سیارات غول‌پیکر بر منطقه‌ قابل‌سکونت تاثیر می‌گذارند

بیگ بنگ: براساس یک مطالعه‌ی جدید، حتی پس از اینکه یک سیاره در مقادیر کافی از آب مایع گیر می‌افتد تا به بقا ادامه دهد، همسایه‌های غول‌پیکر آن می‌توانند قابل سکونت‌پذیری این سیاره را به طرز چشمگیری تغییر دهند. محقق سیگ فرید اگل گفت: «تحت شرایط خاصی، حضور یک سیاره‌ی غول‌پیکر می‌تواند اندازۀ منطقه‌ قابل‌سکونت را افزایش دهد.»

اغلب حضور یک همسایۀ غول‌پیکر برای قابلیت سکونت‌پذیری یک سیاره‌ فراخورشیدی مخرب است.

به گزارش بیگ بنگ، سیارات سنگی با جو و مداری که وجود آب مایع را امکانپذیر می‌کنند در یک منطقه‌ سکونت‌پذیر واقع شده‌اند. برای یک سیارۀ فراخورشیدی، یک مدار ثابت درون منطقه‌ قابل سکونت الزامأ سکونت‌پذیری دائمی آن را تضمین نمی‌کند. یک تحقیق جدید نشان می دهد که سیارات غول‌پیکر همسایه می‌توانند تأثیر چشمگیری بر سکونت‌پذیر بودن یا نبودن یک سیارۀ فراخورشیدی داشته باشند.

در واقع اغلب، همسایه‌های غول‌پیکر تأثیر منفی بر سکونت‌پذیری یک سیاره‌ فراخورشیدی می‌گذارند. دانشمندان سیاره‌ای در دانشگاه نیویورک، مرکز ابوظبی و آزمایشگاه پیشرانه جت ناسا ۱۴۷ منظومه سیاره‌ای فراخورشیدی با سیارات غول‌پیکر را مطالعه کردند. آنها دریافتند که همسایه‌های غول‌پیکر می‌توانند تأثیر منفی بر سکونت‌پذیری یک سیاره‌ی فراخورشیدی بگذارند، حتی بدون اینکه مدار آن را تغییر دهند.

نیکولاس جورجاکاراکوس، محقق گروه فیزیک در دانشگاه نیویورک، مرکز ابوظبی گفت: «درحالیکه در بیشتر منظومه‌های بررسی شده، حضور «غول‌های» گازی باعث شده منطقۀ قابل سکونت کوچک شود، آنها هنوز فضای کافی برای سیارات زمین‌مانندِ قابل‌سکونت را دارا می‌باشند. این یک بینش مهم برای بررسی‌های پیگیرانه است. هیچ معنایی ندارد که در منظومه‌ای به دنبال زمین ۲٫۰ بگردیم که در آن یک سیاره‌ غول‌پیکر مدار سیارۀ زمینی همسایه را در منطقه‌ قابل سکونت به اندازه‌ای به گردش در می‌آورد که آب‌وهوای آن را ویران می‌کند.»

هرچند، یک همسایه‌ی غول‌پیکر گاهی‌اوقات می‌تواند به تثبیت مدار یک سیارۀ فراخورشیدی کمک کند و این سیاره را در منطقه‌ قابل‌سکونت نگه دارد. سیگفرید اگل، محقق JPL گفت: «تحت شرایط ِ معینی، حضور یک سیارۀ غول‌پیکر واقعأ می‌تواند اندازه‌‌ منطقه‌ قابل‌سکونت را افزایش دهد؛ این منطقه جایی است که در آن، سیارۀ زمینی‌تان مقدار درستی از نور را دریافت می‌کند تا از آب مایع بر روی سطح آن محافظت کند. این امر قابل‌توجه است، زیرا کشش گرانشی مداوم سیارات غول‌پیکر که بر همسایه‌های زمینی‌شان وارد می‌شود عمدتأ مشکلاتی را برای سکونت‌پذیری آنها ایجاد می‌کند.» جزئیات بیشتر این پژوهش در نشریۀ Astrophysical منتشر شده است.

ترجمه: سحر  الله‌وردی/ سایت علمی بیگ بنگ

منبع: upi.com

عظیم‌ترین جرم کیهان مشاهده شد!

بیگ بنگ: ادغام عظیم ۱۴ کهکشان در حدود ۱۲ میلیارد سال پیش توسط اخترشناسان دانشگاه دالهوزی و با استفاده از قدرتمند‌ترین تلسکوپ‌های جهان که ۹۰ درصد از آسمان قابل مشاهده را رصد می‌کنند، کشف شده‌ است.

به گزارش بیگ بنگ به نقل از همشهری، این انباشتگی کیهانی در حدود ۱۲٫۴ سال پیش رخ داده‌ است و کهکشان ترکیبی عظیمی که در نتیجه آن شکل گرفته از آن زمان تاکنون تحت تاثیر اثر گوله‌برفی به بزرگتر شدن ادامه داده است. محاسبات نشان می‌دهد تا به امروز صدها کهکشان دیگر توسط این خوشه بلعیده شده‌اند و این انباشت را به جرمی برابر ۱۰۰۰ تریلیارد خورشید تبدیل کرده‌ است، از این رو این خوشه بزرگترین جرمی است که تاکنون در کیهان رصد شده‌ است.

