که بیان ژن‌های مختلف را بر عهده دارند. جزئیات بیشتر این پژوهش در مجله Nature Communiations منتشر شده است.

ترجمه: منصور نقی‌لو/ سایت علمی بیگ بنگ

منبع: sciencealert.com

چشم‌انداز زحل در شب

بیگ بنگ: این شب‌ها رصدگران ِ آسمان با تلسکوپ‌های خود می توانند زحل و حلقه‌های زیبایش را مشاهده کنند. منجمان از روی زمین فقط می توانند روزهای زحل را ببینند.

LastRingPortrait Cassiniدر واقع، این عکس از هلال آفتاب ِ باریک همراه با سایۀ شب در سامانه حلقه‌ای زحل توسط فضاپیمای کاسینی گرفته شده است. فضاپیمای کاسینی قبل از اینکه در ۱۵ سپتامبر ۲۰۱۷ در جو این غول گازی غوطه‌ور شود، به مدت ۱۳ سال در مدار این سیاره به کاوش پرداخت. این موزاییک ِ خارق‌العاده دو روز قبل از شیرجۀ نهایی این کاوشگر به درون زحل ثبت شده است. تا زمانیکه یک فضاپیمای دیگر به مدار این سیاره اعزام نشود، این نمای شب ِ زحل مجددا دیده نخواهد شد.

سایت علمی بیگ بنگ / منبع: apod

شناسایی ویژگی سنگ‌های سیارک ریوگو

بیگ بنگ: سنگ‌های روی سطح ریوگو شباهت چشمگیری به سنگ‌های شهاب‌سنگ‌هایی دارند که روی زمین افتاده‌اند. سیارک ریوگو سیارک دوردستی است که در حال حاضر کاوشگر فضاییِ هایابوسا ۲ متعلق به ژاپن در حال کاوش و بررسی آن است.

RocksOfRyuguStranglyFamiliarبه گزارش بیگ بنگ، این گفتۀ گروهی از محققان اروپایی و ژاپنی است که عکس‌های تازه منتشر شده‌ای که فرودگر رباتیکِ  ماسکوت، در اکتبر ۲۰۱۸ از سطح این سیارک گرفته را تجزیه و تحلیل کرده‌اند. از آنجایی که تصور می‌شود سیارک ریوگر حاوی موادی از اولین روزهای منظومه شمسی است، شباهت عجیب این سیارک به سنگ‌های یافته‌شده روی زمین، شباهت به لحاظ فاقد گرد و غبار بودن، می‌تواند مفاهیم و پیامدهای بزرگی برای پی بردن به گذشتۀ زمین داشته باشد.

بر اساس تحقیق این تیم، برخی از سنگ‌ها به شهاب‌سنگ‌های کاندریت کربنی که روی زمین سقوط کرده‌اند، شباهت دارند. کاندریت‌ کربنی یکی از قدیمی‌ترین سنگ‌های شناخته‌شده در منظومه شمسی است، اما نمونه‌هایی از آن که روی زمین وجود دارد با تغییر جوّ زمین دچار تغییر شده است. وقتی سرانجام هایابوسا ۲ نمونه‌هایی از این سیارک را به زمین بیاورد، محققان فرصتی برای بررسی و مطالعۀ سنگ‌های فضایی، در شکل اصلی‌شان را خواهند داشت.

رولف جومن از مرکز هوافضای آلمان بیان داشت: «چیزی که در مورد این تصاویر داریم این است که واقعاً بدایم سنگ‌ها و مواد چگونه روی سطح این سیارک پخش شده‌اند، تاریخ هوازدگی و فرسایش این مواد و شرایط زمین‌شناسی آنها چیست. این اولین اطلاعات در مورد این نوع مواد در محیط اصلی‌شان، است.» جزئیات بیشتر این پژوهش در نشریۀ Science منتشر شده است.

