درون سحابی پَک‌من

بیگ بنگ: اگر به درون سحابی NGC 281 نگاه کنید؛ ممکن است ستارگان خوشۀ باز IC 1590 را از قلم بیندازید. در واقع ستارگان جوان و پرجرمِ خوشه که درون سحابی تشکیل شده اند، باعث درخشش فراگیر این سحابی شده اند.

اشکالِ چشم نواز در این عکس از NGC 281، ستون ها و گویچه های گرد و غبار متراکمی هستند که در اثر بادهای شدید پر انرژی و تابش ِ مناطق خوشه های ستاره ای به این شکل دیده می شوند. این سحابی که ۱۰ هزار سال نوری با زمین فاصله دارد و در صورت فلکی ذات الکرسی واقع شده، بخاطر شکلش به پَک‌من (Pacman نوعی بازی ویدیویی که در سال ۱۹۸۰ منتشر شد) معروف است. این عکس کامپوزیتِ دقیق از طریق فیـلترهای باریک ساخته شده و تابش هیدروژن، گوگرد و اتم های اکسیژن درون سحابی را به ترتیب به رنگ سبز، قرمز و آبی نشان می دهد، همچنین گستردگی کلی سحابی NGC 281 حدود ۸۰ سال نوری است.

سایت علمی بیگ بنگ / منبع: apod

image_pdfimage_print

کاوشگر جهنده برای شناخت پلوتو

به گزارش بیگ بنگ به نقل از ایسنا، طرح این کاوشگر منحصر بفرد قرار است در سمپوزیوم طرح‌های پیشرفته ناسا(نیاک) در سال جاری میلادی در شهر دنور کانادا ارائه شود. این فضاپیما علاوه بر فرود و کاوش در سیاره کوتوله پلوتو می‌تواند چند صد کیلومتر مسافت را با استفاده از یک پرش بپیماید و اطلاعات مختلفی از سطح این سیاره کوچک یخی به دست آورد.

حد بالا و پایین برای اندازه و جرم سیاره‌های کوتوله، دقیقاً مشخص نشده است. البته حد پایین را تعادل هیدرواستاتیک تعیین می‌کند، اما اندازه‌ای که در آن، این اتفاق رخ می‌دهد، ممکن است با توجه به ترکیب و تاریخچه جسم تغییر کند. برآورد می‌شود که در سال‌های پیشِ رو، ۴۰ تا ۵۰ سیاره کوتوله کشف شود. در حال حاضر پنج سیاره کوتوله در منظومه شمسی وجود دارد.

در صورتی که این طرح بتواند نظر متخصصان ناسا را جلب کند با کمک این سازمان ساخته شده و برنامه‌های پرتاب آن مشخص خواهد شد. میزان کشش جاذبه‌ای پلوتو در حدود ۰٫۰۶ جاذبه زمین است و اتمسفر بسیار رقیقی از نیتروژن و متان دارد. برای فرود آمدن این کاوشگر بر سطح پلوتو، طراحان ایده فرود بالونی را مطرح کرده‌اند که پس از جدا شدن از فضاپیما با سرعت ۴۸ هزار کیلومتر بر ساعت، وارد جو پلوتو شده و به آرامی بر روی سطح این سیاره کوتوله فرود بیاید.

فشار جو موجود در سطح پلوتو نیز بسیار کمتر از زمین است به طوریکه دانشمندان مقدار آن را ۱۰ میلیونم فشار زمین محاسبه کرده‌اند اما ارتفاع جو این سیاره بسیار زیاد و در حدود ۱۶۰۰ کیلومتر بالاتر از سطح آن است. دکتر “بنجامین گلدمن”(Benjamin Goldman) یکی از مقامات ناسا که در سمپوزیوم نیاک نیز حضور دارد گفت: جو گسترده و بسیار کم‌فشار پلوتو برای از بین بردن مقادیر زیادی جنبش بسیار مناسب است و البته بهتر است تا جایی که ممکن است وزن محموله فرودی را کاهش داد. زمانی که این کاوشگر بر سطح پلوتو فرود بیاید در یک منطقه ثابت باقی نمی‌ماند و می‌تواند با قرار گرفتن در وضعیت پرش و استفاده از انفجارهای محدود رانشی صدها کیلومتر با یک خیز جابجا شود.

این کاوشگر جهنده در طول اقامت و فعالیت خود در پلوتو به مطالعه ساختار سطحی و زیرین این سیاره پرداخته و آن را از نظر جوی و درجه حرارات و ترکیبات شیمیایی تشکیل‌دهنده جو مورد ارزیابی قرار می‌دهد. یک آزمایشگاه محدود بر روی این کاوشگر تعبیه خواهد شد که وی با نمونه‌گیری از هوای پلوتو به انجام آزمایش‌های مختلف در رابطه با آن خواهد پرداخت. در حال حاضر طرح‌های اولیه این کاوشگر آماده شده و محققان در حال تست آن هستند و پس از تایید طرح احتمالا به مدار زمین ارسال خواهد شد تا با قرارگیری در جو فضا عملکرد آن سنجیده شود. این طرح می‌تواند تا ۱۲ سال آینده به پلوتو فرستاده شود.