رصد‌ها نشان می‌دهند طی این رویداد دست‌کم ۱۴ کهکشان در منطقه‌ای چهار برابر وسعت صفحه کهکشان راه شیری با یکدیگر ترکیب شده‌اند. حباب نوری همجواری که از این رویداد تشکیل شده و هنوز در میان اجرام تشکیل‌دهنده پراکنده نشده‌، نشان می‌دهد تعداد کلی کهکشان‌هایی که در یک توده در مسیر برخورد با یکدیگر قرار می‌گیرند می‌تواند نزدیک به ۳۰ باشد.

نور ناشی از این انباشتگی ۱٫۴ میلیارد سال پس از بیگ بنگ سفر خود به سوی زمین را آغاز کرده‌ است، زمانی که سن جهان یک دهم سن کنونی‌اش بود. طی چندین میلیون سال اول تاریخ کیهانی، ماده معمولی و ماده تاریک ترکیب با یکدیگر را آغاز کردند و به تدریج کهکشان‌های خوشه‌ای را ایجاد کردند. در حال حاضر این خوشه‌ها می‌توانند حاوی هزاران کهکشان، حجم عظیمی از ماده تاریک، سیاهچاله‌های غول‌پیکر و ابرهایی با درجه حرارت چند میلیون درجه‌ای باشند،

نظریه‌های کنونی نشان می‌دهند خوشه‌هایی به عظمت خوشه جدید که SPT2349-56 نام دارد،‌ دو برابر این مدت زمان را برای شکل گرفتن صرف کرده‌ است. اما دانشمندان در شگفتند که چنین عظمتی از کهکشان‌ها چگونه در چنین مدت زمان کوتاهی تشکیل شده‌ است.

شبیه سازی‌های رایانه‌ای کهکشان‌ها پیش‌بینی می‌کنند که طی گذر زمان، این خوشه به یکی از عظیم‌ترین سازه‌های کیهان، شاید عظیم‌الجثه‌ترین جرم شناخته شده در جهان مدرن تبدیل شود. ۱۴ کهکشانی که در این خوشه درحال برخورد با یکدیگرند به کهکشان‌های فوران ستاره‌ای شهرت دارند، زیرا شدت ستاره‌سازی در آنها بسیار بالاست و سالانه هزاران ستاره جدید در آنها متولد می‌شوند.

این درحالی است که در کهکشان راه شیری سالانه یک ستاره جدید متولد می‌شود. این ستاره‌ها اما به سرعت درخشیده و سپس می‌سوزند زیرا گاز درون خود را با سرعتی بالا مصرف می‌کنند. این خوشه جدید کهکشانی اولین‌بار به شکل لکه‌ای کم‌فروغ از نور با استفاده از تلسکوپ قطب جنوب و رصدخانه فضایی هرشل مشاهده شد. اخترشناسان پس از آن با استفاده از تلسکوپ آلما واقع در شیلی توانستند رصد‌های دقیق‌تری از آن انجام دهند. جزئیات بیشتر این پژوهش در نشریۀ Nature منتشر شده است.

سایت علمی بیگ بنگ / منبع: sciencealert.com

همسایه‌های کیهانی

بیگ بنگ: یک قلۀ آتشفشانی که در کنار کهکشان‌های ماهواره‌ای ِ کهکشان راه شیری واقع شده در این افقِ ناهموار دیده می شود. این نما آسمان شب نیمکرۀ جنوبی زمین را بر فراز لاگونا لجیا و آلتی پلانوی منطقۀ آنتوفاگاستا در شمال شیلی، نشان می دهد.

در این تصویر گسترده از فضای فوق کهکشانی، ابرهای ماژلانی بزرگ (سمت راست) و ابر ماژلانی کوچک بر اساس نام محقق پرتغالی “فردیناند ماژلان” رییس اولین ناو کشتی‌رانی سیارۀ زمین، در قرن شانزدهم نامگذاری شده است. ابر بزرگتر در فاصلۀ ۱۸۰ هزار سال نوری از زمین قرار دارد و ابر کوچکتر در فاصلۀ ۲۱۰ هزار سال نوری از ما واقع شده است. در سمت چپ ابر ماژلانی کوچک و همچنین در پیش زمینۀ سایه‌های آبی در شب پرستاره، خوشه ستاره‌ای ۴۷ Tucanae می درخشد. این خوشۀ ستاره‌ای کروی در هالۀ کهکشان راه شیری پرسه می زند و حدود ۱۳ هزار سال نوری با زمین فاصله دارد.

سایت علمی بیگ بنگ / منبع: apod

ماده گمشدۀ کیهان کجاست؟

بیگ بنگ: اخترشناسان با استفاده از رصدخانه فضایی پرتو ایکس نیوتن متعلق به آژانس فضایی اروپا، هاله‌­های پر از گاز در اطراف کهکشان­ها را به­ منظور یافتن ماده «گمشده» که گمان می­ رود در آنجا باشد را مورد بررسی قرار دادند، اما آنها با دستان خالی برگشتند – پس این مادۀ گمشده کجاست؟

جستجو در هاله­‌های کهکشانی برای ماده گمشده

به گزارش بیگ بنگ، تمام ماده در کیهان در شکل ماده عادی یا ماده تاریک ِ نامرئی توصیف می شود، که دومی در حدود شش برابر بیشتر است. جالب اینکه کهکشان‌های نزدیکی که در سال­های اخیر توسط دانشمندان مورد بررسی قرار گرفته‌­اند حاوی مقدار ماده عادی سه برابر کمتر از آنی که مورد انتظار بود، می­باشند، که این مقدار در کهکشان راه شیری خودمان کمتر از نصف مقدار مورد انتظار است.

