طوفان های شدید در “تیتان” قمر زحل

بیگ بنگ: محققان می گویند طوفان های بارانی ِ متان سنگین در قمر تیتان تغییرات زیادی به وجود می آورند. بر اساس تحقیقات جدید، تیتان قمر غبارآلود زحل با طوفان و آذرخش شدیدی دست و پنجه نرم می کند.

تصویر هنری از تیتان

به گزارش بیگ بنگ، اگرچه طوفان های بارانی متان در قمر به ندرت اتفاق می افتند (کمتر از یک بار در هر سال تیتان که ۲۹٫۵ سال زمینی است)، اما بسیار فراوان تر از آنچه که اخترشناسان تصور می کردند، در این قمر روی می دهند. دکتر «جاناتان میشل» محقق ارشد از دانشگاه کالیفرنیا گفت: «من فکر می کردم این طوفان ها در هر هزار سال یکبار به وقوع می پیوندند. اما می شود گفت که حالا سورپرایز شده ام. طوفان ها باعث پدیدار شدن سیل های عظیم در سطح تیتان می شوند. سطح تایتان به طرز قابل توجهی به سطح زمین شباهت دارد؛ بطوری که رودخانه های جاری به درون دریاچه های بزرگ و دریاها می ریزند. همچنین، این قمر ابرهای طوفانی دارد که باران های فصلی را به همراه می آورد. بارش باران در تیتان نه به صورت آب، بلکه به صورت متان مایع است.»

یافته ها حاکی از آن است که طوفان های بارانی متان ِ شدید می توانند سطح یخی تیتان را به همان شکلی در آورند که در سطح سنگی زمین مشاهده می کنیم. محققان اعلام کردند: «باران های شدید در زمین می توانند باعث ایجاد جریان های بزرگی از رسوب شوند که به زمین های کم عمق نفوذ کرده و اشکال مخروط مانندی را به وجود می آورند. ما دریافتیم که الگوهای محلی طوفان های بارانی شدید در تیتان با کشف اشکال مخروطی یاد شده ارتباط دارند؛ یعنی اشکال مخروطی در اثر طوفان های سیل آسا ایجاد گشته اند. بر اساس یافته ها، نقش بارش های شدید در شکل دهی به سطح تایتان غیر قابل انکار است. همین اصل برای مریخ نیز صدق می کند که اشکال مخروطی خاص خودش را دارد. درک بهتر رابطه میان بارش و سطوح سیاره می تواند بینش ما را نسبت به تاثیر تغییرات آب و هوایی در زمین و سایر سیاره ها افزایش بدهد.»

محققان از شبیه سازی های رایانه ای برای مطالعه چرخه هیدرولوژیک تیتان استفاده کردند زیرا مشاهدات مربوط به بارش باران در تیتان امری سخت و دشوار است؛ با توجه به طول هر سال در تیتان، فضاپیمای کاسینی ناسا این قمر را فقط به مدت سه فصل مورد مشاهده قرار داد. آنان دریافتند که باران عمدتا در نزدیک قطب ها تجمع می یابد؛ در جایی که بسیاری از دریاها و دریاچه های تیتان، واقع شده اند. شدیدترین طوفان های سیل آسای باران در عرض جغرافیایی ۶۰ درجه به وقوع می پیوندند؛ یعنی در جایی که اکثر اشکال مخروطی متمرکز هستند.

یافته های مطالعه گویای آن است که طوفان های شدید به دلیل تفاوت های بزرگ میان آب و هوای سردتر و مرطوب تر در عرض های جغرافیایی بالاتر و شرایط خشک تر و گرمتر در عرض های جغرافیایی پایین تر به وجود می آیند. دانشمندان در پایان گفتند: «دمای مشابه در زمین باعث ایجاد طوفان های شدید در عرض های جغرافیایی میانی می شود؛ طوفان هایی که در طول ماه های زمستان در قسمت اعظم آمریکای شمالی به وفور به وقوع می پیوندند.» جزئیات بیشتر این پژوهش در مجله Nature Geoscience منتشر شده است.

ترجمه: منصور نقی لو/ سایت علمی بیگ بنگ

منبع: sci-news.com

image_pdfimage_print

رساله دکترای هاوکینگ دو میلیون بار دانلود شد

بیگ بنگ: رساله دکترای پروفسور استیون هاوکینگ فیزیکدان مشهور بریتانیایی تنها طی چند روز پس از انتشار عمومی بیش از دو میلیون‌بار بازدید شده‌ است.

