اعزام فضانوردان به فضا را زنده تماشا کنید

پرتاب موشک برای بامداد پنج‌شنبه ۸ خرداد در ساعت ۰۱ و ۰۳ دقیقه به وقت ایران برنامه‌ریزی شده است. ۲ دقیقه و ۳۳ ثانیه پس از پرتاب، موتور طبقه اول خاموش شده و آن قسمت جدا می‌شود. سپس این قسمت به صورت عمودی روی یک سکوی افقی مخصوص در دریا فرود می‌آید.

EOfeilUYAAjOZNدراگون پس از آن به حرکت خود با حفظ طبقه دوم ادامه خواهد داد که آن هم ۱۲ دقیقه پس از پرتاب از بدنه جدا می‌گردد. دراگون به یک سامانه دورکننده خودکار مجهز است. اگر برای این موشک مشکلی پیدا شود، موتورهای قدرتمند این سامانه که در دراگون تعبیه شده می‌توانند خیلی سریع آن را حرکت داده و از موشک دور کنند تا در اقیانوس سقوط کند.

یک سامانه بزرگ هشدار و امداد و نجات فضانوردان نیز در سواحل اقیانوس اطلس تا سوی دیگر آن در نزدیکی ایرلند پیش‌بینی شده که در صورت بروز هر گونه مشکلی برای دراگون و پرتاب فضانوردان از درون محفظه، فعال می‌شود. هواپیماها و بالگردهایی نیز با امدادگران چترباز آمادگی دارند که بسته به زمان بروز مشکل و این که فضانوردان در کجا فرود بیایند، وارد عمل می‌شوند.

SpaceXCrewDragonLaunchپس از پرتاب موشک فالکون ۹ این دو فضانورد سوار بر سفینه دراگون مسیری مداری ۱۹ ساعته‌ای را طی می‌کنند تا به سه نفر سرنشین ایستگاه فضایی بین‌المللی بپیوندند. این ایستگاه با سرعت ۲۷ هزار کیلومتر در ساعت و در ارتفاع حدود ۴۰۰ کیلومتر بالاتر از سطح دریا، به دور زمین می‌چرخد. فضاپیما برای کنترل نهایی اتصال به ایستگاه فضایی، در نزدیکی این مهارگاه فضایی متوقف شده و سپس به طور خودکار به آن وصل می‌شود.

spacex organisation dragon resize mdمدت دقیق اقامت فضانوردان در این مأموریت مشخص نشده است. حداکثر توان اقامت دراگون در فضا ۱۱۴ روز، یعنی اندکی بیشتر از ۱۶ هفته است، اما مدیر ناسا می‌گوید که فضانوردان ممکن است در اوایل ماه اوت باز گردند. دراگون در چند بعد در زمان بازگشت بعد از جدا شدن از ایستگاه فضایی به کمک سپر حرارتی خود به جو باز می‌گردد. این سفینه در حالی که ۴ چتر بزرگ حرکت آن را کند می‌کنند در اقیانوس اطلس در سواحل فلوریدا فرود می‌آید. قبلا فضاپیمای آمریکایی آپولو از همین روش برای فرود اقیانوس آرام استفاده کرده است.

این رویداد را می‌توانید از لینک‌های زیر بصورت زنده تماشا کنید:

سایت علمی بیگ بنگ / منابع بیشتر: NASA , sciencealert.com

رصد “دیسک کهکشانی” در نخستین دوران کیهان


بیگ بنگ: اخترشناسان با استفاده از آرایه تلسکوپی آلما، یک کهکشان از دوران نخستین کیهان را رصد کردند. این‌ کهکشان که با نام علمی DLA0817g و لقب «دیسک ولف» شناخته می‌شود، یک کهکشان سرد، چرخان و غنی از گاز است و ۱۲.۵ میلیارد سال نوری از زمین فاصله دارد. یعنی زمانی که جهان تنها ۱۰ درصدِ سن فعلی‌اش را داشت.

image e DLAg
تصویری هنری از کهکشان DLA0817g

به گزارش بیگ بنگ، این کهکشان جرمی حدود ۷۲ برابر جرم خورشید دارد و نخستین دیسک چرخانی است که اخترشناسان موفق به کشف آن شده‌اند. این کهکشان دورانی از تاریخچه خود را نشان می‌دهد که تنها ۱.۵ میلیارد سال پس از بیگ بنگ گذشته است. کیهان ۱۳.۸ میلیارد سال پیش، متولد شد و به تدریج ستاره‌ها و نخستین کهکشان‌ها شکل گرفتند. اخترشناسان کماکان به دنبال حل این معما هستند که این اتفاق چگونه و چه زمانی به وقوع پیوست. کهکشانی که تازه کشف شده می‌تواند نکات ارزنده‌ای را در اختیار دانشمندان بگذارد.

کهکشان‌ها، سیستم‌های به هم‌پیوستۀ گرانشی عظیمی هستند که از ستارگان، غبار، گاز و ماده تاریک نامرئی تشکیل شده‌اند. درک نحوۀ شکل‌گیری و رشد کهکشان‌ها در طول زمان برای نگرشی کلی از نحوۀ گرد هم آمدن ماده به شکل ِ چنین ساختارهایی ضروری است. برای این هدف، بدست آوردن تصویری واضح از شکل‌گیری اولین سازه‌های دیسک مانند در کهکشان‌ها بسیار مهم است. بتازگی محققان دیسکی عظیم و چرخان از گاز سرد را درون کهکشانی ستاره‌ساز یافته‌اند که تنها ۱.۵ میلیارد سال پس از بیگ بنگ وجود داشته است. این کشف به شکل قابل‌ملاحظه‌ای زودتر از زمان‌هایی است که دیسک‌های گازیِ پیشتر شناسایی‌شده بودند.

مطابق درک فعلی ما از کیهان‌شناسی، سازه‌های اولیه با اندازه‌های عظیم در کیهان ‘هاله‌های’ نورِ مدوّر از ماده تاریک بودند که تحت تأثیر گرانش خودشان فروریختند. گازهای احاطه‌کنندۀ این مواد به درون این هاله‌ها ریختند و متعاقباً ستاره‌ها و در نهایت کهکشان‌ها را تشکیل دادند. گمان می‌رود هاله‌ها و کهکشان‌ها به رشد همراه با یکدیگر از طریق ادغام به‌وسیله‌ی تراکم بیشتر گاز و تبدیلش به ستارگان ادامه دادند.

بخش ِ مهمی از این راز این است که چرا برخی کهکشان‌ها نظیر راه شیریِ ستاره‌ساز خودمان، ساختارهایی دارند که دیسک ستارگان و گاز بر آن حاکم شده، در حالی که کهکشان‌های عموماً مسن‌تر و آرام‌تر، اینگونه نیستند. احتمالاً پاسخ به این پرسش ارتباط نزدیکی با تاریخچه نحوۀ شکل‌گیری هر یک از کهکشان‌ها دارد.

dتصور می‌شود تراکم گاز یا از طریق حالت داغ و یا سرد روی دهد. یعنی گاز، هنگامی که به سمت مرکز هالۀ مادّه تاریک به درون کهکشان فرو می‌ریزد داغ است یا سرد. شیوۀ تراکم داغ به دیسک‌های کهکشانی‌ منجر می‌شود که دیر شکل می‌گیرند، زیرا میزان قابل‌ملاحظه‌ای زمان برای سرد شدن گاز متراکم نیاز است و در نهایت درون دیسک جای می‌گیرد. در عوض در شیوه تراکم سرد، گاز هنگام ریختن درون مرکز هاله سرد است، بنابراین امکان شکل‌گیری سریع‌تری را به دیسک می‌دهد.

«مارسل نیلمن» اخترشناس از موسسه اخترشناسی ماکس پلانک آلمان گفت: «بیشتر کهکشان‌هایی که ما در جهان اولیه یافته‌ایم، به خرابه‌های قطار شباهت دارند؛ چرا که در فرایندی نابسامان با یکدیگر ادغام شده‌اند. این فرایندهای ادغام پرتلاطم و داغ زمینه را برای ایجاد دیسک‌های چرخان و منظم دشوار می‌کند و با کهکشان‌هایی که در عصر حاضر مشاهده می‌کنیم، فرق دارند.»