پلوتو سیاره کوتوله کمربند کویپر در سامانه خورشیدی است که در هنگام کشف آن در سال ۱۹۳۰ تا ۲۴ اوت ۲۰۰۶ نهمین سیاره سامانه خورشیدی به حساب آمده بود؛ اما اکنون بنا بر تعریف نوین انجمن بین‌المللی اخترشناسی از سیاره،  پلوتو یک سیاره کوتوله و همچنین به عنوان نخستین نمونه از رده جدید جرم فرانپتونی است. گرچه برخی از ستاره‌شناسان با قراردادن پلوتو در رده سیاره‌های کوتوله مخالفند و همچنان آن را یک سیاره معمول می‌دانند. در زبان انگلیسی به این سیاره پلوتو و در زبان فرانسه به آن پلوتون می‌گویند.

ویژگی یک سیاره کوتوله به شرح زیر است: ۱- در مداری به دور خورشید می‌گردد. ۲- آنقدر جرم دارد تا خودگرانی آن بر نیروهای جسم صلب غلبه کرده، جسمی با تعادل هیدرواستاتیک (تقریباً گِرد) به وجود آید. ۳- تمام مسیر (مدار) خود را از اجرام ریز و درشت جارو نکرده است.(آنها را جذب یا دفع نکرده است) ۴- قمر یک سیاره نیست.

سایت علمی بیگ بنگ / منبع: newatlas.com

بقایای انفجار یک ستاره

بیگ بنگ: بقایای ابرنواختر پاپیس A ناشی از انفجار یک ستاره پرجرم در محیط میان ستاره ای پیرامون در فاصلۀ تقریبی ۷۰۰۰ سال نوری پخش شده است. در این فاصله، گستردگی این میدان تلسکوپی ِ رنگی که بر اساس داده های تصویری پهن-باند و باریک-باند بدست آمده، تقریبا ۶۰ سال نوری است.

با انتشار بقایای ابرنواختر (سمت راست بالا) در محیط زمخت و غیریکنواخت اطراف، رشته های برانگیختۀ اتم اکسیژن به رنگ سبز-آبی شروع به درخشیدن می کنند. در این نما هیدروژن و نیتروژن نیز به رنگ قرمز دیده می شوند. نور ابرنواختر اولیه که در اثر فروپاشی هسته ستارۀ پرجرم ایجاد شده حدود ۳۷۰۰ سال پیش به زمین رسیده است. بقایای پاپیس A از انتشار بقایای ابرنواختر قدیمی ولا در نزدیکی صفحۀ پر جمعیت ِ کهکشان راه شیری مشاهده می شود. پاپیس A که هنوز در سرتاسر طیف الکترومغناطیسی می درخشد یکی از درخشان ترین منابع در آسمان اشعۀ ایکس است.

سایت علمی بیگ بنگ / منبع: apod

image_pdfimage_print

اگر زمین ۵۰ درصد بزرگتر بود چه می‌شد؟

بیگ بنگ: بسیاری از افراد، نقطه عطف پیشرفت بشر را گام نهادن نیل آرمسترانگ بر سطح ماه می‌دانند. اما دونالد پتیت(Donald Pettit)، فضانورد ناسا و مهندس شیمی مخالف این موضوع است. به گفته وی: « اولین نقطه عطف پیشرفت بشری خیلی قبل‌تر اتفاق افتاد؛ رسیدن به مدار زمین اولین قدم بزرگ انسان بوده است.»

به گزارش بیگ بنگ، رسیدن به مدار زمین، حدود ۴۰۰ کیلومتر آنطرف‌تر، برابر با نیمی از کل انرژی لازم برای رسیدن به سطح مریخ است. مسافت بین زمین و ماه تنها بخشی از مسافت لازم برای رسیدن به مدار زمین است. دلیل این امر شدت گرانش زمین است. و به گفته فیزیک‌دانان کمی سهل‌انگاری در این مسئله باعث سقوط سفینه فضایی می شود.

برای غلبه بر گرانش و بالا بردن راکت در فضا، هشتاد تا نود درصد از جرم راکت‌های فعلی صرف حمل سوخت می‌شود! طبق گفته پتیت، این بدان معنی است که نشستن در بالای یک راکت، خطرناکتر از نشستن بالای d; بشکه بنزین است. حمل سوخت توسط راکت همچنین باعث کمبود محل کافی برای غذا، کامپیوتر، آزمایشات علمی و فضانوردان می‌شود. با وجود این مشکلات، باید خود را خوش شانس بدانیم. به گفته پتیت: « اگر شعاع سیاره ما بزرگتر از این بود، شاید در یک نقطه از زمین راکت‌ها دیگر نمی‌توانستند از چنگ نیروی گرانش زمین بگریزند و سقوط می‌کردند.» سپس او با استفاده از معادله راکت چایکوفسکی، آن نقطه را محاسبه کرد.