به گزارش بیگ بنگ به نقل از همشهری، مقاله سال ۱۹۶۶ هاوکینگ به اندازه‌ای محبوبیت داشت که در روز انتشار عمومی‌اش توانست وب‌سایت دانشگاه کمبریج را از کار بیاندازد.  تنها در روز انتشار بیش از ۵۰۰ هزار نفر تلاش کرده‌ بودند این رساله را با عنوان “ویژگی‌های جهان درحال انبساط” دانلود کنند. آرتور اسمیت از دانشگاه کمبریج این پدیده را قابل‌توجه توصیف کرد و گفت رساله هاوکینگ فراتر از هر مطلب دیگری که در این دانشگاه منتشر شده مورد استقبال قرار گرفته‌ است و چنین استقبالی در تاریخ کمبریج بی‌سابقه بوده‌ است.

هاوکینگ ۲۴ ساله در زمان تحصیلش در ترینیتی هال کمبریج این رساله ۱۳۴ صفحه‌ای را نوشت. وی که از سال ۱۹۶۲ در دانشگاه کمبریج فعالیت داشته‌است، بعد‌ها یکی دیگر از تاثیرگذارترین مطالب علمی جهان با عنوان تاریخچه‌ای مختصر از زمان را نوشت. براساس گزارش کمبریج،‌ از لحظه انتشار آنلاین این رساله تاکنون دو میلیون بار از ۸۰۰ هزار مرورگر جداگانه از گوشه و کنار جهان دانلود شده‌ است. آخرین رساله دکترایی که بیشترین خواننده را به خود جلب کرد تنها ۷۹۶۰ بار دانلود شد.

پیش از این افرادی که می‌خواستند این رساله را مطالعه کنند باید حضوری به کتابخانه کمبریج رفته و آن را مطالعه می‌کردند و یا با پرداخت ۶۵ پوند نسخه کپی شده آن را دریافت می‌کردند. کمبریج امیدوار است انتشار این رساله دکترا و استقبال بی‌نظیر از آن دیگر اساتید این دانشگاه را نیز به انتشار آزادانه مقاله‌هایشان تشویق کند.

هاوکینگ در روز انتشار رساله‌اش در واکنش به از کار افتادن وب‌سایت دسترسی آزاد کمبریج گفت: خوشحالم می‌شنوم که بسیاری از افراد به دانلود رساله دکتری من علاقه نشان داده‌اند، امیدوارم عاقبت که به آن دسترسی پیدا کرده‌اند، ناامید نشوند. با عمومی ساختن رساله دکترایم امیدوارم بتوانم الهام‌بخش انسان‌های سرتاسر جهان باشم،‌ تا نگاهشان را به آسمان و ستارگان بدوزند،‌ نه به پایین و به پاهایشان تا نسبت به جایگاه ما در کیهان کنجکاو شوند و تلاش کنند جهان را درک کنند. هرکسی در هرجای دنیا باید نه تنها به تحقیقات من بلکه به تحقیقات تمامی ذهن‌های برتر و پژوهشگر در کل طیف درک بشری دسترسی داشته‌ باشد. هر نسل بر شانه‌های افرادی ایستاده که پیش از آنها زندگی می‌کرده‌اند، درست مثل من که در زمان دانشجویی‌ام در مقطع دکترا در کمبریج از آیزاک نیوتن، جیمز کلرک مکسول و البرت اینشتین الهام گرفتم. این مقاله در اینجا قابل دسترس است.

سایت علمی بیگ بنگ / منبع: BBC

image_pdfimage_print

دلیل خطوط شگفت‌انگیز در پستی بلندی‌های مریخ چیست؟

بیگ بنگ: محققان معتقدند که موفق شده‌اند دلیل ایجاد خطوط شگفت‌انگیز در پستی بلندی‌های مریخ و حفره‌های آنها را کشف کنند. محققان کالج “ترینیتی”(Trinity) دوبلین در بررسی‌های خود به این نتیجه رسیده‌اند که بلوک‌های کربن دی‌اکسید در مریخ سبب ایجاد ساختارهای خطی در تپه‌ها شده است.