بر اساس این سناریو، کهکشان‌ها به مدت زمان زیادی برای کاهش دما و تبدیل شدن به کهکشان‌های دیسک چرخان مثل راه شیری نیاز دارند. این نوع کهکشان‌ها تا حدود ۴ اِلی ۶ میلیارد سال پس از رویداد بیگ بنگ، مشاهده نشده‌اند. این حالت داغِ ایجاد کهکشان است. اما اخترشناسان حالت دیگری تحت عنوان حالت سرد را نیز در محاسبات خود پیش‌بینی و شبیه‌سازی کرده‌اند. اما باید کار را با سوپ ازلی شروع کرد؛ پلاسمای یونیزۀ کوارک-گلوئون که قبل از شکل‌گیری ماده، جهان را پر کرده بود. اخترشناسان برای نتیجه‌گیری در این خصوص به چند مورد شبیه‌سازی دست زدند.

ماده تاریک به کهکشان‌ها کمک می‌کند تا کنار یکدیگر باشند. اخترشناسان بر این باورند که ماده تاریک می‌تواند نقش کلیدی در رمزگشایی از شکل‌گیری کهکشان‌ها داشته باشد. شبیه‌سازی‌های انجام شده با ابررایانه‌ها نشان داده که شبکه عظیمی از ماده تاریک در جهان اولیه توانسته شکل‌گیری کهکشان‌های سرد را تسهیل نماید. ما کماکان نمی‌دانیم «ماده تاریک» چیست. امکان شناسایی مستقیم آن نیز وجود ندارد، اما این ماده به صورت گرانشی با ماده معمولی به برهم‌کنش می‌پردازد.

image e DLAg
تصویر واقعی از این کهکشان در دوران نخستین کیهان، زمانی که کیهان فقط ۱۰ درصد عمرش گذشته بود

تنها راه برای تایید این مدل، استفاده از شواهد مشاهداتی است. یعنی باید بدانیم چه زمانی نخستین دیسک‌ها در کهکشان‌ها شکل گرفتند و این پدیده چقدر غالب است. به این منظور باید کهکشان‌هایی که حدود ۳ میلیارد سال پس از بیگ بنگ وجود داشته‌اند را شناسایی کنیم. برای گسترش رصدهای گاز در کهکشان‌ها حتی به دوره‌های اولیه‌تر از تاریخ کیهان، نیلِمَن و همکاران از آرایه تلسکوپ میلی‌متری بزرگ آتاکاما(ALMA) که یکی از نیرومندترین رادیو تلسکوپ‌های زمین است، استفاده کردند. پژوهشگران نور ساطع‌شده از گاز سرد را در کهکشانی از ۱۲.۵ میلیارد سال قبل شناسایی کردند. همچنین توانستند با تجزیۀ نور، ساختار و حرکت‌شناسی گازهای تابان را با جزئیات تحسین‌برانگیزی بررسی کنند.

سپس از مدل‌های تجزیه‌وتحلیل ساده اما قوی‌ استفاده کردند تا نشان دهند رصدهایشان با حضور دیسک گازی که به‌سرعت می‌چرخد و از نظر مکانی با ستارگان و غبار کهکشان هماهنگ است، همخوانی دارد. نتایج نیلِمَن و همکارانش یکی از اولین شواهد رصدی را در مورد وجود دیسک‌های گاز سرد در کهکشان‌های عظیم، اندکی پس از بیگ بنگ است. این مشاهدات دقیقا ثابت می‌کند دیسک‌های عظیم گاز می‌توانستند ۱.۵ میلیارد سال زودتر از زمانی که رصدهای پیشین نشان دادند، شکل بگیرند.

محققان مشاهده کردند که نور چگونه از میان این کهکشان پر از گاز، عبور کرده است. در واقع نور حاصل از اختروش‌های عکس‌برداری شده از منطقه‌ای غنی از هیدروژن گذر کرده؛ لذا نشانه‌هایی از “دیسک ولف” به دست آمد. البته چیز دیگری هم وجود داشت. نور در یکی از بخش‌های دیسک حالت فشرده یا blueshifted داشت. این اتفاق زمانی مشاهده می‌شود که چیزی در حال حرکت به سمت ما باشد. نورِ بخش دیگر حالت کشیده یا سرخ‌سویی داشت؛ یعنی در حال دور شدن از ما بود. این جرم در حال چرخش بود. این جابجایی دوپلر این فرصت را در اختیار محققان قرار داد تا سرعت چرخش کهکشان را مورد محاسبه قرار دهند: حدود ۲۷۲ کیلومتر بر ثانیه.

محققان در ادعایی جالب گفتند که “دیسک ولف” منحصربفرد نیست و احتمال می‌دهند نمونه‌های بیشتری از آن در کیهان وجود داشته باشد. یکی از محققان گفته که یافتن دیسک ولف با این روش نشان می‌دهد که این کهکشان به جمعیت عادی از کهکشان‌هایی تعلق دارد که در سال‌های نخست جهان نمونه‌های زیادی از آن وجود داشت. ما محققان به جستجوی خود برای یافتن تعداد بیشتری از این کهکشان‌ها ادامه خواهیم داد. جزئیات بیشتر این پژوهش در مجله Nature منتشر شده است.

ترجمه: منصور نقی لو ، حسین طریقی/ سایت علمی بیگ بنگ

منابع: sciencealert.com , nature.com

مراحل مصرف “سوخت موشک‌ها” چگونه است؟


بیگ بنگ: شاید این مقایسه را شنیده باشید که موتورهای اصلی شاتل فضایی چطور می‌تواند آب یک استخر خانوادگی را در طی ۲۵ ثانیه خشک کند. یا اینکه «ساترن ۵» از سوختی معادل ۷۶۳ فیل استفاده می‌کند. اما موشک در طول صعود به مدارِ زمین چه مقدار سوخت مصرف می‌کند؟

transparent rockets
از سمت چپ به راست: ساترن ۵، شاتل فضایی، فالکون هوی و سیستم پرتاب فضایی(SLS)

به گزارش بیگ بنگ، همان‌طور که انتظار دارید، مقدار سوخت در موشک‌های مختلف می‌تواند متغیر باشد. این ویدئوی جدید و زیبا نشان می‌دهد که چهار موشک مختلف چقدر سوخت مصرف می‌کنند. از مرحله پرتاب تا سایر مراحل ماموریت، در این ویدئو می‌بینیم که اگر موشک‌ها کاملاً شفاف بودند، به چه شکل دیده می‌شدند.

این انیمیشن از یک یوتیوبر به نام Hazegrayart چهار موشک به نام ساترن ۵، شاتل فضایی، فالکون هِوی و سیستم پرتاب فضایی(SLS) را در سکوی مرکز فضایی کِندی «Complex 39» نشان می‌دهد. افکت‌های صوتی هر کدام از ماموریت‌های پرتاب به خوبی در این ویدئوها منظور شده است. مراحل اِتمام سوختِ درون مخازن به هنگام پرتاب موشک‌ها به فضا نیز به خوبی در این ویدئو به نمایش در آمده است. سوخت‌ها به رنگ‌های خاص کدگذاری شده‌اند:

قرمز: نفت سفید = Kerosene RP-1

نارنجی: هیدروژن مایع  = Liquid Hydrogen LH2

آبی: اکسیژن مایع = Liquid Oxygen LOX

این موشک‌ها چقدر سوخت مصرف می‌کنند؟

قدرتمندترین موشکی که تاکنون به فضا پرتاب شده است، ساترن ۵ نام دارد. ناسا از سال ۱۹۶۷ تا ۱۹۷۳ از این موشک برای اجرای برنامه آپولو استفاده کرد. البته بسته به نوع ماموریت میزان سوختِ مصرفی فرق می‌کرد، اما این موشک به طور میانگین از ۲,۰۷۶,۵۴۵ کیلوگرم سوخت استفاده می‌کرد. بار مفیدی که این موشک به مدار زمین حمل می‌کند، برابر با ۱۴۰ هزار کیلوگرم است؛ این موشک می‌توانست بار مفیدی به وزن ۴۸,۶۰۰ کیلوگرم به ماه حمل کند.

شاتل فضایی که از ترکیبی از سوخت مایع برای موتورهای اصلی و بوستر موشکی جامد برای بلند کردن آن از سکوی پرتاب استفاده می‌کرد، در کل ۱,۷۳۵,۶۰۱ کیلوگرم سوخت مصرف می‌کرد. این شاتل می‌توانست بار مفیدی به وزن ۶۵ هزار کیلوگرم به مدار زمین ببرد.

فالکون هِوی که تاکنون سه بار پرتاب شده، از ۴۱۱ هزار کیلوگرم سوخت استفاده می‌کند تا بار مفیدی به وزن ۶۴ هزار کیلوگرم را حمل نماید. با دقت به این ویدئو نگاه کنید؛ خواهید دید که رودستر تسلا در صدر لیست بار مفید قرار دارد. پ

سیستم پرتاب فضایی هنوز پرتاب نشده، اما طبق برنامه‌ریزی قرار است زمینه بازگشت به ماه را فراهم کند. این موشک برای انجام ماموریت انسانی به مقصد مریخ نیز در نظر گرفته شده است. هنوز مشخص نیست که این موشک از چه میزان سوخت استفاده خواهد کرد، اما این موشک ۷۷ تُنی می‌تواند بیش از ۶۹,۸۵۳ کیلوگرم بار حمل کند.

