جایگاهی برای یک تلسکوپ غول‌پیکر

بیگ بنگ: دوران تلسکوپ‌های بسیار بزرگ دارد آغاز می‌شود- و این انقلابی در شناخت ما از جهان هستی به پا خواهد کرد. “تلسکوپ بسیار بزرگ” (ELT) اکنون در بیابان دوردست آتاکامای شیلی در دست ساخت است؛ این تلسکوپِ پیشگام به تنهایی می تواند ۲۰۰ برابر ِ تلسکوپ فضایی هابل نور را جمع‌آوری کند.

potwaچنین تلسکوپ‌هایی چنانچه از نامشان بر می‌آید بسیار بزرگ هستند. از میان تلسکوپ‌هایی از این دست که اکنون در مکان‌های گوناگونی از رصدخانه‌ جنوبی اروپا(ESO) کار می‌کنند، بزرگ‌ترین آینۀ اصلی (آینه‌ای که یک تلسکوپ با آن نور گرد می‌آورد)، آینه‌های ۸.۲ متری چهار تلسکوپ در اختیار تلسکوپ بزرگ VLT است. ولی حتی این چهار آینۀ بسیار بزرگ هم در برابر آینه‌ این تلسکوپ جدید که قطری برابر با ۳۹ متر خواهد داشت خرد و کوچک خواهند بود!

ساختن تک-آینه‌ای به این پهنا با کاربرد علمی اصلا کار ساده‌ای نیست- آینۀ اصلی این تلسکوپ غول‌پیکر در حقیقت آرایه‌ای از ۷۹۸ آینه‌ شش‌گوش ۱.۴ متری است که با چینش کندوی عسل کنار هم چیده شده‌اند. یافتن جایی مناسب برای چنین ساختاری هم کار آسانی نیست. تلسکوپ بسیار بزرگ افزون بر اینکه باید در جایی بدون آلودگی نوری و به اندازۀ کافی بالاتر از سطح دریا باشد، نیاز به فضایی بسیار بزرگ برای برپا کردن شالوده‌اش دارد. چنین جایی یافته نشد، از همین رو چنین جایی را “پدید آوردند”!

عملیات پیچیدۀ ساختن جایگاهی برای این تلسکوپ با تراشیدن و صاف کردن کوه سِرو آرمازونس در شیلی آغاز شده و ۱۸ متر از بلندی آن کم شده است. چنانچه در این تصویر می‌بینید، این جایگاه اکنون با شبکه‌ای از شالوده‌ها و پایه‌ها پوشیده شده است. [هفت تلسکوپ که دنیای نجوم را دگرگون می کنند]

سایت علمی بیگ بنگ / منبع: ESO ، برگردان: ۱star7sky.com

یافته‌های جدید دربارۀ نئاندرتال‌ها

بیگ بنگ: در مقاله‌ای جدید، دکتر پنی اسپیکینز و همکارانش از دانشگاه یورک، استدلال می‌کنند که نئاندرتال‌ها مراقبت‌های سلامتی، مانند کمک کردن در موارد آسیب جدی و مشکلات زایمان، را انجام می‌دادند.

image Neanderthalsبه گزارش بیگ بنگ، دکتر اسپیکینز گفت: «نئاندرتال‌ها در زندگی خود با خطرات متعددی مواجه شده‌اند، به ویژه از سوی حیوانات بزرگ و خطرناک؛ اما در فرهنگ‌های معروف، چنان تصور قوی و خشنی از نئاندرتال‌ها وجود دارد که تا پیش از این به طور عمیقی به آسیب‌پذیری آنها فکر نکرده بودیم. ما شواهدی از مراقبت‌های سلامتی داریم که به ۱٫۶ میلیون سال قبل باز می‌گردد، اما فکر می‌کنیم ممکن قدمت این شواهد حتی بیشتر هم باشد. ما می‌خواستیم تحقیق کنیم که آیا مراقبت‌های سلامتی و بهداشتی در نئاندرتال‌ها چیزی بیش از یک فعالیت فرهنگی بود یا خیر، آیا چیزی بوده که همین‌طوری انجام می‌دادند یا اینکه برای استراتژی‌های بقای آنها اساسی‌تر بوده است؟»

دکتر اسپیکینز و همکارانش بقایای اسکلتی بیش از ۳۰ نفر که آسیب‌های جزئی و جدی در آنها مشهود بود اما موجب مرگ در آنها نشده بود، را بررسی کردند. چندین حادثه از آسیب و بهبود در این نمونه‌ها مشهود بود، که نشان می‌داد نئاندرتال‌ها حتماً سیستم مراقبتی‌ عالی‌ای برای زنده‌ماندن داشته‌اند. دکتر اسپیکینز توضیح می‌دهد: «میزان بالای آسیب و بهبود از بیماری‌های جدی، مانند پای شکسته، نشان می‌دهد که نئاندرتال‌های دیگر حتماً در مراقبت از آنها همکاری داشته‌اند و نه تنها به کاهش درد بلکه به مبارزه برای بقا کمک می‌کردند، به طوری که بتوانند سلامتی خود را دوباره به دست بیاورند و دوباره به طور فعال در گروه شرکت کنند.»

نئاندرتال‌ها در گروه‌های کوچکی زندگی می‌کردند، در نتیجه مرگ هر یک از آنها برای بقای کل جامعه بسیار مهم بوده است. آسیب، یا بیماری، رایج‌ترین خطر بود؛ زیرا نئاندرتال‌ها در نوعی از محیط یا جوامعی که به اندازۀ کافی بزرگ باشد، زندگی نمی‌کردند که در معرض خطر زیاد پاتوژن‌ها باشند. با این حال، نئاندرتال‌های مونث در معرض خطر مشکلاتی در زمان زایمان بودند. شکل لگن آنها و اندازه و شکل سر بچه در نئاندرتال‌ها شبیه به انسان‌های مدرن است، درنتیجه تصور می‌شود که آنها هم هنگام زایمان با برخی مشکلات رایج مواجه بوده‌اند.