به گزارش بیگ بنگ به نقل از ایسنا، نکته قابل توجه در رابطه با این تپه‌ها این است که به صورت فصلی ایجاد می‌شوند و بیشتر در فصول سرد مریخ دیده می‌شوند و با گرم شدن مریخ ناپدید می‌شوند. “مری بورک”(Mary Bourke) یکی از محققان این تحقیق که در زمینi ژئومورفولوژی فعالیت می‌کند، گفت: سال‌ها پیش من نشانه‌ای منحصر بفرد در تپه‌های ماسه‌ای مریخ کشف کردم که شبکه‌های ضخیم عظیمی را ایجاد کرده بودند که به صورت فصلی ایجاد می‌شوند.

وی افزود: در ابتدا بسیاری از محققان وجود آب در گذشته را عامل ایجاد این ساختارها می‌دانستند، اما پس از بررسی‌های بیشتر به این نتیجه رسیدیم که آب نمی‌تواند عامل ایجاد باشد و بلوک‌های گاز کربن دی‌اکسید از عوامل این شبکه‌های ماسه‌ای هستند. این گاز در سطح مریخ در حجم بالایی وجود دارد و بیش از ۹۵ درصد جو مریخ را تشکیل می‌دهد و محققان در قدم اول تصور می‌کردند که در زمستان به صورت جامد در بین ماسه‌ها قرار می‌گیرد و پس از تصعید و تبدیل شدن به گاز، جای خالی آنها سبب ایجاد این شبکه شده‌اند.

در ابتدا “بورک” نیز تصور کرد که شیارها توسط یک فرآیند شناخته شده به عنوان یخچال فریزر ایجاد شده‌اند که در آن دی اکسید کربن به دام افتاده و تحت فشار سطحی در سطح سیاره به صورت غبار و غبار گازی قرار می‌گیرد. اما دکتر “لورن مک کیون”( Lauren McKeown)، یک ایده متفاوت داشت و برای آزمایش آن، تیم تحقیقاتی با ایجاد یک اتاق کم رطوبت با شن و ماسه، چشم‌انداز و محیط زیست مریخ را شبیه‌سازی کردند.

تیم تحقیقاتی در بررسی‌های خود متوجه شدند که تفاوت دما بین سطح ماسه و بلوک CO2 سبب ایجاد یک لایه بخار در زیر بلوک می‌شود که ماسه‌ها را بلند کرده و شکل می‌دهند و صرفا انجماد تنها عامل ایجاد این اشکال نیست. تیم تحقیقاتی در شبیه‌سازی‌های خود متوجه شدند که حتی در ۶۰ ثانیه می‌توان این فرایند را ایجاد کرد.

میزان شباهت حفره‌ها و دره‌های ایجاد شده  در این روش همخوانی بیشتری با واقعیت دارد و محققان با تاباندن پرتوهای فرابنفش در این محیط بیشترین شباهت را با محیط مریخ ایجاد کرده‌اند تا شکل‌گیری این حفره‌ها را در حالتی نزدیک‌تر به واقعیت مشاهده کنند. نتایج این تحقیق در مجله Nature Scientific Reports    منتشر شده است.

سایت علمی بیگ بنگ/ منبع: newatlas.com

image_pdfimage_print

بارش شهابی جباری

بیگ بنگ: شهاب سنگ ها از صورت فلکی جبار به بیرون رانده شده اند. این انتظار می رفت زیرا اکتبر زمان بارش شهابی جباری است. در این تصویر بیش از یک دوجین شهاب ثبت شده که هفتۀ گذشته بر فراز آتشفشان “وولان هادا” در مغولستان داخلی- چین، گرفته شده است.

این عکس برجسته ردهای متعدد شهاب های کوچک را نشان می دهد که همگی به نقطه‌ی کوچکی در آسمان که کانون بارش نامیده می‌شود، می رسند و در اینجا، درست در بالا سمت چپ کمربند جبار قابل رویت است. شهاب های جباری به صورت سنگ ریزه از دنباله دار هالی جدا شده اند. دنباله دار هالی در واقع مسئول دو بارش شهابی شناخته شده است که دیگری اِتا دَلوی نامیده شده و هر سال ماه می قابل رویت است. ماه بعد، بارش شهابی اسدی از دنباله دار تمپل- تاتل، ردهای شهابی درخشانی را ایجاد می کند.