ژیانگ­تائو لی از دانشگاه میشیگان ایالات متحده آمریکا و نویسنده اصلی مقاله، گفت: «برای مدت­ها این موضوع به­ صورت راز می باشد و دانشمندان تلاش زیادی برای جستجوی این ماده گمشده کرده­‌اند. چرا در کهکشان­ها وجود ندارد – یا در آنجاست و فقط ما آن را نمی­ بینیم؟ اگر وجود دارد، کجاست؟ مهم است که این معما و پازل را حل کنیم، زیرا یکی از بخش‌­های نامشخص در هر دو مدل کیهان اولیه و نحوه شکل­‌گیری کهکشان­هاست.»

محققان بر این باورند که ب­جای اینکه این ماده درون توده اصلی کهکشان که بصورت اپتیکی قابل مشاهده است، باشد، ممکن است درون ناحیه­‌ای با گاز داغ که برای تشکیل هالۀ کهکشانی به خارج از فضا کشیده می­ شود، باشد. این هاله­‌های کروی داغ از قبل مشخص بودند، اما بسیار ضعیف بوده به­ طوریکه مشاهده دقیق و با جزئیات آن مشکل می ­باشد – انتشار اشعه ایکس آن از بین رفته و از تابش پس‌­زمینه غیرقابل تشخیص می­باشند. اغلب، دانشمندان فواصل کمی در این منطقه را مشاهده کرده و یافته­‌هایشان را استخراج می­ کنند که این می­تواند منجر به نتایج نامشخص و متفاوتی شود. ژیانگ­تائو و همکارانش می­خواستند با استفاده از رصدخانه فضایی نیوتن، گازهای داغ را در فواصل بزرگتری اندازه‌­گیری کنند. آنها به ۶ کهکشان مارپیچی مشابه نگاه کرده و داده­‌ها را برای ایجاد کهکشانی با خصوصیات متوسط، ترکیب کردند.

ژوئل برگمن، دیگر نویسنده از دانشگاه میشیگان افزود: «با انجام این کار، سیگنال کهکشان قوی­‌تر شده و پس‌­زمینه اشعه ایکس بهتر رفتار می­ کند. پس از آن قادر به دیدن انتشار اشعه ایکس حدود سه برابر بیشتر از آنچه در یک کهکشان مشاهده می­شود بودیم، که این سبب می­ شود یافته­‌هایمان دقیق‌­تر و واقعی‌­تر باشند. کهکشان‌های مارپیچ عظیم و منفرد بهترین شانس را برای جستجوی مواد گمشده بدست می­دهند. آنها به اندازه‌­ای بزرگ هستند تا گاز را به دمای میلیو­ن‌ها درجه برسانند و سبب انتشار اشعه ایکس شوند، و بطور عمده از ورود دیگر مواد ناشی از تشکیل ستاره و یا اندرکنش با دیگر کهکشان­ها جلوگیری کنند.

هنوز هم گمشده

نتایج این تیم نشان می دهد که رصد هالۀ اطراف کهکشان­ها، نمی­تواند شامل همۀ ماده گمشده باشند. علیرغم استخراج نزدیک به ۳۰ برابر شعاع کهکشان راه شیری، نزدیک به سه­ چهارم ماده مورد انتظار هنوز هم گمشده می­ باشد.

دو نظریه جایگزین اصلی وجود دارد که «ماده گمشده» می­تواند در آنجا باشد: یا در فاز گازی دیگری ذخیره شده که مشاهدۀ آن ضعیف و ناممکن بوده –شاید یک فاز داغ­‌تر و ضعیف­‌تر و یا یکی فاز سرد­تر و چگال­‌تر –  یا در درون فضایی فشرده قرار دارد که مشاهدات ِ ما آن را در برنگرفته یا تشخیص انتشار پرتو ایکس، بسیار ضعیف می باشد. در هر صورت، از آنجا که کهکشان­ها به اندازۀ کافی “ماده گمشده” ندارند، ممکن است آن را به داخل فضا پرت کرده، و یا شاید توسط تزریق انرژی ناشی از ستارگان منفجر شده یا سیاه­چاله‌­های فوق­‌عظیم از مکان اولیه خود رانده شده باشند.

نوربرت شارتل، از محققان پروژه پرتو ایکس نیوتن گفت: «این کار برای کمک به ایجاد مدل­‌های واقعی­‌تری از کهکشان مهم است و به نوبه خود ما را در درک شکل­‌گیری کهکشان­ها و تکامل آنها کمک می­ کند. این نوع از یافته‌­ها بدون حساسیت باورنکردنی تلسکوپ نیوتن به­ سادگی امکان­پذیر نمی­باشد. در آینده، دانشمندان می­توانند کهکشان‌های بیشتری را به نمونه­‌های مورد مطالعه ما اضافه کنند و با استفاده از تلسکوپ نیوتن در کنار دیگر رصدخانه‌­های با انرژی بالا، همچون تلسکوپ پیشرفته برای اخترفیزیک انرژی­‌های بالا (در آینده نزدیک – مربوط به آژانس فضایی اروپا)، آتنا، این تحقیق را در قسمت‌­های با چگالی کم در لبه­‌های خارجی کهکشان توسعه داده، همانگونه که ما به حل کردن راز ماده گمشده جهان ادامه می­ دهیم.»