ترجمه: منصور نقی‌لو/ سایت علمی بیگ بنگ

منبع: sciencealert.com

“میدان مغناطیسی زمین” به تدریج در حال ضعیف شدن است!


بیگ بنگ: ناحیه‌ای از میدان مغناطیسی زمین که محدوده‌ای گسترده از آفریقا تا آمریکای جنوبی را در بر می‌گیرد، به تدریج در حال ضعیف شدن است. این رفتار عجیب ژئوفیزیکدان‌ها را در حیرت فرو برده و باعث ایجاد اختلال‌های فنی در ماهواره‌هایی شده که به دور زمین می‌چرخند. این فرایند در حال حاضر برای موجودات زنده‌ زمین تاثیر چندانی نمی‌گذارد، اما در آینده می‌تواند خطرآفرین باشد.

swarmprobesw تصور بر این است که آهن فوق‌العاده داغ، چرخان و مایع در ایجاد “میدان مغناطیسی زمین” نقش اصلی را دارد. در واقع هسته خارجی زمین در فاصلۀ ۳۰۰۰ کیلومتری زیر پاهای ما تشکیل قرار دارد. میدان مغناطیسی که مثل یک کُنداکتور چرخشی در دینام دوچرخه عمل می‌کند، یک سری جریان‌های الکتریکی تولید کرده و به طور پیوسته میدان الکترومغناطیسی را تغییر می‌دهد. سایر منابع نیروی مغناطیسی از مواد معدنیِ موجود در گوشته و پوسته زمین نشات می‌گیرند، در حالی که یونوسفر، مگنتوسفر و اقیانوس‌ها نیز در این میان به ایفای نقش می‌پردازند. مجموعه ماهواره‌های سوآرم با هدفِ شناسایی و اندازه‌گیریِ دقیق این سیگنال‌های مغناطیسی مختلف طراحی شده‌اند.

به گزارش بیگ بنگ، دانشمندان از داده‌های ماهواره‌های سوآرم(Swarm) آژانس فضایی اروپا، کمک گرفتند تا درک خود را از این ناحیه افزایش دهند. این ناحیه هم‌اکنون با عنوان «ناهنجاری آتلانتیک جنوبی» شناخته می‌شود. میدان مغناطیسی زمین نقشی اساسی در تداوم حیات در زمین دارد. میدان مغناطیسی نیروی پیچیده و پویایی است که تا حد زیادی توسط اقیانوسی از آهن مایع و اَبَرداغ پدید می‌آید. این میدان به هیچ وجه حالت سکون ندارد و جهت و قدرت آن می‌تواند متغیر باشد. برای مثال، یافته‌های مطالعات اخیر نشان می‌دهد که موقعیت قطب مغناطیسی شمالی به سرعت در حال تغییر است. ناحیه بزرگی با شدت مغناطیسی ضعیف در آفریقا و آمریکای جنوبی به وجود آمده و محققان نام آن را “ناهنجاری آتلانتیک جنوبی” گذاشته‌اند.

از سال ۱۹۷۰ تا ۲۰۲۰، قدرت کمینۀ “میدان مغناطیسی” در این ناحیه از ۲۴۰۰۰ نانوتسلا به ۲۲۰۰۰ نانوتسلا کاهش یافته است، در حالی که در همین بازه، ناحیۀ ناهنجاری رشد کرده و با سرعت سالیانه ۲۰ کیلومتر به سمت ِ غرب در حال حرکت بوده است. در طول ۵ سال گذشته، مرکز دیگری از شدت کمینه در جنوب غرب آفریقا شکل گرفته که نشان می‌دهد شاید “ناهنجاری آتلانتیک جنوبی” به دو بخش مجزا تقسیم گردد.

“ناهنجاری آتلانتیک جنوبی” به ناحیه‌ای گفته می‌شود که سپر محافظتیِ زمین در آن قدرت پایینی دارد و ضعیف است. تصویر زیر، قدرت میدان مغناطیسی را در سطح زمین نشان می‌دهد که به سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۰ مربوط می‌شود. داده‌های مربوط به این کار گرافیکی به کمک مجموعه‌ ماهواره‌های سوآرم گردآوری شده است. رشد “ناهنجاری آتلانتیک جنوبی” حاکی از آن است که فرایندهای دخیل در تولید میدان بسیار پیچیده‌اند. مدل‌های دوقطبیِ ساده قادر به تبیینِ تحولات اخیر نیستند.

South Atlantic Anomaly impact deviation pillarsاین گمانه‌زنی مطرح شده که آیا تضعیف فعلیِ میدان مغناطیسی نشانه‌ای است مبنی بر اینکه “زمین” با وارونگی قطبین مواجه خواهد شد یا خیر. در پی این اتفاق، قطب‌های مغناطیسی شمالی و جنوبی جایشان را با همدیگر عوض می‌کنند. چنین رویدادهایی به کرّات در تاریخ چند میلیارد سالۀ زمین رخ داده است. “ناهنجاری آتلانتیک جنوبی” به ناحیه‌ای گفته می‌شود که سپر محافظتیِ زمین در آن قدرت پایینی دارد و ضعیف است. نقاط سفید روی نقشه به رویدادهای اشاره می‌کند که ماهواره‌های سوآرم در آنها تاثیر تابش را از سال ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۹ نشان می‌دهد.

دانشمندان از داده‌های جمع‌آوری شده توسط مجموعه ماهواره‌های سوآرم برای درک بهتر این ناهنجاری استفاده کردند. ماهواره‌های سوآرم با هدفِ شناسایی و اندازه‌گیریِ دقیق این سیگنال‌های مغناطیسی مختلف طراحی شده است. این کار باعث خواهد شد تا دانشمندان به بینش تازه‌ای در خصوص بسیاری از فرایندهای طبیعی به دست آورند؛ از فرایندهایی که در بخش‌های عمیق سیاره‌مان رخ می‌دهد گرفته تا وضع هوا در فضا که تحت تاثیر فعالیت خورشید قرار دارد.

«یورگن ماتزا» از مرکز تحقیقات زمین‌شناسیِ آلمان اظهار داشت: «کمینه شرقی و جدید “ناهنجاری آتلانتیک جنوبی” در طول دهه گذشته نمایان شده و در سال‌های اخیر رشد فزاینده‌ای داشته است. ما خیلی خوش‌شانس هستیم که اکنون ماهواره‌های سوآرم در مدار زمین قرار دارند و این فرصت را در اختیارمان می‌گذارند تا تحولات مربوط به “ناهنجاری آتلانتیک جنوبی” را بررسی نماییم. چالشی که هم‌اکنون با آن روبرو هستیم، این است که فرایندهای دخیل در “هسته‌ زمین” را به شکل بهتری درک کنیم.»

محققان کماکان نمی‌دانند علت “ناهنجاری آتلانتیک جنوبی” چیست. اما یک چیز کاملاً مشخص است: مشاهدۀ میدان مغناطیسی به کمک ماهواره‌های سوآرم اطلاعات و بینش بسیار هیجان‌انگیز و تازه‌ای در اختیار دانشمندان قرار می‌دهد تا فرایندهای دخیل در بخش درونی زمین را به شکل بهتری درک نمایند.

ترجمه: منصور نقی‌لو/ سایت علمی بیگ بنگ

منبع: phys.org

نئاندرتال‌ها ابزار خاصی داشتند


بیگ بنگ: طبق شواهد جدید، نئاندرتال‌ها که تقریباً ۴۰ هزار سال قبل در آسیا و اروپا زندگی می‌کردند، پیشرفته‌تر از آنچه تصور می‌شود، بودند. مطالعۀ جدید محققان دانشگاه کالیفرنیا دیویس نشان می‌دهد که نئاندرتال‌ها برای ساختن ابزار برای اهداف خاص، یعنی تبدیل پوست به چرم، از استخوان‌های حیوانات خاصی استفاده می‌کردند.

neanderthal bannerبه گزارش بیگ بنگ، نائومی مارتزیوس، محقق گروه مردم‌شناسی، برای تحقیقات دکترای خود، ابزارهای نئاندرتال‌های سایت‌هایی در جنوب فرانسه را مورد مطالعه قرار داد. نئاندرتال‌ها ابزاری به نام lissoir را برجای گذاشته‌اند. این ابزار تکه‌ای از دندۀ حیوانات است که نوک آن صاف شده و برای ساییدن پوست حیوانات به منظور تبدیل آنها به چرم، مورد استفاده قرار می‌گرفت. این ابزارها اغلب آن‌قدر ساییده و کهنه هستند که با نگاه کردن به آنها نمی‌توان گفت متعلق به کدام حیوان است.