سایت علمی بیگ بنگ / منبع: apod

image_pdfimage_print

شب در سیارۀ شبح وار

بیگ بنگ: این سیاره شبح وار چیست؟ قطعا سیارۀ زمین است که در یک شب تاریک و طوفانی در سال ۲۰۱۳ در هوریر عکاسی شده است. هوریر یک ناحیه فعال ژئوگرمایی در امتداد یک چشم انداز آتشفشانی در شمال شرقی ایسلند است.

طوفان های ژئومغناطیسی این چشم انداز شفق قطبی را در شب پرستاره ایجاد کرده اند، درحالیکه برج های شبح مانند بخار و گاز با رنگ سبز ترسناکشان از دهانه های آتشفشانی، خارج می شوند. امشب، طوفان های ژئومغناطیسی فرصت دارند با فعالیت خورشیدی اخیر ایجاد شوند، بنابراین تماشاگران آسمان در عرض های جغرافیایی بالا باید مراقب باشند. ممکن است اشکال شبح وار به راحتی در همسایگی شما به رقص در آیند!

سایت علمی بیگ بنگ / منبع: apod

image_pdfimage_print

کشف ستارۀ سیاره خوار

بیگ بنگ: یک تیم تحقیقاتی به رهبری اخترفیزیکدانان دانشگاه پرینستون یک جفت ستارۀ خورشید مانند ِ درخشان به نام های HD 240430 و HD 240429 را کشف کردند که از لحاظ کفایت مواد شیمیایی تفاوت قابل توجهی با یکدیگر دارند. بر اساس پژوهش این تیم، یکی از این دو ستاره – HD 240430 (با نام مستعار کرونوس) – علائمِ خوردن ۱۵ سیارۀ سنگی با جرم زمین را نشان می دهد.

این نمایش هنرمندانه یک ستارۀ سیاره خوار را نشان می دهد.

به گزارش بیگ بنگ، سومیونگ اوه، اخترفیزیکدان دانشگاه پرینستون و نویسنده ارشد این مطالعه گفت: «ستاره HD 240430 که بر اساس افسانه یونانی تیتانِ کودک خوار «کرونوس» لقب گرفته واضح ترین و چشمگیر ترین نمونه از یک ستارۀ خورشید مانند است که سیارات را می بلعد.» دکتر دیوید هوگ از موسسه فلاتیرون(Flatiron) افزود: «حتی اگر خورشید ما کل منظومۀ شمسی داخلی را می خورد، ناهنجاری که در کرونوس می بینیم وجود نداشت.»

ستاره های کرونوس و HD 240429 (با نام مستعار کریوس) اعضای یک سیستم دوتایی گسترده هستند. این ستارگان که در فاصلۀ ۳۲۶ سال نوری از زمین قرار دارند، طبق براورد دانشمندان حدود ۲ سال نوری با یکدیگر فاصله دارند؛ این یعنی آنها به ندرت هر ۱۰ هزار سال به دور یکدیگر می چرخند. هر دو ستاره ۴ میلیارد سال قدمت دارند و همانند خورشید، هر دوی آنها ستارگان نوع G به رنگ زرد هستند.

این ستارگان دوتایی تقریبأ دوقلوهای همسان هستند. هرچند، “کرونوس” و “کریوس” آرایش های شیمیایی خیلی متفاوتی دارند، مثلأ بزرگترین اختلاف آنها در محتوای فلزی سیستم دوتایی است که تحت مطالعه قرار دارد. وی گفت: «کلید کشف آنها در ابتدا در این مسئله نهفته بود که باید تأیید می شد آنها یک جفتِ جداگانه هستند و دوم اینکه الگوی کفایت شیمیایی غیرعادی “کرونوس” باید مشاهده می شد. جفت ستارگان متحرک دیگر مواد شیمیایی مختلفی دارند، اما هیچکدام به اندازۀ “کرونوس” و “کریوس” چشمگیر نیستند»

در این عکس ستارۀ سیاره خوار HD 240430 و دوقلوی آن ۲۴۰۴۲۹ تقریبأ ۳۲۶ سال نوری با زمین فاصله دارند.