فرض کنید راکتی با ۹۶ درصد سوخت و تنها ۴ درصد وزن داشته باشیم، همچنین سوخت را هیدروژن-اکسیژن در نظر بگیریم که هم اینک سوختی با بیشترین انرژی برای یک سفینۀ حامل انسان است. با قرار دادن این اعداد در معادله، می توانیم سرعت گریز محاسبه شده را به شعاع سیاره ای معادل ِ آن تبدیل کنیم. این شعاع گریز حدود ۹۶۸۰ کیلومتر است و از آنجایی که شعاع زمین ۶۶۷۰ کیلومتر است، در صورتی که سیاره ما ۵۰ درصد بزرگتر بود(با حفظ همان چگالی)، نمی توانستیم راکتی را به فضا بفرستیم.

گفته‌های پتیت نکات خوبی دارد. اول اینکه، با توجه به موفقیت آمیز بودن راکت‌ها، اما برای انتقال انسان به فضا چندان موفقیت‌آمیز نبوده است. و در صورت امکان، باید تکنولوژی‌های جدیدی برای نیل به این هدف بیابیم. که در برخی از روش‌ها و فیلم‌های علمی- تخیلی، پیشنهاد شده است. چند مورد از این روش‌ها هم آزمایش شده و به تفصیل شرح داده شده‌اند. دوم اینکه، ایجاد پایگاه پرتاب در ماه ایدۀ جذابی است، زیرا سرعت گریز ماه تنها ۲۱٫۳ درصد زمین است و نسبت به زمین، به هزینه و تکنولوژی کمتری نیاز دارد. بهره برداری سکوی پرتاب در ماه در حال حاضر شاید دور از ذهن باشد، اما با پیشرفت در پرینت های سه بعدی و پردازش بر روی مواد این سکو خیلی راحت تر می تواند ایجاد شود.

با این‌ همه، برای ایجاد آن، باید بیشتر مواد لازم برای سفینه های خود را از خود ماه و یا اشیاء فضایی نزدیک به ماه مانند دنباله دار یا سیارک ها بدست آوریم. فرضیه دیگر این است که از ماه به عنوان یک “ایستگاه سوخت گیری” استفاده کنیم، چرا که می توان یخ‌های ذخیره در ماه را به سوخت هیدروژن-اکسیژن تبدیل کرد. طبق گفته‌های پتیت هم اینک گرانش زمین، ما را در خود محبوس کرده و تا به این لحضه تمامی فرضیه‌ها و راه‌حل‌های‌مان به نتیجه ای نرسیده است، با اینحال با پیشرفت تکنولوژی احتمال فرار از این حقیقت ِ دیرینه امکان دارد.

ترجمه: فاطمه علیلو/ سایت علمی بیگ بنگ

منبع: Livescience.com

image_pdfimage_print

کشف سیاره‌ فراخورشیدی که کاملا سیاه است!

بیگ بنگ: ستاره شناسان با استفاده از تلسکوپ فضایی هابل کشف کردند که سیارۀ WASP-12b تقریبا هیچ نوری را بازتاب نمی‌دهد و همین باعث شده است بسیار سیاه به نظر برسد. نور خواری این سیاره به دلیل توانایی خاص WASP-13b در به دام انداختن حداقل ۹۴ درصد نور مرئی داخل اتمسفرش می‌باشد.

به گزارش بیگ بنگ، این سیاره در آوریل سال ۲۰۰۸ توسط جست‌وجوی وسیع انگلستان به دنبال سیارات(WASP) کشف شد. این سیاره‌ی فراخورشیدی به دور WASP-12 که یک ستاره‌‌ زرد کوتوله در صورت فلکی ارابه ران است می چرخد، این ستاره ۱۳۹۳ سال نوری با زمین فاصله دارد. این سیاره با جرمی ۱٫۴ برابر مشتری، شعاعی تقریبا دو برابر مشتری و سالی کمی طولانی تر از یک روز زمین دارد و به عنوان یک “مشتری داغ” دسته‌بندی شده است.

WASP-12b به حدی به ستاره‌ی میزبان خود نزدیک است که سمت روز آن به اندازه‌ی ۲۵۴۰ درجه‌ سلسیوس گرم می‌شود و به دلیل نیروهای جزر و مدی شدید همانند یک توپ راگبی در می‌آید. از زمان کشف این سیاره چندین تلسکوپ از جمله هابل، تلسکوپ فضایی اسپیتزر ناسا و رصدخانه‌ی پرتو ایکس چاندرا آن را بررسی کرده‌اند. رصدهای پیشین توسط اسپکتوگراف منشاهای کیهانی هابل (COS) نشان داده است که WASP-12b ممکن است در حال کوچک شدن باشد. ابزار هابل موادی را شناسایی کرده که از اتمسفر بسیار داغ شده‌ی سیاره به درون ستاره ریخته می‌شود.