مارتزیوس و همکارانش از طیف‌سنجی جرمی بسیار حساس استفاده کردند تا بقایای پروتئین کلاژن استخوان‌ها را بررسی کنند. روش به کاررفته، ZooMS یا باستان‌شناسی حیات وحش به وسیلۀ طیف‌سنجی جرمی، نام دارد. این تکنیک نمونه‌ها را به قطعاتی تقسیم می‌کند که می‌توان آنها را با استفاده از نسبت جرم به وزن‌شان شناسایی کرد و از آنها برای بازسازی مولکول اصلی استفاده نمود.

معمولاً این روش شامل با مته بیرون آوردنِ نمونه‌ از استخوان می‌باشد. مارتزیوس و همکارانش برای جلوگیری از آسیب رساندن به نمونه‌های پرارزش، توانستند نمونه‌ها را از ظروف پلاستیکی که استخوان‌ها در آن ذخیره شده بود بیرون بیاورند و مواد مافی برای انجام تجزیه و تحلیل را بازیابی کنند.

ترجیح دندۀ گاو بر دندۀ گوزن

نتایج نشان می‌دهد که استخوان‌های به کار رفته برای ساختن ابزار lissoir اغلب متعلق به حیوانات خانوادۀ گاو، نظیر گاومیش کوهان‌دار یا نیاگاو (هم‌خانوادۀ وحشی گاو مدرن که اکنون منقرض شده) بوده است. اما استخوان‌های دیگر حیوانات در همین رسوبات نشان می‌دهد که گوزن شمالی بسیار متداول‌تر بوده و اغلب برای غذا شکار شده است. بنابراین نئاندرتال‌ها برای ساختن این ابزار فقط از دنده‌های حیوانات خاصی استفاده می‌کردند.

Neanderthal Bone Tools xمارتزیوس می‌گوید: «فکر می‌کنم این نشان می‌دهد که نئاندرتال‌ها واقعاً می‌دانستند دارند، چه کار می‌کنند. آنها وقتی هنگام شکار با این حیوانات روبرو می‌شدند عمداً این دنده‌های بزرگ را جمع می‌کردند و حتی ممکن است، این ابزارهای دنده‌ای را تا مدت طولانی نگه می‌داشتند، مثل ما که آچار یا پیچ‌گوشتی مورد علاقۀ خود را نگه می‌داریم.»

دندۀ گاو بزرگ‌تر و سفت‌تر از دنده گوزن است و این باعث می‌شود که برای کارِ سختِ ساییدن پوست‌ها مناسب‌تر باشد، بدون اینکه کهنه و فرسوده شود یا بشکند. مارتزیوس می‌گوید: «نئاندرتال‌ها می‌دانستند که برای کار خاص به ابزار بسیار خاص نیاز دارند. آنها بهترین چیزی که می‌توانست خوب کار کند را یافتند و وقتی که در دسترس بود به دنبال آن بودند.» جزئیات بیشتر این پژوهش در نشریۀ Scientific Reports منتشر شده است.

ترجمه: زهرا جهانبانی/ سایت علمی بیگ بنگ

منبع: scitechdaily.com

داستان فضاپیماهای ویجر


بیگ بنگ: داستان فضاپیماهای ویجر باید داستان جالبی باشد، داستانی که ۴۳ سال ادامه داشته و حداقل ۵ سال دیگر ادامه دارد. اما داستان آنها ابدی خواهد شد. آیا براستی سازندگان ویجر فکر می کردند که این فضاپیماها بتوانند این زمان طولانی را در فضا طی کنند و اطلاعاتی را از نقاط ناشناخته منظومه شمسی و فضای بین ستاره‌ای برای ما مخابره کنند.

شروع داستان:

در واقع این داستان در دهه ۱۹۷۰ با پرتاب بلند پروازانه ترین فضاپیماهای همه عصرها به اعماق فضا ، فضاپیماهای ویجر ۱ و ویجر ۲ آغاز شد. ویجر ها در اصل برای ارسال تصاویری از سیارات زحل و مشتری طراحی شده بودند، اما محاسبات دانشمندان ناسا نشان می داد که این فضاپیما در پایان وارد ناحیه ناشناخته آن سوی منظومه شمسی خواهند شد. حالا امروز که این دو سفینه خواهر اساسأ از دنیای ما جدا شده، در واقع کم کم وارد مرحلۀ سفر به فضای میان ستاره‌ای خواهند شد که از سوی ناسا رسمأ تایید شده است.

features4اطلاعات کلی در مورد کاوشگرها:

کاوشگر ویجر ۱ در ۵ دسامبر سال ۱۹۷۷ میلادی توسط ایالات متحده برای کاوش و بررسی دقیق سیارات گازی مشتری ، زحل و فضای ژرف فراتر از آنها به فضا پرتاب شد. این کاوشگر در تاریخ ۵ مارس ۱۹۷۹ به نزدیک ترین فاصله خود نسبت به مشتری رسید و پس از بررسی و ارسال داده‌هایی بسیار ارزشمند و بنیادین از این سیاره به زمین، بسوی سیاره زحل پیش رفت و پس از گذر از این سیاره در ۱۲ نوامبر ۱۹۸۰ به ورای منظومه شمسی و فضای بیکران بین ستاره‌ای پیش رفت تا سفر بی پایان خود را ادامه دهد. این فضاپیما در سال ۲۰۱۲ از منظومه شمسی خارج شد.

کاوشگر ویجر ۲ در تاریخ ۲۵ آگوست۱۹۷۷(این بار برای کاوش و بررسی دقیق تر تمامی سیارات گازی منظومه شمسی، مشتری ،زحل ، اورانوس و نپتون) به فضا پرتاب شد و پس از گذر از سیاره مشتری و زحل به ترتیب در تاریخ ۹ ژوئیه ۱۹۷۹ و ۲۵ آگوست ۱۹۸۱ خود را به سیاره اورانوس در ۲۴ ژانویه ۱۹۸۶ رساند و پس از عبور از سیاره نپتون در ۲۵ آگوست سال ۱۹۸۹ همانند ویجر۱ سفر خود را بسوی ژرفای فضا در پیش گرفت. ویجر ۲ نیز در سال ۲۰۱۸ از منظومه شمسی خارج شد.

داده‌های بسیار ارزشمندی که این دو کاوشگر در مأموریت موفقشان، در اختیار دانشمندان قرار دادند، پایه گذار بخش نوینی از دیتاها و کاوش‌های ما پیرامون سیارات گازی منظومه شمسی بوده است، بطوری که می‌توان این دو کاوشگر را پیشگام این عرصه نوین دانست.

features3اجزای ویجرها:

۱- آنتن فراگیر
۲- آشکارساز پرتوهای کیهانی
۳- آشکارساز پلاسما
۴- دستگاه عکسبرداری (با دوربین زاویه بسته)
۵- دستگاه عکسبرداری (با دوربین زاویه باز)
۶- طیف سنج فرا بنفش
۷-پرتوسنج و طیف سنج فروسرخ
۸-فتوپلاریمتر
۹- آشکارساز ذرات باردار کم انرژی
۱۰-آنتهای موج پلاسما و رادیو آسترونومی سیارات
۱۱-ژنراتورهای ترمو الکتریکی رادیوایزتوپ
۱۲-مغناطیس‌سنج

سوخت ویجرها:

سوخت ویجرها از پلوتونیوم ۲۳۸ بدست می آید. پلوتونیم ۲۳۸ بعنوان منبع حرارتی و قدرت، با طول عمر بالا در کاوشگرهای فضایی مورد استفاده قرار می گیرد(حرارت خروجی ذاتی آن در حدود ۰.۵ وات بر گرم است). پایونیر و فضاپیمای ویجر ۱ و ۲ از باطری های پلوتونیم ۲۳۸ به عنوان تأمین کننده ی انرژی استفاده کرده اند. فضاپیمای ویجر ژنراتورهای ترمو الکتریکی رادیوایزتوپ دارد که انرژی لازم برای حرکتش را از طریق واپاشی هسته ای پلوتونیم ۲۳۸ بدست می آورد. البته آمریکا تعطیلی سایت های تولید پلوتونیوم خودش را آغاز کرده و از سال ۱۹۹۲ هیچ راهی برای تولید پلوتونیم ۲۳۸جدید وجود ندارد. کاوشگر کنجکاوی هم که اکنون در مریخ مشغول انجام ماموریت است، آخرین بخش از پلوتونیوم آمریکایی باقی مانده را با خود به سیاره سرخ برده است.