وی افزود: «بیشتر ستاره های غنی از فلز مثل “کرونوس” دارای عناصر دیگری هستند که به یک میزان ارتقا پیدا کرده اند، درحالی که “کرونوس” عناصر فَرارِ زیادی دارد که باعث می شود در محیط کلی الگوهای کفایت ستاره ای شگفت انگیز باشد.» به عبارت دیگر، “کرونوس” به طرز عجیبی دارای سطح بالایی از ماده معدنیِ تشکیل دهنده سنگ است: مثل منیزیم، آلومینیوم، سیلیسیم، آهن، کروم و ایتریم، بدون سطح بالایی از ترکیبات فرار – ترکیباتی که اغلب به شکل گاز، اکسیژن، کربن، نیتروژن و پتاسیم وجود دارند.

سومیونگ اوه گفت: «کرونوس در خارج از هنجار کهکشانی وجود دارد و از آنجایی که دارای یک همراه ستاره ای است که ما را قادر می سازد این دو را با هم مقایسه کنیم.» اوه و همکارانش ادعا می کنند که تغییر در ترکیب بندی “کرونوس” پس از عبور در نزدیکی یک ستارۀ دیگر ایجاد شده است. آنها توضیح دادند: «فعل و انفعالات گرانشی با ستاره عبوری مدارهای سیارات در دورترین نقطۀ “کرونوس” را بسط دادند به گونه ای که در عبور از سیستم سیاره ای داخلی نابود شدند. در واقع گرانش ِ آنها به نوبت سیارات ِ داخلی سنگی را در مسیر بدون بازگشت به سمت این ستاره هدایت کرد. دو قلوی کرونوس، کریوس، یا از ستارگان دیگر دور مانده به گونه ای که سیستم سیاره هایش دست نخورده باقی مانده، یا سیارات سنگی ِ کمتری برای خوردن داشته است.» جزئیات این تحقیق در arXiv.org قابل دسترس است.

ترجمه: سحر  الله وردی/ سایت علمی بیگ بنگ

منبع: sci-news.com

image_pdfimage_print

رصد مسافری میان ستاره‌ای در نزدیکی زمین

بیگ بنگ: برای اولین بار در تاریخ نجوم محققان موفق به رصد دنباله‌داری در نزدکی زمین شده‌اند که منشاء ایجاد آن در خارج از منظومه شمسی می باشد. سیارک‌ها و دنباله‌دارهایی که تاکنون رصد شده‌اند، همگی در سامانه خورشیدی متولد شده‌اند، اما اخترشناسان طی روزهای گذشته برای اولین‌بار موفق به رصد مسافری از آنسوی منظومه شمسی شده‌اند.

رصد‌های اولیه حاکی از آن بودند که این جرم یک دنباله‌دار است که با شتابی بالا از ستاره‌ای مجاور به بیرون پرتاب شده و در کشش مغناطیسی خورشید به دام افتاده‌ است،‌ درست مانند دنباله‌دارهای منظومه شمسی.  این جرم فراخورشیدی بتازگی در مداری سهمی‌وار از نزدیکی زمین عبور کرده و محققان آن را موقتا “A/2017 U1” نامیده‌اند.

رصد‌های اولیه این جرم در ۱۸ اکتبر توسط تلسکوپ Pan-STARRS 1 در هاوایی در مرکز خردسیاره اتحادیه بین‌المللی نجوم انجام گرفت. اخترشناسان با بررسی مدار این جرم متوجه شدند که این دنباله‌دار متفاوت از تمامی اجرامی است که تاکنون رصد کرده‌اند. به گفته محققان در صورتی که رصد‌های آینده بتواند طبیعت غیرعادی مدار این جرم را تایید کند، این جرم به اولین مورد از دنباله‌دارهای میان ستاره‌ای تبدیل خواهد شد. این جرم ۴۰۰ متری که با سرعت ۴۴ کیلومتر بر ثانیه در حال حرکت است مدار بیضوی ندارد و مسیر حرکت آن شبیه سهمی است.

اخترشناسان با فرض دنباله‌دار بودن این جرم نام C/2017 U1 را به آن اختصاص داده‌اند، اما تصاویر جدیدی که ۲۵ اکتبر سال جاری توسط تلسکوپ بزرگ VLT در شیلی از آن به ثبت رسید هیچ ویژگی دنباله‌دار مانندی در آن نشان نمی‌دهد. از این رو این جرم اکنون A/2017 U1 نام دارد، زیرا از خانواده دنباله‌دارها خارج شده و به دسته سیارک‌ها پیوسته‌ است. از نظر تعریف علمی مرز مشخصی بین تعریف یک دنباله‌دار و یک سیارک وجود دارد. سیارک‌ها قطعاتی بزرگ از سنگ و فلز هستند؛ اما دنباله‌دارها دارای مقادیر زیادی از یخ و غبار هستند که با تبخیر آنها بوسیله نور خورشید در پشت مسیر حرکت آنها دیده می‌شوند.