تیلور بل، ستاره‌شناس دانشگاه مک گیل و یکی از نویسندگان این مطالعه، حال با استفاده از اسپکتوگراف تصویربرداری تلسکوپ فضایی هابل(STIS) میزان ِ نوری که WASP-12b بازتاب می‌کند را به منظور فهم ترکیبات اتمسفر آن اندازه‌گیری کرده‌ است. بل می‌گوید: « نتایج به دست آمده تعجب برانگیز بودند! آلبدوی اندازه‌گیری شده‌ی WASP-12b حداکثر ۰٫۰۶۴ است. این میزان بسیار کم است و همین باعث می‌شود تا این سیاره تاریک‌تر از آسفالت نو باشد.» این سیاره در واقع بازتابی دو برابر کمتر از ماه با آلبدوی ۰٫۱۲ دارد.

محققان توضیح می‌دهند: «ما آلبدوی هندسی نوری WASP-12b را اندازه گرفته‌ایم که معادل با نوری است که به سمت منبع نور برگشت داده می‌شود و مقادیری بالای ۱ دارد. این در مقابل آلبدوی باند قرار دارد که مجموع میزان انرژی منعکس شده در تمام طول موج‌ها را توصیف می‌کند و همیشه بین ۰ تا یک قرار می‌گیرد.» بل اضافه کرد: « قانون آلبدو نشان می‌دهد چیزهایی بسیاری در مورد WASp-12b و دیگر سیارات فراخورشیدی وجود دارد که ما هنوزاز آن بی‌خبریم.»

داده‌های جدید هابل نشان می‌دهد اتمسفر این سیاره‌ی فراخورشیدی شامل اتم‌های هیدروژن و هلیوم است. بر اساس نتایج این تیم، دمای بالای سطح در WASP-12b احتمالی‌ترین توضیح برای قانون آلبدوی سیارات فراخورشیدی می‌باشد. بل می‌گوید: « سیارات مشتری‌ داغ دیگری کشف شده‌اند که بسیار سیاه می‌باشد اما دمای آن بسیار خنک‌تر از WASP-12b می‌باشد. در این سیاره‌ها به نظر می‌رسد ابرها و مواد قلیایی دلیل جذب نور می‌باشند اما در مورد WASP-12b به دلیل دمای بسیار بالای آن این صادق نیست.»

سمت روز WASp-12b به حدی داغ است که ابرها تشکیل نمی‌شوند و مواد قلیایی یونیزه می‌شوند. این سیاره به حدی داغ است که توانایی تجزیه‌ی مولکول‌های هیدروژن به هیدروژن اتمی را دارد و باعث می‌شود اتمسفر آن همچون اتمسفر یک ستاره‌ی کم جرم عمل کند تا همچون اتمسفر یک سیاره. و همین قانون آلبدوی سیارات فراخورشیدی را پدید می‌آورد.

اما سمت شب سیاره داستانی متفاوت دارد. دمای این سمت ۱۳۴۰ درجه‌ی سلسیوس خنک‌تر است که امکان تبدیل شدن آب به بخار و تشکیل ابر را فراهم می‌کند. رصد‌های پیشین هابل از مرز شب و روز شواهدی از بخار آب و احتمالا ابر و مه در اتمسفر را تشخیص داده است. بر اساس گفته‌های ستاره‌شناسان، WASP-12b دومین سیاره‌ای است که معیارهای آلبدو را به صورت طیفی تفکیک کرده است. سیاره‌ی مشتری داغ دیگر HD 189733b نام دارد. داده‌های جمع‌آوری شده توسط دانشمندان امکان تشخیص ِ اینکه آیا WASP-12b  بیشتر نور را به سمت قسمت آبی یا قسمت قرمز طیف منعکس می‌کند فراهم کرده است.

نتایج حاصل از HD 189733b پیشنهاد می‌دهند سیارات فراخورشیدی رنگ آبی تیره دارد اما WASP-12b هیچ نوری در هیچ طول موجی منعکس نمی‌کند. اما این سیاره به دلیل دمای بالایش از خود نور منتشر می‌کند و رنگ قرمزی همچون فلز داغ به خود گرفته است. بل می‌گوید:‌« این واقعیت که اولین دو سیاره‌ی فراخورشیدی با آلبدوی طیفی اندازه‌گیری شده  تفاوت‌های بسیاری از خود نشان می‌دهند نشان دهنده‌ی اهمیت این نوع رصدهای طیفی است و تنوع بسیار بالا بین مشتری‌های داغ را نشان می‌دهد.» نتایج این تحقیقات در Astrophysical Journal Letters  منتشر شده است.

ترجمه: معصومه رحیمی/ سایت علمی بیگ بنگ

منبع: sci-news.com

image_pdfimage_print

اندازه گیری میدان مغناطیسی کهکشان ِ دوردست

بیگ بنگ: یک تیم بین المللی از اخترشناسان، میدان مغناطیسی کهکشان ِ ایجاد ستاره را واقع در ۴٫۶ میلیارد سال نوری اندازه گیری کردند.

تصویر بدست آمده از تلسکوپ فضایی هابل سازمان فضایی و آژانس فضایی اروپا: دو نمونه از درخشان ترین اجرام را نشان می دهد. جرم کم فروغ تر همان کهکشان دیسک عدسی است که در آن، یک میدان مغناطیسی کشف شد.