در حال حاضر یک برنامۀ ناسا با عنوان سیستم ها و فناوری هسته ای پرومتئوس وجود دارد که امیدوار است که منابع انرژی هسته‌ای را ایجاد کند. ( در اساطیر یونان، پرومتئوس آتش را به بشر هدیه داد. ) توجه این مسئله بر دو کاربرد متمرکز است: تولید توان الکتریکی از ایزوتوپ های پرتوزا، و راکتورهای شکافت هسته‌ای.

ماده پرتوزا قبلا در کاوشگرهای فضایی بکار رفته است. ولی مقدار آن نسبتا کم بوده، و به اندازۀ کافی برای پیش راندن سفینه قدرتمند نبوده است، ماده ی پرتوزا فقط انرژی بکار انداختن دستگاههای کاوشگر را فراهم می کرد. دستگاهی، گرمای حاصل از واپاشی پلوتونیم ۲۳۸ را در کاوشگر به برق تبدیل می کند، که جریان برای بکار انداختن همه ی تجهیزات برقی است. پلوتونیم به آهستگی، با طی زمان زیادی، واپاشیده می شود، و کم وزن است. دستگاه تعبیه شده در فضاپیما با تبدیل گرمای حاصل از واپاشی پرتوزای دی اکسید پلوتونیوم ۲۳۸ برق تولید می کند.

خدمات ویجرها به ستاره‌شناسی:

کاوشگرهای «ویجر» به بررسی دقیق سیارات گازی، ماه (قمر)های آنها، میدان مغناطیسی و جاذبه آن، محاسبه دقیق گرانش و همچنین حلقه‌های زحل و اورانوس پرداختند.
از دیگر ویژگی‌های این ماموریت، کشف ۲۴ ماه برای سیارات گازی بود.علاوه بر این دانشمندان به یاری داده‌های ارسالی این دو کاوشگر، به شواهدی دال بر وجود فعالیت‌های آتشفشانی (شبیه ساختارهای زمینی) در یکی از ماه‌های مشتری به نام «آیو»(Io)، و همچنین آب فشان‌های یخی در بزرگترین ماه نپتون یعنی تریتون (Triton) پی‌بردند.
کشف تعداد زیادی از حفره‌های بزرگ که حاصل برخورد بسیار شدید دنباله دارها و شهاب سنگ‌ها بر روی ماه‌های سیارات است، از دیگر اکتشافات این کاوشگرها بود.دانشمندان با در نظر گرفتن داده‌های ارسالی توسط ویجرها توانستند جرم و چگالی بیش از ۱۷ ماه (قمر) را محاسبه نمایند و همچنین ساختارهای بنیادی اجزای تشکیل دهنده جوّ رقیق و اسرارآمیز یکی از ماه‌های زحل به نام تیتان را تعیین نمایند. این داده‌ها سه دهه بعد در ماموریت فضایی کاسینی-هویگنس تکمیل شد.

saturnvoyager
تصویری از سیاره زحل که فضاپیمای ویجر به ثبت رسانده است

این دو کاوشگر همراه خود ابزارهای بسیار دقیق پژوهشی حمل می‌کردند. از جمله این ابزار آلات می‌توان به ابزاری برای اندازه گیری دقیق میدان الکتریکی (توان یا قدرت، شکل و جهت آن در سیاره)، امواج فرابنفش، امواج مرئی، فروسرخ و امواج رادیویی (در طول موج‌های مختلف) که توسط سیارات و ماه‌ها و حلقه‌هایشان تولید می‌شود اشاره کرد.از شگفت‌انگیزترین پدیده‌های که در طی این سفر اکتشافی اتفاق افتاد، ایجاد اختلال در ارتباط بین کاوشگرها و زمین در هنگام عبور این دو فضاپیما از پشت سیاره‌ها است، به عبارت دیگر جوّ سیارات و برخی از حلقه‌ها مانع از ارسال امواج رادیویی توسط کاوشگرها به زمین بودند.

Jupiter_from_Voyager_1-600x450
تصویری از طوفان سیاره مشتری که فضاپیمای ویجر به ثبت رسانده است.

صدا و تصویر نوع بشر برای موجودات فضایی:

علاوه بر ابزارهای پژوهشی و اندازه‌گیری، هر دو کاوشگر با خود لوحی از جنس طلا حمل می‌کنند. در این صفحات مدور فلزی دیجیتالی، مطالب زیر ثبت شده‌است:

• فرازهایی از تمدن انسان به زبان ریاضی
• تصویری از دو انسان (زن و مرد) با دستان افراشته به نشانه دوستی
• نشانی جایگاه زمین در منظومه شمسی و کهکشان راه شیری

ایده قرار دادن صفحات:

اندیشه قرار دادن پیام‌هایی برای موجودات هوشمند فرازمینی نخستین بار توسط «اریک بورگس» مطرح شد. سپس کارل سیگن، ستاره‌شناس و اخترشیمیدان مشهور آمریکایی و از پیشگامان روش‌های برقراری ارتباط با موجودات هوشمند فرازمینی، از این ایده به شدت استقبال کرد.
سرانجام ناسا با این طرح موافقت کرد و سه هفته به وی فرصت داد تا پلاکی را طراحی کند. ساگان با همکاری فرانک دریک پلاک را طراحی کردند؛ البته طراحی هنری این پلاک را همسر کارل سیگن – لیندا سالزمن- انجام داد!

golden_record_coverمحتوای صفحات:

در صفحه‌ای ۱۲ اینچی مسی با روکش طلا چکیده‌ای از فرهنگ و آثاری از زندگی گونه‌های مختلف در زمین قرار داده شده‌است:
• ۱۱۵ قطعه عکس آنالوگ
• اصواتی از زمین
• صدای رعد و برق
• صدای گریه یک شیرخوار
• صدای یک نهنگ وال
• صدای برخورد امواج به ساحل
• صدای قلب و گام برداشتن انسان
• و چند صدای دیگر
• موسیقی‌های منتخب از فرهنگ‌ها و نواحی مختلف (۹۰ دقیقه): قطعات مختلفی از باخ و بتهوون تا لویی آرمسترانگ و چاک بری در دیسک گنجانده شده‌اند. موسیقی‌ها متعلق به فرهنگ‌ها و کشورهای مختلف هستند: چین، ژاپن، آذربایجان، اندونزی، مکزیک، پرو، بلغارستان، سنگال
• سلام و خوشامدگویی به ۵۵ زبان: این خوشامدگویی‌ها با زبان اکدی که در میان‌رودان ۶ هزار سال پیش صحبت می‌شد آغاز می‌شود و با یکی از زبان‌های محلی چینی به نام وو پایان می‌یاید.

پیام به زبان فارسی:

پیامی که به زبان فارسی در ویجر قرار داده شده، شامل شعر «بنی آدم اعضای یکدیگرند» سعدی است. پیام فارسی به خاطر شعر سعدی یکی از طولانی‌ترین پیام‌های وویجر است. متن پیام فارسی از این قرار است:
درود بر ساکنین ماوراء آسمان‌ها، بنی‌آدم اعضای یک پیکرند که در آفرینش ز یک گوهرند. چون عضوی به‌درد آورد روزگار، دگر عضوها را نماند قرار.

دانشمندان امیدوارند ویجرها در طول سفر طولانیشان در فضای بیکران، با یک تمدن فرازمینی هوشمند برخورد داشته باشند. در این صورت، لوح مزبور شاید راهنمایی باشد برای همسایگان دوردست ما تا راه خانه ما «زمین» را پیدا کرده به ملاقاتمان بیایند.

yfzSVlO9sjg
زمین از فاصله ۶٫۵ میلیارد کیلومتری و از دید «ویجر ۱»

البته به نظر می‌رسد این کار بیشتر یک اقدام سمبولیک باشد، چرا که با توجه به اندازه کوچک کاوشگرها در مقایسه با فضای بین ستاره‌ای، بسیار بعید است حتی در صورت وجود حیات فرازمینی، این دیسک‌ها پیدا شوند. حتی در صورتی که موجودات فرازمینی این دیسک‌ها را پیدا کنند، با توجه به گذشت زمان زیاد، آنها جنبه تاریخی خواهند داشت و به علاوه ممکن است آنها زمانی پیدا شوند که دیگر نشانی از حیات در زمین نباشد.