سایت علمی بیگ بنگ / منبع: newatlas.com

image_pdfimage_print

شراره های خورشیدی خطری جدی برای زمین

بیگ بنگ: خورشید می تواند در ۱۰۰ سال آینده یکی از بزرگترین تهدیدات ما باشد. اگر یک شراره خورشیدی عظیم به مانند آنچه که ۱۵۰ سال قبل به زمین برخورد کرد، امروزه ما را هدف قرار بدهد، می تواند شبکه های برق، ارتباطات ماهواره ای و اینترنت را از کار بیندازد. بر اساس یکی از یافته های جدید، احتمال وقوع چنین رویدادی تا قرن بعدی دور از انتظار نخواهد بود.

به گزارش بیگ بنگ، آوی لوئب از دانشگاه هاروارد بیان کرد: «ما معمولا خورشید را به عنوان دوست خود می پنداریم که حیات را در زمین می گستراند اما می تواند خلاف این کار نیز عمل کند.» لوئب و ماناسوی لینگام در دانشگاه هاروارد به بررسی داده های مربوط به سایر ستاره های خورشید مانند، پرداختند تا ببینند ابرشراره های خورشیدی چگونه ما را تحت تاثیر قرار می دهند و احتمال وقوع شان چقدر است. آنان دریافتند که شدیدترین شراره های خورشیدی احتمالا هر ۲۰ میلیون سال در ستاره ای مانند خورشید به وقوع می پیوندند. شدیدترین نوع انفجارهای پرانرژی تابش فرابنفش و ذرات باردار پرانرژی می توانند لایه اوزون ما را به نابودی کشیده و منجر به جهش ژنی و ایجاد اختلال در اکوسیستم بشوند.

محققان اعلام کردند که در کوتاه مدت، شراره های ملایم تری که در خورشید روی می دهند، می توانند مشکلاتی را پدید آورند. در سال ۱۸۵۹، طوفان خورشیدی قدرتمندی شراره های عظیمی را به سوی زمین روانه کرد. سیستم های تلگراف در سرتاسر ملل غربی با اختلال کلی مواجه شد و بر طبق برخی گزارش ها، اپراتورها شوک هایی را از مقادیر قابل توجه جریان الکتریکی درون سیم ها دریافت کردند.

لوئب گفت: «در آن زمان، فناوری پیشرفته ای وجود نداشت و خسارت های بار آمده چندان چشمگیر نبود. اما اگر چنین رویدادی در دنیای مدرن امروزی بیفتد، تریلیون ها دلار خسارت به بار خواهد آمد. زبانه ای نظیر آن می تواند باعث از کار افتادن تمامی شبکه های برق و نیرو، رایانه ها و سیستم های سرمایشی در راکتورهای هسته ای شود. اتفاقات ناگوار بسیاری گریبان بشر را می گیرد.»

به گفته لوئب، رویدادی به قدرت آنچه که در سال ۱۸۵۹ شاهدش بودیم می تواند ۱۰ تریلیون دلار خسارت به شبکه های برق، ماهواره ها و دستگاه های ارتباطی و مخابرات وارد آورد. شراره ای با قدرت نسبتا بیشتر می تواند حتی لایه اوزون را هم با صدمات زیان باری روبرو سازد. کارهای تحقیقاتی قبل نیز نشان می دهد که چنین رویدادی احتمالا در قرن بعدی روی می دهد. حتی ۱۲ درصد احتمال وجود دارد که در دهه بعدی اتفاق افتد. اما ظاهرا هیچکس در این مورد ابراز نگرانی زیادی نمی کند. وقتی صحبت از رویدادهای فضایی تهدید کننده حیات در زمین می شود، همه توجه ها به سمت برخورد شهاب سیارک ها متمرکز می شود. اما لوئب و لینگام دریافتند که ابرشراره های خورشیدی بسیار مرگبار و البته محتمل هستند.