به گزارش بیگ بنگ، کهکشان مورد نظر یک کهکشان دیسک شکل ِ ایجاد کننده ستاره است که به عنوان یک لنز گرانشی در سیستم عدسی CLASS B1152+199 عمل می کند و در میان یک تپ اختر دوردست و زمین واقع شده است؛ گرانش قوی، عکس تپ اختر را به دو عکس مجزا تقسیم می کند. مهمتر اینکه، امواج رادیویی حاصل از این تپ اختر تقریبا در فاصله ۷٫۹ میلیارد سال نوری از زمین، بصورت قطبی هستند.

دکتر «سوی ان مائو» نویسنده ارشد موسسه اخترشناسی رادیویی ماکس پلانک در بن آلمان گفت: «قطبیت امواج حاصل از تپ اختر پس زمینه ای و این واقعیت که امواج از بخش های مختلف کهکشان فوق می گذرند این اجازه را به ما میدهد تا چندین حقایق مهم درباره میدان مغناطیسی کهکشان یاد بگیریم.» بر طبق گفته اخترشناسان، کهکشان ها دارای میدان های مغناطیسی خاص خود هستند اما این میادین خیلی ضعیف اند؛ یک میلیون برابر ضعیف تر از میدان مغناطیسی زمین. یکی از نظریات می گوید که میدان مغناطیسی یک کهکشان جوان به صورت ضعیف آغاز شده و در طول زمان قوی تر و سازماندهی شده تر می شود.

نمایی کلی از سیستم عدسی CLASS B1152+199؛ تپ اختر واقع در فاصله ۷٫۹ میلیارد سال نوری با کهکشان پس زمینه ای واقع در فاصله ۴٫۶ میلیارد سال نوری بزرگنمایی می شود. خطوط دید تصاویر A و B میدان های مغناطیسی مختلف و شرایط گازی را نشان می دهند. این تصویر به کمک آرایه بسیار بزرگ کارل جى جانسکى در صحرای نیومکزیکو تهیه شده است.

اما چون میدان مغناطیسی کهکشان ِ مورد بررسی فرق چندانی با میدان هایی که دانشمندان در کهکشان راه شیری خودمان و کهکشان های مجاور مشاهده کرده اند، ندارد؛ این شواهد وجود دارد که خاصیت مغناطیسی کهکشان نسبتا زود نمایان می شود، نه اینکه در طول زمان به صورت آهسته رشد کند. پروفسور «برایان گانسلر» نویسنده و مدیر موسسه اخترشناسى و اخترفیزیک  Dunlap در دانشگاه تورنتو بیان کرد: «این بدان معناست که حالت مغناطیسی در اوایل حیات کهکشان و در اثر فرایندهای طبیعی ایجاد می شود و تقریبا تمامی اجرام آسمانی دارای خاصیت مغناطیسی هستند. ما برای درک کیهان نیازمند درک خاصیت مغناطیسی هستیم.»

دکتر مائو گفت: «این یافته هیجان انگیز است. اکنون رکورد دورترین کهکشان نیز ثبت شده و ما این اطلاعات مربوط به میدان مغناطیسی را مدیون کهکشان مورد بررسی هستیم.» دکتر «آلن زوئبل» نویسنده و محقق از دانشگاه ویسکانسین مدیسون گفت: «هیچکس نمی داند منشأ خاصیت مغناطیسی کیهانی چیست یا چطور شکل گرفته است. اما حالا با استخراج شواهد قدیمی ِ خاصیت مغناطیسی در کهکشان های چند میلیارد ساله، به سرنخ مهمی برای حل این معما دست پیدا کرده ایم.» یافته های این مقاله در مجله  Nature Astronomy منتشر شده است.

ترجمه: منصور نقی لو/ سایت علمی بیگ بنگ

منبع: sci-news.com

image_pdfimage_print

گشت رصدی مجله نجوم در روستای قالهر

گشت رصدی مجله نجوم در روستای قالهر

ماهنامه نجوم قرار است ۲۷ و ۲۸ مهر ۹۶، گشت رصدی خود را به مقصد روستای قالهر از توابع شهرستان دلیجان در استان مرکزی  با همکاری شورا و دهیاری روستای قالهر ومدیر مجتمع آموزشی شهید اشرفی اصفهانی این روستا برگزار کند. همچنین در این سفر بازدید از غار چال‌نخجیر نیز که از زیباترین و منحصربفردترین غارهای حال حاضر ایران است در نظر گرفته شده است.

 پنجشنبه ۲۷ شهریور، ساعت۱۳ از محله گیشا در تهران حرکت می‌کنیم.

جمعه ۲۸ شهریور، حوالی ساعت ۱۹ به تهران، محله گیشا باز می‌گردیم. نشانی دقیق محل را پس از ثبت نام به شما اطلاع خواهیم داد.

خدمات گشت مجله نجوم:

تأمین شام، صبحانه، میان‌وعده، بیمه و وسیله‌ نقلیه توریستی ، بازدید از غار چال نخجیر و برگزاری شب رصدی با مجله نجوم است.