ترجمه: زهرا جهانبانی/ سایت علمی بیگ بنگ

منبع: sciencealert.com

اخترشناسان دامنه جستجوی حیات بیگانه را کاهش دادند

بیگ بنگ: اخترشناسان توانستند احتمال حیات در دسته‌ای کامل از سیاره‌های فراخورشیدی را بررسی کنند. نتیجه این شد که حیات در آن سیاره‌ها رد شد. این تحقیق روی سیاره فراخورشیدی «LHS 3844b» انجام شد؛ سیاره کوچک و سنگی که به دور ستاره‌ای مشابه خورشید میچرخد.

astronomers hunt visitor lifeبه گزارش بیگ بنگ، بر طبق یافته‌های مطالعه، این سیاره فراخورشیدی به قدری داغ است که نمیتواند از وجود اتمسفر پشتیبانی کند. بنا اینکه چنین سیاره‌های فراخورشیدی ِ سنگی که تقریبا به اندازۀ زمین هستند، میتوانند از حیات بیگانه پشتیبانی کنند یا خیر، مسئله‌ای است که میان اخترشناسان مورد بحث قرار دارد. اما شاید این تحقیق جدید بتواند آخرین میخ را بر تابوت بکوبد؛ دستکم برای آن دسته از سیاره‌های فراخورشیدی که مثل «LHS 3844b» با فاصله نزدیکی به دور ستاره خود گردش می کنند.

محققان دریافتند که این سیارۀ فراخورشیدی شبیه به حرکت ماه به دور زمین، چرخش خود را به دور ستاره‌اش انجام میدهد. بخشی از سیاره که روبروی ستاره قرار دارد، دمایی برابر با ۷۶۷ درجه سلسیوس دارد، در حالیکه بخش دیگر بیش از هزار درجه سردتر است. اگر «LHS 3844b» از اتمسفر قابل سکونتی برخوردار بود، این دماهای شدید به هم ترکیب می‌شدند تا آب و هوای متعادلی در سرتاسر سیاره رقم بزنند. اما چون این اتفاق نیفتاد، اخترشناسان اینطور نتیجه‌گیری می کنند که سیاره‌های داغ سنگی مثل «LHS 3844b» نمیتوانند اتمسفر مناسبی داشته باشند؛ لذا امکان حیات نیز از آنها ساقط می شود.

«آبراهام لئوب» محقق و اخترشناس در مرکز اخترفیزیک دانشگاه هاروارد و موسسه اسمیتسونیان اظهار داشت: «برای برخورداری از حیات، باید آب ِ مایع وجود داشته باشد. برای داشتن آب مایع، وجود اتمسفر نیز الزامی است.» این خبری بد برای دانشمندانی است که بر جستجوی حیات بیگانه در آن دستۀ ویژه از سیاره‌های فراخورشیدی اصرار داشتند؛ اما دانشمندان میتوانند در طولانی مدت دامنه جستجویشان را کوتاه‌تر نمایند. این یافته میتواند درک دانشمندان را از اجرامی که در منطقۀ قابل سکونت هستند، افزایش بدهد.

«تیفانی جنسن» اخترشناس دانشگاه کلمبیا گفت: «کشف عدم ِوجود اتمسفر در این سیاره از این احتمال کم نمی کند که سیاره‌های موجود در ناحیه قابل سکونت دارای اتمسفر هستند. البته بررسی‌های بیشتری لازم است.» «لارا کریدبرگ» اخترشناس داشگاه هاروارد بیان کرد: «من نسبت به پشتیبانی حیات در این سیاره‌ها امیدوار هستم. زیرا عواملی که در ایجاد و نابودی اتمسفر سیاره‌های فراخورشیدی نقش دارند، هنوز به خوبی درک نشده‌اند. لذا باید منتظر نهایی شدن تلسکوپ فضایی جیمز وب باشیم. اگر یک موجود فرازمینی بودید و با نگاه کردن به منظومه شمسی ما، سیاره عطارد را می‌دیدید، قدری ناامید و دلسرد می‌شدید.» جزئیات بیشتر این پژوهش در مجله Nature منتشر شد،

ترجمه: منصور نقی‌لو/ سایت علمی بیگ بنگ

منبع: futurism.com

طوفان عظیم بر فراز هند

بیگ بنگ: یک مسافر زیرک در حین پرواز از مونیخ به سنگاپور در اوایل ماه توانست تصاویری از یک طوفان صاعقه‌ای بگیرد و با چیز غیرمنتظره‌ای مواجه شد: صاعقۀ جت غول‌آسا. این جت در یک نوردهی ۳٫۲ ثانیه‌ای در بالای بهادرک هند عکسبرداری شد.