سرنوشت نهایی ویجرها

فضاپیماهای ویجر ۱ و ۲ که در سال ۱۹۷۷ راهی سفری فضایی برای بررسی بخش بیرونی منظومه شمسی شدند، با ۴۳ سال فعالیت پیرترین کاوشگرهای فعال و دورترین فضاپیماها از‌ زمین هستند. ویجر یک، ۲۲ میلیارد کیلومتر با زمین فاصله دارد و ویجر ۲ نیز ۱۸ میلیارد کیلومتر دور شده است. این فضاپیماها با کمک گرانش سیارات به سرعت خود افزودند و همچنین مسیر حرکت خود را مشخص کردند.

اطلاعات مهم فضاپیمای ویجر ۱

پنج سپتامبر ۱۹۷۷: پرتاب به فضا
پنج مارس ۱۹۷۹: پرواز از کنار مشتری
دوازده نوامبر ۱۹۸۰: پرواز از کنار زحل
یک ژانویه ۱۹۹۰:سفر میان ستاره‌ای ویجر بطور رسمی آغاز شد
هفده فوریه ۱۹۹۸: بعد از سبقت گرفتن از پایونیر ۱۰ ناسا، به دورترین کاوشگر ساخته دست بشر تبدیل شد
شانزده آگوست ۲۰۰۶: به فاصله‌ی صد واحد نجومی از زمین رسید
یک آگوست ۲۰۱۲: ویجر ۱ وارد فضای میان ستاره‌ای شد
‌‌
اطلاعات مهم فضاپیمای ویجر ۲

بیست آگوست ۱۹۷۷: پرتاب به فضا
نه ژویٔیه ۱۹۷۹: پرواز از کنار مشتری
بیست و شش آگوست ۱۹۸۱: پرواز از کنار زحل
بیست و چهار ژانویه ۱۹۸۶: پرواز از کنار اورانوس
بیست و پنج آگوست ۱۹۸۹: پرواز از کنار نپتون
ده دسامبر ۲۰۱۸: وارد فضای میان ستاره‌ای شد
هشت ژویٔیه ۲۰۱۹: ویجر ۲ با موفقیت اصلاح مسیرش را انجام داد

missionImage_topدر حال حاضر در هر دو ویجر پنج دستگاه فعال وجود دارد که اطلاعات در مورد قوت میدان مغناطیسی محلی، سرعت، حرارت و تراکم یا غلظت باد خورشید، موجودیت امواج رادیویی با فرکانس پائین و تراکم یا غلظت آیون‌ها و تشعشعات کیهانی پر انرژی را به ما مخابره می‌کنند.

در هر صورت تا زمان عبور ویجر ها از حباب خورشیدی دو یا سه دستگاه آن سالم می ماند و بخاطر کارکرد این دستگاه ها انرژی موجود بصورت تناوب استفاده می شود. این فضاپیماهای سوخت اتمی از سوخت کافی برای تامین عملکرد ابزارشان تا سال ۲۰۲۵ برخوردارند. فضاپیماهای ویجر رکورد طولانی‌ترین عملکرد کاوشگرهای ناسا را داشته و پس از خروج از منظومه شمسی به سفر خود ادامه خواهند داد.

گرچه این کاوشگرها بعد از اتمام انرژی نیز به مسیر خود ادامه خواهند داد و با سرعتی معادل ۴۸۲۸۰ کیلومتر بر ساعت و معادل یک واحد نجومی در هر ۱۲۶ روز، به اعماق فضا خواهند رفت. با این سرعت، این کاوشگر تا ۴۰ هزار سال دیگر به نزدیک­ترین ستارۀ خورشید مانند خواهد رسید و تا ۲۲۵ میلیون سال دیگر، یک دور کامل در کهکشان راه­ شیری خواهد زد.

منابع بیشتر: voyager.jpl.nasa , NASA , Voyager program

محققان قصد دارند نوع جدیدی از “مغز مصنوعی” بسازند


بیگ بنگ: محققان طی یک پژوهش می‌خواهند سخت‌افزار هوش مصنوعی را توسعه داده و نوع کاملا جدیدی از سیستم‌های کامپیوتری را بسازند که از شیوۀ “ساختار مغز انسان” تقلید کند. نکتۀ جالب این است که “شبکه‌های عصبی مصنوعی” می‌توانند عملکرد کامپیوتر را در مقایسه با اَبَرکامپیوترهای مدرن تا ۱۰۰ هزار برابر افزایش دهند.

webبه گزارش بیگ بنگ، پژوهشگران در “دانشگاه آرهوس دانمارک” مبلغ ۴.۴ میلیون یورو را از سازمان معتبر و صاحب نامِ برنامه چارچوبی اروپا برای فناوری‌های نوظهور و آتیه(FET) ، دریافت کردند. این پروژه‌، پیامدهای بسیار مهمی برای فناوری کامپیوتر در آینده دارد.

هدف این پروژه، توسعه و ساخت سیستم کامپیوتری نورومورفیک(NCS) است. بعنوان مثال این سخت افزار نوظهور، می‌تواند چارچوبی برای نرم‌افزار هوش مصنوعی در سیستمی عینی باشد و همانند مغز انسان، عمل کند. چنین ساختاری توانایی بالقوه‌ای، برای ارتقای عملکرد سیستم‌های کامپیوتری تا بیش از ۱۰۰ هزار بار بیشتر از سیستم‌های حال حاضر، دارد.

“فرشاد مُرادی” استادیار و خبره در الکترونیکِ مجتمع از دپارتمان مهندسی “دانشگاه آرهوس” می‌گوید: «تعدادی از پیشرفت‌های علمی اخیر در حوزۀ اسپینترونیک به این معنی هستند که ما امروز باور داریم می‌توانیم “مغز مصنوعی” بسازیم، یک سیستم کامپیوتری نورومورفیک که از سیناپس‌ها و اعصاب در یک شبکۀ عصبی تقلید کرده و می‌تواند، امکانات کاملا تازه‌ای را در محاسبات شناختی فراهم کند.»

این پروژه اسپین اِیج(SpinAge) نام دارد و هماهنگی آن با استادیار “فرشاد مُرادی” است، کسی که یک تیم بین‌المللی قوی را دور هم جمع کرده است تا یک “سیستم محاسباتی نورومورفیک” بی‌نظیر، قابل ارتقاء و بسیار بهینه در مصرف انرژی را بعنوان یک «مدل اثبات مفهومی» بسازد.

او اضافه کرد:«چشم‌اندازِ این طرح، توسعه و ساخت سیستم محاسباتی نورومورفیکی است که از اعصاب سیناپسیِ به کار رفته در اسپینترونیک‌ها استفاده می‌کند. با رویکردی از پایین به بالا در طراحی و بکارگیری اجزای محاسباتی اسپینترونیک در مقیاس نانومتر تا یکپارچه‌سازی در مقیاس بزرگ که پیش از این هیچگاه انجام نشده بود.» این پروژه روش عادی ساخت کامپیوترها از طریق مدارهای یکپارچه را کاملا کنار می‌گذارد و در عوض استراتژی سخت‌افزاری جدیدی به کار می‌رود که تمرکزش تنها روی ساختار مغز، با اعصاب، سیناپس‌ها و شبکه‌های عصبی، است.

فرشاد مُرادی می‌گوید:« مغز ما به صورت بنیادی متفاوت از سیستم‌های کامپیوتری سنتی کار می‌کند. بسیاری از انواع پردازنده‌ها که از “مغز” الهام گرفته‌اند پیش از این توسعه یافته‌اند. برای مثال، آی بی ام ترونورث را دارد، و اینتل لوئی را اما ما بدنبال چیزی بیش از یک “پردازنده” هستیم. ما می‌خواهیم نوع کاملا جدیدی از سیستم محاسباتی را بسازیم؛ نوع کاملا جدیدی از سیستم عامل تلفیقی که همانند مغز، بتواند عملکردهای بی‌نهایت پیچیده را بسیار سریع و با مصرف انرژی بسیار کم انجام دهد.»

به عبارت دیگر، این فناوریِ کاملا نوینی است که تغییری انقلابی در نحوۀ کار کامپیوترها است. به مصرف انرژی توجه ویژه‌ای شده، زیرا مهمترین مانع در راه هوش مصنوعیِ آینده است و دقیقا به همین دلیل می‌خواهیم “ساختار مغز انسان” را کپی کنیم، زیرا توان پردازش عظیمی دارد، اما انرژی خیلی کمی مصرف می‌کند. هدف این پروژه کاهش مصرف انرژی در سیستم‌های محاسباتی فعلی با فاکتور حداقل ۱۰۰ است.