متناسب با تعداد گردشگران، یک یا دو کارشناس نجوم همراه با تلسکوپ از نویسندگان مجله نجوم نیز شما را همراهی خواهد کرد.

اقامت در مجتمع آموزشی شهید اشرفی اصفهانی در کلاس های موکت شده خواهد بود و محل در نظر گرفته شده برای رصد در  محوطه حیاط این مجتمع آموزشی است.

حد قدر آسمان روستای قالهر در شب‌های عادی و در صورت نبود غبار حدود ۸/۵ تا ۱/۶ تخمین زده شده است.

بیمه مسافران از نوع بیمه کامل مسئولیت مدنی گردشگری  است.

توضیحات مهم:

ناهار دو روز رفت و برگشت با شماست. ناهار روز پنجشنبه را حتما با خود همراه داشته باشید.

کفش مناسب برای پیاده‌روی، لباس گرم برای شب و لباس خنک برای روز، زیرانداز، کیسه خواب یا دو پتوی مسافرتی برای هر شخص، چراغ قوه با نور قرمز و سایر وسایل شخصی شامل لیوان، کلاه نقاب‌دار، عینک آفتابی و کرم ضد آفتاب، قمقمه آب، کارت شناسایی، دفترچه بیمه، داروهای شخصی و… را همراه داشته باشید.

در صورت ابری شدن هوا، برنامه‌های آموزشی در زمینه تئوری رصد و موضوعات مختلف نجومی برگزار خواهد شد و طی برنامه هر زمان که آسمان صاف شود رصد آسمان از سر گرفته می‌شود.

ثبت‌نام دانش‌آموزان عزیز با همراهی حداقل یکی از والدینشان بلامانع است. والدینی که به همراه فرزندانشان در گشت ثبت‌نام می‌کنند از تخفیف ویژه مشترکان مجله نجوم برخوردار خواهند شد.

هزینه‌ ثبت نام :

دوستانی که تا پایان ۱۲ مهر ثبت نام کنند ثبت نام آن‌ها با تخفیف خواهد بود

 

شبیه­ سازی بیگ ­بنگ با سریع ترین ذرات چرخندۀ جهان

بیگ بنگ: سریع تر از یک تورنادو، پرسرعت­ تر از طوفان چرخنده­ سیاره­ مشتری، این طوفان پرسرعت­ ترین طوفان جهان بوده که به دست دانشمندان در سوپ بنیادینی از ذرات چسبناک به منظور بازسازی لحظۀ بیگ­ بنگ، تولید شد.

به گزارش بیگ بنگ، سرعت این سوپ چرخنده ذرات بسیار زیاد بوده و چندین برابر همتایان خود می­باشد. با اینحال انتظار نداشته باشید که این مایع چرخنده به این زودی بتواند نظر عموم را به خود جلب کند. چرخش در ماده ­ای به نام پلاسمای کوارکی-گلونی به وقوع می­ پیوندند. این چرخش ­ها آنقدر کوچک هستند که وقع آنها را تنها می ­توان با ماده به وجود آمده ثابت کرد. “مایکل لیزا” فیزیکدان دانشگاه ملی اوهایو، که بر روی پروژه­ برخورد دهنده یون ­های سنگین نسبیتی(نتایج ذکر شده در مقاله از همین پروژه می­ باشد) مشغول است در این باره گفت: «ما نمی ­توانیم پلاسمای کوارکی-گلوئونی را مشاهده کنیم. زیرا که این ماده در ابعاد هسته اتم می­ باشد.»

درست بعد از بیگ­ بنگ، مقادیری از ذرات بسیار داغ بنیادین به نام کوارک و گلوئون کیهان اولیه را تشکیل دادند. این ذرات بنیادین اجزای سازندۀ ذرات نوترون و پروتون هستند. پلاسمای کوارکی-گلوئونی چندین ویژگی منحصر بفرد دارد. اولین ویژگی آن دمای بسیار بالای ۳٫۹ تا ۵٫۶ تریلیارد درجه سانتیگراد می ­باشد که آنرا به داغ ترین مایع شناخته شده تبدیل کرده است. همچنین این مایع، به عنوان چگال­ ترین مایع و مایعی با کمترین اصطکاک ممکن شناخته می­ شود که اصطکاک تقریبا صفر این مایع، امکان حرکت بسیار آسان را به آن می­ دهد.

در این پژوهش جدید، تیم تحقیقاتی قابلیت چرخش پلاسمای کوارکی-گلوئونی را مورد بررسی قرار دادند که به زبان ساده، به بررسی سرعت چرخش آن پرداختند. اما محققان مانع بزرگی پیش روی خود داشتند؛ برخورد دهنده یون­ های سنگین نسبیتی(RHIC) می­ تواند مقادیر بسیار ناچیزی از این مایع را تولید کند که عمری معادل ۱۰ به توان منفی ۲۳ ثانیه داشت. پس عملا مشاهدۀ این مایع با روش ­های سنتی ممکن نبود.