GiganticJet Changبه نظر می رسد این جت غول‌آسا به بال هواپیما برخورد کرده، اما از یک ابر صاعقه‌دار دورتر آغاز شده و بصورت رو به بالا به سمت یونوسفر زمین در حرکت است. ماهیت جت‌های غول آسا و رابطۀ احتمالی آنها با انواع دیگری از رویدادهای درخشان گذرا (TLEs) مثل جت‌های آبی و شبح‌های سرخ همچنان تحت بررسی قرار دارد.

سایت علمی بیگ بنگ / منبع: apod

درک تکامل مغز با بررسی جمجمه ۲۰ میلیون ساله

بیگ بنگ: چگونه بدون در دست داشتن هیچگونه مغز باستانی، تکامل مغزها را بررسی می‌کنید؟ این قیاس منطقی ساده‌ای نیست، بنابراین جای تعجب ندارد که محققان برانگیخته شدند تا جمجمه گونه‌ای میمون به نام کیلسبوس کاراسکونسیس (Chilecebus carrascoensis) با قدمت ۲۰ میلیون سال، که به خوبی محافظت شده را بررسی و اسکن کنند.

tiny small gorilla skullبه گزارش بیگ بنگ، دیرینه‌شناس شیجون نی از آکادمی علوم چین، گفت: «مغز انسان‌ها به طور استثنائی بزرگ است، اما اطلاعات بسیار کمی در این مورد داریم که مغز از چه زمانی شروع به نمو و رشد و توسعه کرده است. علت کم بودن اطلاعات ما تا حدی به دلیل کمبود جمجمه‌های فسیلیِ به خوبی محافظت‌شده از اکثر خویشاوندان ِ باستانیِ ما است.»

تقریباً ۳۶ میلیون سال قبل اجداد میمون، یعنی کاتارین‌ها، از میمون‌های دنیای جدید، یعنی پلاتیرین‌ها، جدا شدند. میمون ِ کیلسبوس کاراسکونسیس گونه‌ای از پلاتیرین است و مطالعات پرارزشِ کمی روی مغز باستانی آنها انجام شده است، زیرا فسیل‌های جمجمه‌ای سالم بسیار کمی از پلاتیرین‌ها وجود دارد. این گونه حیوان کوچکی بوده که وزن آن کمتر از یک آی‌پد اصلی است.

این جمجمه برای اولین‌بار در دهۀ ۱۹۹۰ در ارتفاعات کوهستان آند در شیلی کشف شد. این فسیل نه تنها گونۀ نادری است بلکه می‌تواند به لحاظ جایگاهش در درخت تکاملی نیز مهم باشد. به گفته محققان: «بسیاری از معیارها نشان می‌دهد که کیلسبوس کاراسکونسیس که از رسوبات آتشفشانی میوسن اولیه در کوهستان آند مرکزی یافته شد، بهترین پلاتیرین نئوژن ِ محافظت‌شده‌ای است که تاکنون شناخته شده است. کیلسبوس بعنوان یکی از قدیمی‌ترین پلاتیرین‌هایی است که از ریشۀ درخت تکاملی منشعب شده است، از این رو این تاکسون به ویژه برای ارزیابی ویژگی‌های مغزی اجدادی این تیره حائز اهمیت است.»