آقای مُرادی در پایان گفت:«اخیرا، تلاش‌های زیادی برای توسعه و ساخت سیستم‌های شبیه به مغز انجام شده (سیستم‌های هوش مصنوعی که برای پردازنده‌هایی گرافیکی یا پردازنده‌های مرکزی توسعه یافته‌اند) که برای اهداف گوناگونی نظیر ربات‌ها، سیستم‌های خودکار، و … به کار می‌روند. اما هنوز خلاء بزرگی در استفاده از انرژی برای چنین سیستم‌هایی در مقایسه با مغز انسان، وجود دارد. بعنوان مثال، در “وظایف شناختی.” ما در طول این پروژه، سعی خواهیم کرد تا این خلاء را تا جای ممکن پُر کنیم.»

ترجمه: حسین طریقی/ سایت علمی بیگ بنگ

منابع: ingenioer.au.dk , technology.org

فضانوردان برای پرتاب تاریخی به فضا آماده هستند


بیگ بنگ: دو تَن از فضانوردان ناسا به نام «داگ هرلی» و «باب بنکِن» به مرکز فضایی کِنِدی در فلوریدا رسیدند تا خود را برای ماموریت تاریخیِ خود آماده کنند. این دو فضانورد به کمک موشک و سیستم کپسولی که شرکت اسپیس ایکس ساخته، روانۀ ایستگاه فضایی بین‌المللی خواهند شد.

KfxBZMHhSofAXKKFDbBبه گزارش بیگ بنگ، این پرتاب اولین سفر سرنشین‌دار اسپیس ایکس بوده که قصد دارد فضانوردان ناسا را به ایستگاه فضایی برساند. همچنین نخستین پرتاب سرنشین‌دار به فضا از خاک آمریکا از سال ۲۰۱۱ تاکنون میباشد، چون در آن سال ناسا شاتل فضایی را بازنشسته کرد و‌ پس از آن برای ارسال فضانوردان آمریکایی از موشک سایوز متعلق به روسیه کمک گرفتاما در سال ۲۰۱۱ این رویه را با بازنشسته شدنِ آخرین شاتل فضایی تغییر داد.

هرلی و بنکن از مرکز پروازهای فضایی سازمان ناسا در تگزاس به فلوریدا آمدند. این دو نفر در تگزاس دوره قرنطینه‌شان را سپری می‌کردند. این فضانوردان که خود را برای پرواز برنامه‌ریزی شده در روز چهارشنبه ۲۷ می آماده می‌کنند، در کِندی نیز پروتکل‌های بهداشتی را رعایت کرده و سلامتی‌شان را در اولویت قرار خواهند داد. موشک فالکون ۹ و کپسول دراگون به سکوی پرتاب مشهور (Complex 39A) منتقل شده‌اند. در این مرکز، هر ۹ موتور موشک فالکون در ابتدا روشن شده و آزمایش خواهند شد.

NHQهرلی و بنکن به همراه کارکنان آژانس فضایی که از زمین حمایت می‌کنند، مرحله آزمایشیِ «crew dry dress» را نیز باید پشت سر بگذارند. در این اقدام، افراد در فضاپیما قرار گرفته و به سمت سکوی پرتاب هدایت خواهند شد. خدمه حتی درون کپسول هم برده خواهند شد تا همه از نقش خود در این ماموریت بزرگ آگاه باشند.

“هرلی” فضانورد ۵۳ ساله درباره دراگون گفت: «این یک وسیله نقلیه فضایی شگفت‌انگیز است. یقیناً شاتل فضایی نیست و با آن فرق دارد. این کپسول، بسیار کوچک‌تر است. این کپسول با کمک جدیدترین فناوری‌ها ساخته شده و از اینکه قرار است درون یک فضاپیمای واقعی قرار بگیریم، بسیار هیجان‌زده هستیم. این تنها پنجمین‌بار است که فضانوردان آمریکایی با یک طرح فضاپیماییِ کاملاً جدید به مدار زمین فرستاده می‌شوند.»

www.weaselzippers.uswp contentuploadsVRG ILLO . x
“باب بنکن” سمت راست و “داگ هرلی” در سمت چپ

“بنکن” فضانورد ۴۹ ساله نیز خاطرنشان کرد: «همۀ کسانی که در سال‌های گذشته گام‌های موثری در ماموریت‌های فضایی برداشته‌اند، الهام‌بخشِ ما در اجرای این ماموریت جدید هستند. هر موقع که فرصت گفتگو با این فضانوردان را به دست آوردیم، این نکته را گوشزد کردند که باید خودمان را برای مواجهه به هر نوع شرایطی آماده کنیم.»

ماموریت فضاییِ ناسا در چهارشنبه، یک لحظه کلیدی در راهبرد ناسا برای تغییر شیوۀ اجرای فعالیت‌های فضایی است. در همین راستا، ناسا از سال ۲۰۱۰ با شرکت خصوصی اسپیس ایکس وارد همکاری شده تا خدمات حمل و نقل خدمه را وارد فاز جدیدی کرد و به نوآوری پرداخت. آنها همچنین می‌توانند صندلی‌های وسایل نقلیه خود را به سایر شرکت‌ها، افراد ثروتمند و آژانس‌های فضایی بفروشند.

fbc kمدیر ناسا «جیم برایدنستاین» گفت: «ما به زودی دوباره فضانوردان آمریکایی را با موشک‌های آمریکایی از خاک آمریکا به فضا ارسال خواهیم کرد. شیوۀ انجام این ماموریت با تمام ماموریت‌هایی که در گذشته انجام شده، فرق دارد. ما با این هدف به همکاری با صنعت تجاری می‌پردازیم که مشتریانی به غیر از سازمان ناسا جذب کنند؛ هزینه‌های ما را پایین آورده و میزان دسترسی به فضا افزایش یابد. در حال حاضر، این مدل می‌تواند خدمه را تنها تا چند صد کیلومتریِ بالای زمین ببرد؛ یعنی به ایستگاه فضایی بین‌المللی. اما هدف این است که بخش‌های دورتر فضا را نیز با این مدل تحت پوشش قرار دهیم. ناسا در ماه آوریل ۲۰۲۰ از سه تیم درخواست کرده تا ایده‌های خود را برای فرود آوردن فضانوردان در ماه اعلام نمایند.»

ترجمه: منصور نقی‌لو/ سایت علمی بیگ بنگ

منبع: BBC

تصاویری بی‌نظیر از روند تشکیل سیاره‌ها


بیگ بنگ: گروهی بین‌المللی از اخترشناسان پانزده تصویر از لبه‌های درونی دیسک‌های سیاره‌ساز ثبت کرده‌اند که صدها سال نوری از زمین فاصله دارند. شکل ظاهری این دیسک‌های غبار و گاز، شبیه به صفحاهات گرامافون است و دور ستاره‌های جوان تشکیل می‌شوند. این تصاویر اطلاعات تازه‌ای را در مورد نحوۀ شکل‌گیری منظومه‌های سیاره‌ای ارائه می‌کنند.

webبه گزارش بیگ بنگ، برای درک نحوۀ شکل‌گیری منظومه‌های سیاره‌ای که شامل منظومۀ خودمان نیز می‌شود، باید دربارۀ منشاء آنها تحقیق کنیم. دیسک‌های سیاره‌ساز یا پیش سیاره‌ای، هماهنگ با ستاره‌ای که احاطه کرده‌اند شکل می‌گیرند. ذرات غبار در دیسک‌ها می‌توانند به اجرام بزرگتری تبدیل شوند که در نهایت منجر به شکل‌گیری سیاره‌ها می‌شوند. باور بر این است که سیارات سنگی مانند زمین در نواحی درونی دیسک‌های پیش سیاره‌ای شکل می‌گیرند، در فاصله‌ای به اندازۀ کمتر از پنج واحد نجومی (پنج برابر فاصله زمین تا خورشید) از ستاره‌ای که دیسک به دورش تشکیل شده است.