“مایکل لیزا” اظهار داشت که دانشمندان برای اثبات وجود این مایع، به دنبال نشانه­ های چرخش آن گشتند. بطور میانگین، ذرات داخل یک مایع چرخنده باید زاویه ­ای تقریبا هم ­تراز با زاویه حرکتی خود مایع داشته باشد. با بررسی مقدار انحراف این ذرات از مسیر پیش ­بینی­ شده، دانشمندان می ­توانند مقداری تقریبی برای میزان چرخش ماده بیان کنند که می­ توان گفت تقریبا میزان چرخش منطقه ­ای در مایع را نیز مشخص می ­کند. اگر بخواهیم جزئیات آنرا بشکافیم، ذراتی به نام باریون لامبدا زمان فروپاشی طولانی­ تری نسبت به دیگر ذرات مانند نوترون و پروتون دارند. این بدین معنی است که آشکارسازهای برخورد دهنده یون­ های سنگین نسبیتی می ­توانند مسیر این ذرات را قبل از محو شدن آنها ردیابی کنند.

طبق کشفیات دانشمندان، چرخندگی پلاسمای کوارکی-گلوئونی باعث می­ شود که حرکت چرخشی درون یک طوفان بسیار آرام به نظر برسد. محققان اظهار داشتند که چرخندگی مذکور سریع ترین موردی است که تاکنون به ثبت رسیده است که بسیار سریع تر از طوفان ِ نقطه سرخ عظیم مشتری و سریع ترین پدیدۀ ثبت ­شده­ قبلی(نوعی قطره­ فوق­ سرد شده هلیوم) می­ باشد.

فهم ساختار شاره مایع پلاسما می­ تواند درکی جدید از نیروی هسته­ ای قوی(نیروی پیوند دهندۀ اتم) به ما ارائه کند. چندین نظریه­ دیگر در این زمینه وجود دارد که می­ توان نتایج آنها را با نتایج این پژوهش مقایسه کرد. با اینحال هنوز دانشمندان اطلاعات زیادی در این زمینه کسب نکرده ­اند که بتوان با تکیه بر آنها، نتیجه ­ای قاطع را بیان کرد. “مایکل لیزا” در خاتمه گفت: «هنوز خیلی زود است که بگوییم این مسئله به ما چیزی را یاد می­ دهد.»

ترجمه: رضا کاظمی/ سایت علمی بیگ بنگ

منبع: Livescience.com

image_pdfimage_print

بهترین عکس‌های نجومی سال ۲۰۱۷ را مشاهده کنید

بیگ بنگ: جوایز برندگان عکاسی نجومی Insight در سال ۲۰۱۷ اعطا شد. عناوین و جوایز نقدی در یازده دسته تحت عنوان «آسمان خراش ها»، «مردم و فضا» و «ستارگان و سحابی ها» به برندگان داده شد.

به گزارش بیگ بنگ، برنده نهایی این مسابقه نجومی، «آرتم میرونوف» عکاس روسی است که در بخش «ستارگان و سحابی ها» با عکسی خارق العاده از مجموعه ستارگان و گرد و غبار صورت فلکی مارافسای موفق به کسب این عنوان شد. این جرم کیهانی در فاصله ۴۰۰ سال نوری از زمین واقع شده است.

«دکتر مارک کوکولا» اخترشناس عمومی رصدخانه سلطنتی و داور مسابقه عکاسی نجومی بیان کرد: «در عکس زیبای آقای میرونوف یک حالت غنی و فوق العاده از رنگ و ساختار دیده می شود. در این عکس، شاهد قسمت محبوب و مورد علاقه عکاسان نجومی هستیم ولی این عکس آن را با دید و روشنایی تازه ای به ما نشان می دهد. همچنین نوعی رمز و راز در ابرهای متشکل از گاز و گرد و غبار وجود دارد که به ما یادآور می شود که هنوز چیزهای بی شماری برای اکتشاف در فضا وجود دارد. در این عکس، گوشه ای از کهکشان حیرت انگیز ما به طرز زیبایی به تصویر کشیده شده است.»

بیش از ۳۸۰۰ عکس از ۹۰ کشور جهان به مسابقه امسال ارسال شد. داوران کار سختی در پیش داشتند چرا که می بایست برای تعیین برنده، نفر دوم و عکس قابل ستایش لیستی جامع و خارق العاده را مورد بررسی قرار می دادند. به مانند هر سال، کیفیت عکس های ارسالی بی نظیر و چشم نواز است. «کریس براملی» داور مسابقه و سردبیر بی بی سی اسکای گفت: «داوری عکس های ارسالی برای من یک افتخار است. امسال کیفیت مسابقه بسیار بالا بود و همین کار را برای ما داوران سخت می کرد. این مسئله عمیقا مرا تحت تاثیر قرار داده بود که عکاسان امسال واکنش ها و دیدهای بسیار تازه و شگفت انگیزی به آسمان شب داشتند؛ امری که کم سابقه می باشد.»

در میان عکس های ارسالی، عکسی بسیار چشم نواز و زیبا از شفق قطبی توجهات را به سمت خود جلب کرد؛ این عکس توسط «میکل بیتر» عکاس دانمارکی در کشور ایسلند گرفته شده بود. آقای بیتر در بخش «شفق قطبی» به عنوان برنده اعلام شد.