اما جمجمه با مغز مساوی نیست، در نتیجه این گروه تحقیقاتی باید از تکنیک‌های پیشرفتۀ سی تی اسکن روی این جمجمۀ کوچک استفاده کنند تا بازسازی سه بعدی از مغز آن را بدست آورند. می‌توانید این بازسازی را در زیر مشاهده کنید:

دیرینه‌شناس جان فلین از موزه تاریخ طبیعی آمریکا، به گیزمودو گفت: «بسیار فوق‌العاده و جالب توجه است. ما سعی داشتیم خودمان را متقاعد کنیم که چیزی جز یک نخستی نبوده، اما ناحیۀ گرد و گوشتالو و پیازمانندی که مغز احتمالاً در آنجا قرار داشته را به ما نشان داد…. آنالیز تمیز و دقیق و پی در پی سی تی اسکن ِ این یافته، اهمیت آن را تقویت کرد.»

این گروه تحقیقاتی سپس از آن آنالیز و تحلیل برای بررسی ابعاد ویژه این مغزِ باستانی استفاده کردند، ابعادی از قبیل اندازۀ پیاز بویایی و شکل مجرای نوری و عسب بینایی. پیاز بویایی ِ نسبتاً کوچک بدین معنی است که این میمون‌های باستانی احتمالاً حس بویایی ضعیف‌تری داشتند. با این وجود، این ضعف با دیدِ بهتر تعادل پیدا نکرده. به گفته محققان، این نشان می‌دهد که برخلاف تصور ما، تکامل سیستم‌های بویایی و بینائی آن‌قدر هم به هم مرتبط نیست.

دهانۀ عصب بینائی نیز نشان می‌دهد که این موجود، روزگانی بوده: در طول شب می‌خوابیده و در طول روز فعال بوده. این گروه تحقیقاتی نوشتند: «مقایسۀ کیلسبوس و سایر آنتروپوئیدهای پایه نشان می‌دهد که زیربخش‌های اصلی مغز این آنتروپوئیدهای اولیه هیچ الگوی مقیاس‌گذاری ِ ثابتی نسبت به اندازۀ کلی مغز را نشان نمی‌دهد. به نظر می‌رسد که بسیاری از ویژگی‌های مغزیِ ناخالص به شیوه‌ای موزائیکی و تکه‌تکه‌ای تغییر یافته‌اند و احتمالاً به طور مستقل از آنتروپوئیدهای کاتارین و پلاتیرین سرچشمه گرفته‌اند.» این تحقیق در مجلۀ Science Advances منتشر شده است.

زهرا جهانبانی/ سایت علمی بیگ بنگ

منبع: sciencealert.com

از سیاره کوچک تا سیارات فراخورشیدی

بیگ بنگ: این سیارۀ کوچک یک موزاییک ۳۶۰ در ۱۸۰ درجه‌ای است که در صحرای آتاکامای شیلی گرفته شده است. این گنبدهای به ظاهر بزرگ منزلگاه تلسکوپ‌های ۱ متری رصدخانه جنوبی اسپکولوس(SPECULOOS) هستند.

SPECULOOS Pano mm LP viz اگرچه نام انگلیسی این رصدخانه از یک بیسکویت شیرین الهام گرفته شده اما این تلسکوپ‌ها “در جستجوی سیارات قابل سکونتی هستند که از مقابل ستارگان فوق ِ سرد می‌گذرند. مأموریت آنها جستجوی کاهش‌ نور ستارگان ِ فوق سرد است، در واقع زمانی که یک سیاره‌ی فراخورشیدی از مقابل ستاره‌ خود عبور می‌کند نور ستاره اندکی کاهش می یابد. (دانشمندان از این راه برای یافتن سیارات دوردست استفاده می کنند) در افق ِ نه چندان دور پرتوهای لیزر را می بینیم که از تاسیسات اپتیک سازگارِ رصدخانه‌ پارانال به آسمان تابیده است. در این آسمان شب بخشی از مرکزی کهکشان راه شیری و ابرهای ماژلانی بزرگ و کوچک نیز می درخشند.

سایت علمی بیگ بنگ / منبع: apod

یک سایت برای دوست داران نجوم و سیارات