«گرِگ لافلین» از دانشگاه ییل آمریکا اظهار داشت: «اینطور نیست که شب ها در تخت خوابم از فرط نگرانی درباره ابرشراره های خورشیدی خوابم نبرد، اما بدان معنا نیست که نباید در مورد این رویدادها بی توجه بود.» لوئب و لینگام ماه گذشته، راه بالقوه ای را برای محافظت از زمین دربارۀ شراره های خورشیدی بزرگ و کوچک پیدا کردند: حلقه ای عظیمی از سیم های رسانا میان ما و خورشید که می تواند به عنوان یک محافظ مغناطیسی عمل کرده و ذرات زبانه را به سمت و سوی دیگری منحرف نماید. متاسفانه، پرتاب چنین محافظی به فضا می تواند تا ۱۰۰ میلیون دلار هزینه در بر داشته باشد. آقای لافلین در پایان گفت: «من فکر می کنم ساخت چنین حلقه سیمی در فضا، بهترین راه حل برای خرج پول نیست. فکر کردن درباره چگونگی عملکرد ابرزبانه های خورشیدی می تواند اقدام بسیار ارزشمندی باشد.»

ترجمه: منصور نقی لو/ سایت علمی بیگ بنگ

منبع: newscientist.com

image_pdfimage_print

سحابی شبح کوچک

بیگ بنگ: NGC 6369 یک هاله کم نور در آسمان شب است که سحابی شبح کوچک نامیده می شود. این سحابی را ستاره شناس سر ویلیام هرشل در قرن هجدم وقتی در حال نظارۀ صورت فلکی مارافسای بود، کشف کرد.

هرشل این سحابی گرد و سیاره مانند را «سحابی سیاره نما» نامید. اما سحابی های سیاره نما در اصل ربطی به سیارات ندارند. در عوض، آنها لایه های گازی هستند که در اواخر عمر یک ستارۀ خورشید مانند تشکیل می شوند؛ یعنی لایه های خارجی ستارۀ در حال مرگ در فضا گسترش پیدا می کنند درحالیکه مرکز آن کوچک می شود و به کوتولۀ سفید، تبدیل می گردد. در این عکس ستاره کوتوله سفیدِ تغییر شکل یافته که در نزدیکی مرکز دیده می شود، به شدت در طول موج های فرابنفش می درخشد و بر درخشش سحابی می افزاید. جالب است که جزئیات دقیق و ساختار سحابی NGC 6369 در این عکس ِ ترسناک که توسط تلسکوپ فضایی هابل ثبت شده، دیده می شود. ساختار گرد اصلی این سحابی تقریبأ یک سال نوری گستردگی دارد و بر اثر اکسیژن، هیدروژن و نیتروژنِ یونیزه به ترتیب به رنگ آبی، سبز و قرمز می درخشد. سحابی شبح کوچک که بیش از ۲۰۰۰ سال نوری با زمین فاصله دارد یک نگاه اجمالی از سرنوشت خورشید به ما ارائه می دهد، خورشید ما نیز ظرف ۵ میلیارد سال آتی می تواند سحابی سیاره نمای خاص خودش را ایجاد کند.

سایت علمی بیگ بنگ / منبع: apod

image_pdfimage_print

شبح میراک

بیگ بنگ: شبح میراک آنقدرها هم ترسناک نیست. میراک فقط یک کهکشان کم نور و تیره است که برای ستاره شناسان بخوبی شناخته شده و در طول خط دید ستارۀ درخشان میراک قرار دارد.

میراک که در مرکز این میدان ستاره ای واقع شده «بتا آندرومدا» نامیده می شود. میراک یک ستارۀ غول پیکر سرخ است که در فاصله ۲۰۰ سال نوری تا زمین واقع شده و خنک تر از خورشید است، اما خیلی بزرگتر و درخشان تر از ستاره ما است. در بیشتر چشم اندازهای تلسکوپی، خوشه های انعکاسی و انتشاری چیزهایی که در زیر میراک قرار دارند را پنهان می کنند و باعث می شوند این کهکشان کم نور و تیره شبیه یک انعکاس درونیِ شبح مانند از نور ستاره به نظر برسد. درست در بالا و سمت چپ میراک، شبح میراک قرار دارد که کهکشان NGC 404 نیز نامیده می شود و ۱۰ میلیون سال نوری از زمین فاصله دارد.

سایت علمی بیگ بنگ / منبع: apod

image_pdfimage_print