ترجمه: سوران زوراسنا/ سایت علمی بیگ بنگ

منبع: phys.org

رصد دیسک‌های شگفت‌انگیز در اطراف ستارگان جوان

بیگ بنگ: دستگاه «SPHERE» نصب شده بر روی تلسکوپ خیلی بزرگ رصدخانه جنوبی اروپا، یک سری عکس‌های فوق‌العاده گرفته است که دیسک‌های گرد و غبار را در اطراف ستاره‌های جوان نشان می دهد.

عکس‌های جدید «SPHERE» با جزئیات بی‌سابقه‌ای دیسک‌های گرد و غبار پیرامون ستارگان جوان را نشان می دهد. این دیسک ها اشکال، اندازه‌ها و ساختارهای عجیب و غریبی دارند.

به گزارش بیگ بنگ، دستگاه «SPHERE» این اجازه را به اخترشناسان می دهد تا جلوی نور درخشان ستاره‌ها را بگریند تا بتوانند دید بهتری از مناطق اطراف آنها بدست بیاورند. بسیاری از ستارگان جوانی که در اینجا نشان داده شده، از مطالعه جدید «ستاره‌های تی ثوری» بدست آمده‌اند؛ این دسته از ستاره‌ها بسیار جوان هستند و سن آنها به کمتر از ۱۰ میلیون سال می رسد. این ستاره‌ها درخشندگی متفاوتی هم دارند. دیسک‌های اطراف این ستاره‌ها حاوی گاز، گرد و غبار و مواد اصلی تشکیل دهندۀ سیاره‌ها هستند.

این دیسک‌ها در اشکال و اندازه‌های بسیار متفاوتی یافت می شوند: برخی حاوی حلقه‌های درخشان، حلقه‌های تاریک و برخی نیز حلقه‌هایی شبیه به همبرگر دارند. بسته به جهت این دیسک‌ها در آسمان، آنها ظاهر کاملا متفاوتی نیز با یکدیگر دارند؛ از دیسک‌های مدور گرفته تا دیسک‌های باریک. با توجه به این عکسها می توان دریافت که منظومه شمسی خود ما در مراحل ابتدایی شکل‌گیری اش احتمالا چگونه بوده است؛ منظومه ما تقریبا بیش از ۴ میلیارد سال پیش پدید آمده است.

قسمت اعظم عکس‌ها بعنوان بخشی از تحقیقات موسوم به «DARTTS-S» یا همان «دیسک‌های اطراف ستاره‌های تی ثوری با دستگاه SPHERE» تهیه شدند. فاصله اهداف با زمین در حدود ۲۳۰ تا ۵۵۰ سال نوری می باشد. بعنوان یک مقایسه، کهکشان راه شیری تقریبا ۱۰۰ هزار سال نوری گستردگی دارد؛ پس این ستاره‌ها خیلی به زمین نزدیک هستند. اما حتی در این فاصله، تهیه عکس‌های خوب از نور کم فروغ دیسک‌ها کار چالش‌برانگیزی است، زیرا نور فراوان ستاره مادری ِ آنها بر دیسک‌ها اثر می گذارد.

یکی دیگر از مشاهدات جدید «SPHERE»، کشف دیسکی در اطراف ستاره GSC 07396-00759 می باشد که در تحقیقات معروف به «SHINE» پیدا شد. این ستاره سرخ عضوی از یک منظومه ستاره‌ای گنجانده شده در نمونه DARTTS-S است، اما ظاهرا این دیسک جدید تکامل یافته‌تر از دیسکِ غنی از گاز در اطراف ستاره تی ثوری در همان منظومه است؛ اگرچه قدمت یکسانی دارند. این اختلاف شگفت‌انگیز در بازه‌های تکاملی دیسک‌ها در اطراف دو ستاره با قدمت یکسان، اخترشناسان را ترغیب می کند تا اطلاعات بیشتری دربارۀ دیسک‌ها و خصوصیات آنها کسب کنند.

نتایج تازه‌ای که دستگاه SPHERE در اختیارمان قرار داده است در دو مقاله در مجله «Astrophysical» و «Astronomy Astrophysics» منتشر شدند. علاوه بر داده‌های حاصل از سایر تلسکوپ‌ها مثل آلما، این داده‌های جدید می توانند تحولی عظیم در درک اخترشناسان از محیط پیرامون ستارگان جوان و مکانیزم‌های پیچیدۀ شکل‌گیری سیاره‌ها، ایجاد کنند.

ترجمه: منصور نقی لو/ سایت علمی بیگ بنگ

منبع: sci-news.com

آیا قبل از انسان­ها تمدن صنعتی روی زمین وجود داشت؟

بیگ بنگ: واقعا از کجا بدانیم که تمدن­‌های دیگری قبل از ما بر این سیاره نبوده‌اند که قبل از پیدایش انسان­ها صعود و سقوط کردند؟ این سوالی است که پروفسور آدام فرانک از دانشگاه روچستر و دکتر گاویت اشمیت از موسسه مطالعات فضایی گودارد در ناسا، طی آزمایشی فکری مطرح کردند.