قبل از این پژوهش جدید، چندین تصویر از این دیسک‌ها با بزرگترین تلسکوپ‌های تک آینه‌ای گرفته شده بود، اما این تلسکوپ‌ها نمی‌توانند ریزترین جزئیات را ثبت نمایند. نویسنده اصلی “ژاک کلوسکا” از کِی-یو در لِونِ بلژیک گفت:«در این تصاویر، نواحی نزدیک به ستاره، جایی که سیارات سنگی شکل می‌گیرند، تنها چند پیکسل را در بر می‌گیرند. ما می‌خواستیم این جزئیات را مجسم کنیم تا بتوانیم الگوهایی را شناسایی کنیم که ممکن است از شکل‌گیری سیاره پرده‌بردای کند و خصوصیات دیسک‌ها را ترسیم نماید. این کار نیازمند تکنیک رصد کاملا متفاوتی بود. من خوشحالم که هم اکنون برای اولین‌بار پانزده نوع از این نوع تصاویر داریم.»

astronomerstبازسازی تصاویر

کلوسکا و همکارانش تصاویر را در رصدخانه جنوبی اروپا(ESO) در شیلی توسط بکارگیری تکنیکی به نام تداخل‌سنجیِ فروسرخ ایجاد کردند. با کمک ابزار پایونیئرِ(PIONIER) ایی اس اُ، آنها نور متمرکز شده توسط چهار تلسکوپ در رصدخانۀ تلسکوپ بسیار بزرگ(VLT) را برای ثبتِ جزئیات دیسک‌ها ترکیب کردند. این تکنیک تصویری مستقیم از منبع رصد نمی‌دهد، بلکه جزئیات دیسک‌ها باید با یک تکنیک ریاضی بازیابی شوند. این تکنیک شبیه به نحوۀ ثبت نخستین تصویر از سیاهچاله است. “کلوسکا” توضیح داد:«ما باید درخشش نور ستاره را حذف می‌کردیم، زیرا سد راه مشاهدات بود و مانع رصد جزئیات دیسک‌ها می‌شد.»

“جین فیلیپ بِرگر” از دانشگاه گِرِنوبل-آلپس که بعنوان پژوهشگر ارشد مسئول کار با دستگاه پایونیئر بود، گفت:« جزئیات تمایز دهنده در مقیاس مدارهای سیارات سنگی نظیر زمین یا مشتری همانطور که در تصاویر مشاهده می‌کنید (کسری از فاصله زمین تا خورشید) به معنی توانایی در مشاهدۀ یک انسان روی ماه است یا تشخیص یک تارمو در فاصلۀ ۱۰ کیلومتری. تداخل سنجیِ فروسرخ به شکلی مستمر در آشکارسازی ریزترین جزئیات اجرام نجومی به کار برده می‌شود. ترکیب این تکنیک با ریاضیات پیشرفته در نهایت به ما امکان می‌دهد که نتایج این رصدها را تبدیل به تصویر کنیم.»

cf b e baab fdeبی‌نظمی‌ها

برخی یافته‌ها در تصاویر به سرعت به چشم می‌آیند. «می‌توانید ببینید که برخی نقاط، روشنایی بیشتر یا کمتری دارند همانند تصاویر بالا: این اشاره به فرایندهایی دارد که می‌توانند به شکل‌گیری سیارات بیانجامند. بعنوان مثال: ممکن است در دیسک‌ها بی ثباتی‌هایی وجود داشته باشد که منجر به گردابه‌هایی شود که در آن، دیسک ذراتی از غبار فضایی را که می‌تواند رشد کرده و به سیاره تکامل یابد را انباشته سازد.»

این گروه پژوهش‌های دیگری را به منظور شناسایی اینکه چه چیز پشت سر این بی‌نظمی‌ها است، انجام خواهد داد. همچنین “کلوسکا” قصد دارد به منظور بررسی بیشتر، مستقیما روند شکل‌گیری سیارات در نواحی داخلی دیسک‌های نزدیک به ستاره، را رصد نماید. همچنین، “کلوسکا” گروهی را سرپرستی می‌کند که روی ۱۱ دیسک ستاره‌ای غبارآلود کار می‌کنند و گمان می‌رود، این دیسک‌ها هم باعث شکل‌گیری سیارات می‌شوند. جزئیات بیشتر این پژوهش در نشریۀ Astronomy Astrophysics منتشر شده است.

ترجمه: حسین طریقی/ سایت علمی بیگ بنگ

منبع: sciencedaily.com

آیا دانشمندان شواهدی از “جهان‌های موازی” کشف کردند؟

pprvبه گزارش بیگ بنگ به نقل از یورونیوز، این یافته‌های جدید توسط یک دستگاه آشکارساز ذرات به نام «آنتن گذرای تکانشی قطب جنوب» (ANITA) کشف شده است که تیم دانشمندان ناسا آن را به کمک بالون‌های غول‌پیکر در جو زمین قرار داده‌اند. دستگاه‌های ناسا که در بالون‌های هلیومی موجود در ارتفاع ۳۷ کیلومتری زمین نصب شده، ذرات و پرتوهای کیهانی برخاسته از سطح یخ در قطب جنوب را شناسایی می‌کنند.

قطب جنوب مکانی ایده‌آل برای مطالعات اخترشناسی به شمار می‌رود چرا که از آب و هوایی سرد و خشک برخوردار است و تداخل امواج و یا به عباراتی پارازیت در آنجا صفر یا بسیار کم است. این دستگاه یک ذره با انرژی بالا مثل ِ نوترینو را یافته که خواصی همچون یک ذره با انرژی پایین از خود نشان می‌دهد.

ذرات با انرژی پایین می‌توانند به صورت کامل از میان کره زمین عبور کنند و ماده سخت نمی‌تواند آن‌ها را متوقف کند. این در حالی است که ذرات با انرژی بالا به وسیله سطح جامد کره زمین متوقف می‌شوند. این بدین معنی است که ذرات با انرژی بالا تنها زمانی می توانند مورد شناسایی قرار بگیرند که از سطح بیرونی جو پایین آمده باشند، این در حالی است که آنتن ناسا ذره‌ای را دیده است که با انرژی بالا طریق معکوس را در پیش گرفته یعنی از سطح زمین به سمت بالا آمده است.

eadcabf k xپرفسور “پیتر گورهام”، استاد اخترشناسی دانشگاه هاوایی و از محققان پروژه، در این باره گفت: « آنچه دیدیم چیزی است دقیقا مشابه یک پرتو کیهانی که از سطح یخ منعکس می‌شود، اما یک انعکاس نبود. این پرتوء کیهانی جوری بود که انگار دقیقا از درون خود یخ دارد ساطع می‌شود. چیز بسیار عجیبی است.»

پرفسور گورهام افزود: «با توجه به اینکه رفتار این ذرات شباهتی با “تاو نوترینو” ندارد، ممکن است طبقه جدیدی از ذرات بنیادی زیر اتمی باشد. اگر دستگاه اشتباه نکرده باشد، ساده‌ترین توضیح می‌تواند این باشد که همزمان با بیگ بنگ، دو جهان موازی به وجود آمده باشد. جهان ما، و جهانی که در آن “قوانین فیزیک” معکوس حاکم هستند و زمان می‌تواند به عقب باز گردد. در واقع در این جهان موازی فرضی، ذرات باردار بارهای معکوس دارند(بارهای الکتریکی مثبت به منفی و منفی به مثبت) و محور زمان نیز در جهت عکس حرکت می‌کند.»

برخی محققان نیز مدعی هستند که این مشاهدات به “جهان‌های موازی” ارتباطی ندارد و شاید نشانه‌ای از کشف ذرات بنیادی جدید باشند که رفتاری متفاوت دارند. کاندید این ذرات ناشناس می‌تواند ماده تاریک باشد. ماده‌ای فرضی است که چون از خود نور یا امواج الکترومغناطیسی منتشر یا بازتاب نمی‌کند، نمی‌توان آن را مستقیما” دید، اما از اثرات گرانشی موجود بر روی اجسام مرئی، مثل ستاره‌ها و کهکشان‌ها، می‌توان به وجود آن پی‌برد. کاندید دیگر برای این ذرات، این است که از زمان بیگ بنگ به ما رسیده‌اند و مربوط به جهان پادماده‌ای باشند. جهان پادماده‌ای از زمان بیگ بنگ در خلاف جهان ما انبساط یافته و با قوانین فیزیکی معکوس جهان ما، عمل می‌کند. در این فرضیه جهان ما از ماده ساخته شده و جهان مجاور از پادماده!

هرچند این پدیده برای اولین‌بار یازده سال پیش مشاهده شد، با این حال در تمام طول این سال‌ها تلاش دانشمندان برای توضیح علمی آن با شکست مواجه شده است. فرضیه «جهان‌های موازی» از دهه شصت میلادی به این سو و با کتاب‌های علمی‌تخیلی و کمیک استریپ محبوبیت یافت، هر چند بحث پیرامون امکان وجود «چند جهان» از سال ۱۹۵۲ در محافل علمی رواج داشته است. نسخۀ پیش از چاپ این پژوهش در وبسایت arxiv.org منتشر شده است.

سایت علمی بیگ بنگ / منابع: sciencealert.com , newscientist.com , mnn.com

یک سایت برای دوست داران نجوم و سیارات