یک عکاس روسی دیگر به نام «یوری زودنی» با عکس موسوم به سرگردان در پاتاگونیا برنده بخش «مردم و فضا» شد. در این عکس، چشم انداز پاتاگونیا با کهکشان راه شیری روشن گردیده است.

در بخش «آسمان خراش ها» عکاسی به نام «هایتونگ یو» از کشور چین عنوان اول را از آن خود کرد. در گذر به سوی کهکشان راه شیری او عکس بی نظیری از کهکشان خودمان تهیه کرد که از میان ساختمان LAMOST و رصدخانه اخترشناسی ملی چین، دیده می شود.

«اورگ بریزگالوف» عکاس اوکراینی عکس زیبایی از کهکشان آقتابگردان یا M63 گرفته بود. M63 یک کهکشان مارپیچی است که ۲۷ میلیون سال نوری از زمین فاصله دارد.

همچنین «الکساندر هارت» از کشور انگلیس این عکس خارق العاده از عطارد را به هنگام گذر آن از دیسک خورشیدی گرفته است.

بقیه بخش های ذکر نشده در این مقاله عبارتند از: ماه، سیاره ها، دنباله دارها و سیارک ها، عکاس نجومی جوان سال، جایزه سر پاتریک مور برای بهترین تازه کار، و جایزه ویژه: گستره رباتیک. شما می توانید تمامی عکس ها را به صورت آنلاین در وب سایت رصدخانه سلطنتی مشاهده کنید.

ترجمه: منصور نقی لو/ سایت علمی بیگ بنگ

منبع: iflscience.com

image_pdfimage_print

حل معمایی دیگر در هرم بزرگ جیزه

بیگ بنگ: این پرسش همواره یکی از بزرگترین معماهای جهان بوده‌ است: چطور جامعه‌ای در عصر برنز با کمترین میزان امکانات و فناوری موفق به خلق هرم بزرگ جیزه، قدیمی‌ترین و تنها بازمانده از عجایب هفتگانه جهان باستان شده‌است؟

به گزارش بیگ بنگ به نقل از همشهری، باستان‌شناسان اکنون شواهد قابل توجهی به دست آورده‌اند که نشان می‌دهند چگونه مصری‌های باستان در حدود سال ۲۶۰۰ پیش از میلاد  بلوک‌های سنگ آهک و گرانیتی را از فاصله ۸۰۰ کیلومتری به محل بنای هرم می‌آوردند تا مقبره فرعون کوفو را بنا کنند. این هرم با ارتفاعی برابر ۱۴۶ متر  بزرگترین هرمی بود که در مصر بنا شده‌بود،‌ دست‌کم تا قرون وسطی این هرم بزرگترین سازه دست‌ساز بشر روی زمین بود. اکنون با کشف پاپیروسی باستانی، یک قایق تشریفاتی و سیستم مبتکرانه راه‌آب‌ها محققان زوایای جدیدی از زیرساختاری که سازندگان هرم ایجاد کرده‌اند را کشف کرده‌اند.

محققان دریافته‌اند که هزاران کارگر ماهر با کمک قایق‌های چوبی روی رود نیل ۱۷۰ هزار تن سنگ آهک را که با طناب به یکدیگر بسته شده بودند، از مسیر سیستم ویژه کانال‌هایی که در نزدیکی محل بنای هرم‌ها ایجاد شده‌بودندبه محل ساخت و ساز انتقال داده‌اند. تکه پاپیروسی باستانی نیز که در بندر وادی الجرف کشف شده‌ است، بر نقش قایق‌ها در ساخت و ساز هرم‌ها تاکید دارد. این پاپیروس توسط میرر، ناظر مسئول گروهی ۴۰ نفره از کارگران ماهر نوشته شده‌ و اولین گزارش از ساخت و ساز هرم بزرگ جیزه‌ است که جزئیاتی دقیق از چگونگی حمل سنگ‌های آهک از تورا به جیزه را توضیح داده‌ است.

میرر در یادداشت‌های خود درباره ایجاد خاکریزهایی برای انتقال آب رود نیل به درون کانال‌های دست‌سازی که برای انتقال تکه‌های غول‌ پیکر سنگ ساخته شده‌بودند توضیح داده‌است. اگرچه از گذشته باور براین بود که سنگ‌های گرانیت اتاقک‌های داخلی هرم از آسوان در فاصله ۸۵۷ کیلومتری جنوب جیزه به این منطقه آورده شده‌است،‌اما سنگ‌های آهکی از تورا و از فاصله ۱۲ کیلومتری به محل ساخت هرم حمل شده‌اند و همواره برسر چکگونگی حمل این سنگ‌ها اختلاف نظر بوده‌ است. با کشف کانال‌های آبی در زیر فلات جیزه توسط باستان‌شناسی به نام مارک لنر، بخش بزرگی از معمای ساخت هرم جیزه حل شد.

سایت علمی بیگ بنگ / منبع: dailymail.co.uk

image_pdfimage_print