به گزارش بیگ بنگ، پروفسور فرانک گفت:«ما هیچ شواهدی از تمدن صنعتی دیگری ندیده‌­ایم. اما با نگاهی منطقی به گذشته‌­های دور، سوالات جدیدی دربارۀ تمدن­‌ها و این سیاره به وجود می آیند: تمدن­‌ها چه ردپاهای زمین­‌شناختی را از خود به جای می­گذارند؟ آیا ممکن است بعد از اینکه تمدنی صنعتی از صحنه سیاره میزبانش بیرون می رود، آن را در سابقه زمین­‌شناختی سیاره پیدا کرد؟ این سوالات باعث می شوند تا ما دربارۀ گذشته و آینده به شیوه‌ای خیلی متفاوت فکر کنیم، مثل اینکه هر تمدن ِ سیاره‌­ای چگونه ممکن است صعود و سقوط کند.»

پروفسور فرانک و دکتر اشمیت، در چیزی که آنرا “فرضیه سیلوریان” می نامند، تمدن را براساس مصرف انرژی‌­اش تعریف می کنند. انسان­ها در شرف ورود به عصری زمین‌شناختی هستند که بسیاری از محققان آنرا آنتروپوسین می نامند. این اصطلاح یعنی دوره‌­ای که فعالیت انسان به شدت بر آب­ و هوا و محیط تاثیر می گذارد. در دورۀ آنتروپوسین، سوخت­‌های فسیلی در مرکز ردپاهای زمین­‌شناختی­ قرار گرفته­‌اند که انسان­ها بر زمین برجای می­ گذارند.

این تیم با نگاه به اثرات و مشخصات ِ دورۀ آنتروپوسین بررسی کردند که دانشمندان آینده ممکن است چه نوع سرنخی را برای تشخیص اینکه انسان­ها وجود داشته‌اند، پیدا می کنند. در این کار، آنها همچنین شواهدی را برجای میگذارند که اگر تمدن‌های صنعتی­ مثل ما میلیون­ها سال پیش وجود داشتند به جای می گذاشتند. از ۳۰۰ سال پیش انسان­ها شروع کردند به سوزاندن سوخت­‌های فسیلی و شروع صنعتی­ شدن را رقم زدند.

نویسندگان این مقاله گفتند:«پخش سوخت‌های فسیلی در اتمسفر چرخه کربن را تغییر داده است به نحوی که در سوابق ایزوتوپ کربن ثبت شده است.» راه­‌های دیگری که انسانها از طریق آنها ممکن است ردپایی زمین­‌شناختی را برجای بگذارند عبارتند از:

۱-گرمایش جهانی، بر اثر رها شدن دی‌اکسیدکربن و اختلالات چرخه نیتروژن بر اثر کود. ۲-کشاورزی، از طریق افزایش زیاد فرسایش خاک و میزان رسوب­گذاری. ۳-آلاینده­‌های پلاستیکی و مصنوعی، و حتی چیزهایی مانند استروئیدها که از لحاظ ­ژئوشیمیایی میلیونها و حتی میلیاردها سال بعد نیز قابل شناسایی خواهند بود. ۴-جنگ هسته­‌ای، که اگر اتفاق بیفتد، ایزوتوپ­‌های رادیواکتیو غیرمعمولی را برجای می گذارد.

ایزوتوپ‌های پایدار کربن و پروفایل‌های دما در سه دوره. در بالا سمت چپ: عصر مدرن (از ۱۶۰۰ عصر حاضر تا ۲۱۰۰). بالا سمت راست: حداکثر حرارت پالئوسن-ائوسن (۵۵٫۵ میلیون سال پیش). انتها: رویداد کمبود اکسیژن اقیانوس (حدود ۱۲۰ میلیون سال پیش).

فرانک گفت:«ما بعنوان تمدنی صنعتی داریم در فراوانی ایزوتوپ‌ها تغییراتی ایجاد می کنیم، زیرا ما کربن می سوزانیم. اما شاید سوزاندن سوخت­‌های فسیلی در واقع ما را بعنوان یک تمدن، از پای درآورد. این فعالیت صنعتی یا انواع ِ فعالیت‌های صنعتی دیگر چه نشانه‌­هایی از یک تمدن مرده برای میلیونها سال بعد به جای می گذارند؟»

این سوالات قسمتی از تلاشی بزرگتر برای رویارویی با تغییر آب ­و هوا از دیدگاهی اخترزیست‌شناسی است و همچنین روشی جدید از فکر کردن درباره حیات و تمدن‌های موجود در کل کیهان. همچنین نگاه کردن به صعود و سقوط تمدن­ها در رابطه با اثرات سیاره­‌هایشان می تواند بر اینکه دانشمندان در آینده چگونه به اکتشاف سیاره­‌های دیگر نزدیک می شوند، تاثیر بگذارد.

دکتر اشمیت گفت:«ما میدانیم که سیاره مریخ و شاید ناهید در دوران نخستشان می توانستند از حیات‌­ پشتیبانی کنند و امکان دارد که ما یک روز هم رسوبات ­زمین­‌شناختی آنجا را حفر کنیم. این به ما کمک می کند که به دنبال چه چیزی بگردیم. اگر تمدنی بتواند راهی پایدارتر برای تولید انرژی بدون ضربه زدن به سیاره میزبانش پیدا کند، این تمدن شواهد کمتری را از وجودش در آنجا به جای می گذارد.»

پروفسور فرانک گفت: «شما میخواهید تمدنی بزرگ و خوب داشته باشید اما این تندن کار بی­‌نظیری انجام نمیدهد جز اینکه سیاره را به مرحله‌­ای خطرناک برای تمدن خود تبدیل می کند. در واقع ما باید راهی برای تولید و استفاده انرژی پیدا کنیم که ما را به خطر نیندازد.» جزئیات بیشتر این پژوهش در نشریۀ Astrobiology منتشر شده است.

ترجمه: هیمن یوسفی / سایت علمی بیگ بنگ

منبع: sci-news.com

امکان وجود سیاه‌چاله‌های نامرئی در راه شیری

به گزارش بیگ بنگ به نقل از ایسنا، اخترشناسان سعی دارند بفهمند هنگامی که سیاه‌چاله‌ها، در حال گردش در راه شیری هستند، چه اتفاقی رخ می‌دهد. معمولا، یک “سیاه‌چاله کلان‌جرم” (SMBH) در هسته کهکشان وجود دارد اما گاهی اوقات، ممکن است این سیاه‌چاله‌ها، در میان کهکشان میزبان‌شان که دور از مرکز و در مناطقی مانند هاله ستاره‌ای به جا مانده‌ است، سرگردان باشند. هاله ستاره‌ای، یک ناحیه تقریبا کروی از ستاره‌ها و گاز است که بخش اصلی کهکشان را احاطه می‌کند.

استدلال ستاره‌شناسان این است که این پدیده، اغلب، نتیجه ادغام کهکشان‌ها در یک جهان در حال گسترش است. یک کهکشان کوچک‌تر، با یک کهکشان بزرگ‌تر و اصلی، ادغام می‌شود و سیاه‌چاله کلان‌جرم مرکزی خود را به یک مدار وسیع در کهکشان میزبان جدید می‌فرستد. پژوهشگران ” دانشگاه ییل” آمریکا، “موسسه فیزیک نجومی پاریس” (Institut d’Astrophysique de Paris) در فرانسه و ” کالج دانشگاهی لندن”(UCL) پیش‌بینی می‌کنند که شاید کهکشان‌هایی با جرم شبیه به راه شیری، میزبان چندین سیاه‌چاله کلان‌جرم باشند. آنها برای پیش‌بینی پویایی‌ سیاه‌چاله‌های کلان‌جرم درون کهکشان‌ها، از نوعی برنامه پیشرفته شبیه‌سازی کیهان‌شناسی استفاده کردند که نسبت به برنامه‌های شبیه‌سازی پیشین، دقت بهتری دارد.

“مایکل ترمل”، نویسنده سرپرست این پژوهش گفت: بعید است که هر سیاه‌چاله کلان‌جرمی، آنقدر به خورشید نزدیک شود که منظومه شمسی را تحت تاثیر قرار دهد. ما حدس می‌زنیم تماس نزدیک یکی از این سیاه‌چاله‌های سرگردان که می‌توانند منظومه شمسی را تحت تاثیر قرار دهند، هر ۱۰۰ میلیارد سال یا به عبارتی، نزدیک به ۱۰ بار در سن جهان اتفاق می‌افتد. ترمل ادامه داد: از زمانی که پیش‌بینی شد سیاه‌چاله‌های کلان‌جرم، دور از مرکز کهکشان‌ها و بیرون از صفحه‌های کهکشانی وجود دارند، احتمال تولید گاز بیشتر و نامرئی شدن آنها هم بیشتر شد. جزئیات بیشتر این پژوهش در نشریۀ Astrophysical منتشر شده است.

سایت علمی بیگ بنگ / منبع: phys.org

“حباب هیگز” کیهان را از بین خواهد برد!

بیگ بنگ: دانشمندان می‌گویند می‌دانند که کیهان چگونه پایان خواهد یافت. این پایان یافتن، سقوط کیهانی نیست بلکه حباب کیهانی عظیمی است که هر چیزی که سر راهش باشد را می‌بلعد.

به گزارش بیگ بنگ، طبق مقاله‌ای جدید ، لحظۀ نهایی برای جهان، نتیجه عجیب و غریب فیزیک درون‌اتمی است که فاجعه(instanton) نامیده می‌شود. اینستنتون‌، حباب کوچکی را ایجاد می‌کند که با سرعت نور گسترش می‌یابد و هر چیزی که سر راهش باشد را می‌بلعد. فقط زمان لازم دارد. نویسندۀ ارشد این مطالعه، آندرس آندریاسن، فیزیکدان دانشگاه هاروارد گفت: «در برخی موارد شما یکی از این حباب‌ها را به وجود می‌آورید؛ که این بسیار ناخوشایند خواهد بود.»

همان طور که می‌دانیم، منظور وی از «ناخوشایند»، پایان حیات- و در واقع شیمی- است. در مورد اینستنتون‌ها، که راه‌حل معادلاتِ حاکم بر حرکت ذرات کوچک درون‌اتمی است، اطلاعات کمی داریم، اما اندریاسن به راحتی آنها را با پدیدۀ تونل‌زنی کوانتومی مقایسه می‌کند، پدیده‌ای که در آن، ذره برای عبور از مانعی عبورناپذیر ظاهراً با فیزیک ضدیت دارد. اما اینستنتون به جای عبور از مانع، حبابی را در میدان هیگز شکل می‌دهد. میدان هیگز میدانی است که به هر چیزی جرم می‌دهد و بوزون هیگز را افزایش می‌دهد.

جالب اینجاست که این حبابِ پایان‌دهندۀ کیهان هرگز برای جرم خاصی از بوزون هیگز در ارتباط با ذرۀ سنگین‌تر دیگری که کوارک برتر نام دارد و شامل اتم‌های زیادی است، ممکن نبوده است. اگر کوارک یا ذره هیگز کمی سبک‌تر بود، این حباب‌های تخریب‌کنندۀ کیهان نمی‌توانستند شکل بگیرند. افسوس، مسئله این نیست و پس از مدتی، حبابی ویرانگر شکل خواهد گرفت. این تیم عمر مفید کیهان را محاسبه کرده‌اند، که حداکثر آن، عدد یک با ۱۳۹ صفر و حداقل آن، تنها عدد ِ یک با ۵۸ صفر بعد از آن، می‌باشد. آندریاسن گفت: «این زمان بسیار بسیار بسیار طولانی است. قبل از اینکه این اتفاق احتمالی رخ دهد، خورشید ما خواهد سوخت و اتفاقات زیادی در منظومه‌شمسی ما رخ خواهد داد.»

تاریخ‌ مصرف جهان

به شیر درون یخچال فکر کنید. تاریخ مصرف، اولین مهلتِ ممکن است، اما این احتمال هم وجود دارد که بتوانید بعد از آن تاریخ، شیر را بدون هیچ مشکلی بخورید، وجود دارد. البته همیشه احتمالی بیرنی وجود دارد که در کارخانۀ بطری‌سازی، اشتباهی رخ داده باشد و زمانی که شیر را می‌خرید، ترش شده باشد. آندریاسن همچنین خاطرنشان کرد که احتمال دارد حبابی تاکنون شکل گرفته باشد و با سرعتی مانند سرعت نور در حال بزرگ‌شدن و آمدن به سمت ما باشد.

به راحتی می‌توان فهمید که همه چیز چگونه پایان می‌‌یابد، اما وینچنزو برانچینا، استاد فیزیک و پژوهشگر در دانشگاه ماتانیا در ایتالیا، که در این مطالعه دخیل نبود، گفت لازم نیست از همین الان برای شیر ترش گریه کنید. برانچینا گفت: «این ادعا که آندرس آندریاس و همراهان او برای این ارقام کرده‌اند، همان طور که خودشان می‌گویند، باید با شک و تردید و احتیاط در نظر گرفته شود.»

برانچینا گفت تیم هاروارد فقط مدل استاندارد فیزیک را در نظر گرفته است، نه همه شاخه‌های جدید و پیچیده و گیج‌کنندۀ آن را؛ از جمله گرانش کوانتومی و ماده تاریک، که هنوز کاملاً مبهم هستند. برای اینکه جهان در یک توپِ در حال گسترش از هرج و مرج و بی‌نظمی بلعیده شود، ماده تاریک، یعنی نوع مبهمی از ماده که کشش گرانشی اعمال می‌کند اما هیچ نوری ساتع نمی‌کند، نمی‌تواند دخیل باشد. که بعید است، زیرا ماده تاریک ۸۰ درصد کیهان ما را شکل می‌دهد.

همچنین، برانچینا نشان داد که گرانش کوانتومی- بخش عجیب و غریبی از فیزیک که سعی دارد مکانیک کوانتوم و نظریه نسبیت عام اینشتین را با هم تلفیق کند، و ما در مورد آن دانش ناچیزی داریم- می‌تواند کیهان را، بسته به قوانین آن، بسیار پایدارتر یا ناپایدارتر کند. وی گفت از آنجایی که هیچکس این فیزیک جدید را نمی‌فهمد، نمی‌توانیم چیزی در مورد پایان نهایی کیهان بدانیم. آندریاسن نیز هم‌عقیده شد. آندریاسن گفت: «من نمی‌خواهم روی این پایان داستان شرط‌بندی کنم. من انتظار داشتم ماده تاریک وارد میدان شود و داستان را تغییر دهد.» جزئیات بیشتر این پژوهش در نشریۀ Physical Review D منتشر شده است.

ترجمه: زهرا جهانبانی/ سایت علمی بیگ بنگ

منبع: Livescience.com

نگاه هابل به لکه سرخ مشتری

بیگ بنگ: چه چیزی از “لکه سرخ بزرگ” مشتری بیرون می آید؟ مشتری گازی بزرگترین سیارۀ منظومه شمسی است که تقریبأ ۳۲۰ برابر جرم سیاره زمین را دارد.

مشتری منزلگاه یکی از بزرگترین و ماندگارترین سیستم‌های طوفانی به نام لکه سرخ بزرگ(GRS) است که در سمت چپ این تصویر دیده می شود. لکه سرخ بزرگ به قدری بزرگ است که می تواند زمین را ببلعد، گرچه در حال کوچک شدن است. مقایسۀ یادداشت‌های تاریخی نشان می دهد که این طوفان اکنون تنها حدود یک سوم از مساحت سطحی که ۱۵۰ سال پیش داشته را دارد. برنامه میراث جو سیارات خارجی ناسا(OPAL) در سال ۲۰۱۶ ظاهر این طوفان را با تلسکوپ فضایی هابل رصد کرد. این عکس برجسته به گونه‌ای پردازش شده که رنگ‌های قرمز را مرتعش نشان دهد. داده‎های لکه سرخ بزرگ حاکی از آن است که این طوفان همچنان ادامه پیدا می کند تا مساحت سطحش را محدود کند، اما از لحاظ عمودی کمی مرتفع‌تر نیز می شود. هیچکس نمی داند آیندۀ آن چه می شود، حتی مشخص نیست که آیا این کوچک شدگی همچنان ادامه پیدا می کند یا خیر. اما شاید لکه سرخ مشتری روزی شبیه ِ بقیۀ نقاط کوچکتر در مشتری شود – به طور کامل ناپدید شود.

سایت علمی بیگ بنگ / منبع: apod

رویدادهای نجومی اردیبهشت ماه ۹۷

بیگ بنگ: هم نشینی ناهید و خوشه ستاره‌ای پروین، هم‌نشینی ستاره دل شیر و ماه، هم‌نشینی ناهید و ستاره چشم گاو، هم‌نشینی زحل و ماه، بارش شهابی اَتادلوی، هم‌نشینی مریخ و ماه از جمله پدیده‌های نجومی اردیبهشت ۱۳۹۷ هستند. مهندس مسعود عتیقی مدیر انجمن نجوم آماتوری ایران در گفت و گو با خبرنگار علمی ایرنا رویدادهای نجومی دومین ماه از فصل بهار ۱۳۹۷ را به ترتیب نام برد.

• دوشنبه ۱۰ اردیبهشت ساعت ۵:۲۸ دقیقه بامداد ماه به وضعیت بدر (ماه کامل) می رسد؛ در همین روز ساعت ۲۱:۴۶ دقیقه غول منظومه خورشیدی سیاره مشتری ۳٫۸ درجه در جنوب ماه کامل قرار می گیرد.

• چهارشنبه ۱۲ اردیبهشت، ساعت ۱۷:۵۹ دقیقه ملکه آسمان شامگاهی سیاره ناهید ۶٫۳ درجه شمال ستاره چشم گاو (دبران) که این ستاره نیز از ستاره‌های مورد توجه ایرانیان باستان بوده قرار می گیرد. جمعه ۱۴ اردیبهشت ساعت ۱٫۱ دقیقه بامداد، سیاره حلقه بر گردن زحل ۱٫۷ درجه جنوب ماه است.

• شنبه ۱۵ اردیبهشت ساعت ۱۱:۳۰ دقیقه بارش شهابی اَتادلوی به اوج می رسد که با توجه به موقعیت روز، بامداد تاریخ مذکور بهترین فرصت برای مشاهده شهاب‌های این بارش خواهد بود.

• یکشنبه ۱۶ اردیبهشت ساعت ۵:۵ دقیقه بامداد، ماه به اوج مداری خود رسیده و ۴۰۴ هزار و ۴۵۸ کیلومتر با زمین فاصله پیدا می کند؛ در همین روز ساعت ۱۱:۵۴ دقیقه صبح سیارۀ سرخ مریخ ۲٫۷ درجه جنوب ماه است که با توجه به شرایط نور روز بهترین فرصت برای مشاهده این هم‌نشینی بامداد این تاریخ است.

• دوشنبه ۱۷ اردیبهشت ساعت ۱۴:۵۳ دقیقه ، ماه به گره نزولی می رسد و برای دو هفته پایین‌تر از مدار زمین قرار خواهد داشت و سه شنبه ۱۸ اردیبهشت ساعت ۶:۳۹ دقیقه بامداد، ماه به وضعیت تربیع آخر خواهد رسید.

• چهارشنبه ۱۹ اردیبهشت ساعت ۴:۳۰ دقیقه بامداد سیاره مشتری در وضعیت مقابله قرار می گیرد و بهترین شرایط مشاهده این جرم زیبای آسمانی از درون تلسکوپ فراهم خواهد بود. یکشنبه ۲۳ اردیبهشت ساعت ۲۱:۵۱ دقیقه سیاره عطارد ۲٫۴ درجه شمال ماه خواهد بود و از آنجا که این سیاره صبحگاهی است بامداد همین روز امکان مشاهده این هم‌نشینی وجود دارد.

• سه شنبه ۲۵ اردیبهشت ساعت ۱۶:۱۸ دقیقه ماه نو خواهد شد و طبیعتا در غروب این روز شرایط مناسب برای رویت هلال ماه وجود نخواهد داشت. بنابراین متوقع رویت این هلال در شامگاه روز چهارشنبه ۲۶ اردیبهشت خواهیم بود.

• چهارشنبه ۲۶ اردیبهشت ساعت ۵:۳۰ دقیقه بامداد، سیاره ناهید به کمترین فاصله با خورشید خواهد رسید؛ لازم به ذکر است در این شب ها این سیاره شامگاهی است.

• پنجشنبه ۲۷ اردیبهشت ساعت ۲۲:۴۱ دقیقه، سیاره زیبای ناهید ۴٫۸ درجه جنوب ماه است اما با توجه به اینکه در ساعت مذکور این اجرام غروب کرده‌اند شامگاه همین تاریخ بهترین فرصت برای مشاهده هم‌نشینی هلال زیبای ماه و سیاره ناهید خواهد بود.

• جمعه ۲۸ اردیبهشت ساعت ۱:۳۶ دقیقه بامداد ماه به کمترین فاصله با زمین می رسد و ۳۶۳ هزار و ۷۷۷ کیلومتر با زمین فاصله خواهد داشت.

• یکشنبه ۳۰ اردیبهشت ساعت ۱۶:۲۷ دقیقه خوشه زیبای ستاره‌ای کندوی عسل ۱٫۷ درجه شمال ماه قرار می گیرد و در همین تاریخ ساعت ۱۷:۴۳ دقیقه ماه به گره صعودی رسیده و بالاتر از مدار زمین قرار خواهد گرفت.

سایت علمی بیگ بنگ: bigbangpage.com