دکتر اسپیکینز گفت: «احتمال دارد که آنها در زایمان کمک کرده باشند؛ نقشی که ما در حال حاضر به ماماها نسبت می‌دهیم. آنها احتمالاً نمی‌توانستند بدون کمک و حمایت، از تلفات جان سالم به در ببرند، زیرا میزان مرگ و میر مادران و نوزادان در جوامع آنها بسیار زیاد می‌شده است. وقتی به خطرات و ریسک‌های روزانۀ مربوط به شکار کردن و پیدا کردن غذا و همچنین مربوط به زایمان در مورد جوامع کوچک شکارچی آنها نگاه می‌کنیم، تعجب‌آور نیست که آنها حتماً اقداماتی برای بهبود سلامتی و کاهش خطرات مرگ و میر انجام و توسعه داده باشند. می‌توانیم مراقبت‌های سلامتی را مانند الگویی از رفتار همکارانۀ مهم فرگشتی، به همراه شکار، سهیم شدن در غذا، و فرزندپروری تلقی کنیم. در این الگو می‌توانیم ببینیم که چرا امروزه ارائه مراقبت‌های سلامتی به افرادی که به مراقبت نیاز دارند، بخش مهمی از زندگی انسان است.» جزئیات بیشتر این پژوهش در نشریۀ Quaternary Science Reviews منتشر شده است.

ترجمه: زهرا جهانبانی/ سایت علمی بیگ بنگ

منبع: sci-news.com

از اصل توازی تا نسبیت عام

بیگ بنگ: در این مقاله به روند تاریخی و علمی چگونگی  سیر علم از ریاضیات انتزاعی به واقعیت فیزیکی اشاره‌ای می شود. ارتباط‌ها و کاربردهای رازآمیز زیادی در تاریخ این مبحث وجود دارد اما در اینجا به کاربرد هندسه‌ای مدرن بنام هندسه ریمانی که خود داستان علمی حیرت‌انگیزی دارد درنظریه نسبیت عام آلبرت اینشتین که به گفته بسیاری بزرگترین دستاورد فکری تاریخ بشریت می باشد، پرداخته می شود.

front page headerهندسه اقلیدسی و اصل توازی

اقلیدس در حدود ۳۰۰ سال قبل از میلاد روش هندسه یونانی و نظریه اعداد را در اصول سیزده جلدی‌اش منتشر کرد. این شاهکار، در واقع جمع‌آوری کارهای مهم پیشینیان اقلیدس در سده‌های قبل‌تر بود. اثر جاودانه اقلیدس بیش از هر اثری در تاریخ بشریت خوانده شده است. اقلیدس هندسه خود را بر اساس پنج فرض بنیادی بنام بنداشت یا اصول موضوع بنا نهاد. همچنین روش بنداشتی ۱ اقلیدس الگویی برای ریاضیات محض تبدیل شده است. چهار اصل اول اقلیدس به قرار زیر می باشد:

اصل اول اقلیدس: به ازای هر نقطه P  و هر نقطه Q  که با P مساوی نباشد، خط یکتایی مانند L وجود دارد که بر P و Q  می گذرد. به عبارت دیگر، هر دو نقطه خط یکتایی را مشخص می سازند.

اصل دوم اقلیدس: به ازای هر پاره خط AB و هر پاره خط CD نقطه یکتایی چون E وجود دارد به طوری که B  بین A و E است و پاره خط  CD  با پاره خط BE  قابل انطباق است.

اصل سوم اقلیدس: به ازای هر نقطه O  و هر نقطه A که با O مساوی نباشد دایره‌ای به مرکز O  و شعاع OA  وجود دارد.

اصل چهارم اقلیدس: همه زاویه‌های قائمه با یکدیگر قابل انطباق هستند.

اصل پنجم اقلیدس: به ازای هر خط L  و نقطه P  ناواقع بر آن تنها یک خط مانند M وجود دارد که از P  می گذرد و با L  موازی است.(اصل توازی اقلیدس). چهار اصل اول اقلیدس بدون هیچ مشکل پذیرفته شده بود اما اصل پنجم یعنی اصل توازی به یکی از بزرگترین چالش‌های تاریخ ریاضیات تبدیل شده بود، اما چرا؟ یک بنداشت یا اصول موضوع باید چنان بدیهی باشد که کسی نتواند در درستی آن تردید کند اما اصل توازی  این خصوصیت را نداشت و ریاضی‌دانان در طی دو هزار سال تلاش کردند تا آن را از چهار اصل دیگر اقلیدس نتیجه بگیرند یا اصل دیگری که بدیهی تر بود را جایگزین این اصل کنند اما هیچکدام از این تلاش‌ها نتیجه‌ای در بر نداشت.

ورود گاوس و کشف هندسه نا اقلیدسی

همان‌طور که اشاره شد اصل مشهور توازی که میگوید از هر نقطه خارج از یک خط مفروض، تنها یک خط را میتوان به موازات آن خط وجود داشته باشد، به نظر می رسید که از سایر اصول مستقل نباشد. کارل فریدریش گاوس که به اعتقاد بسیاری بزرگترین ریاضی دان تمام دوران‌ها میباشد به این مسئله حمله کرد و به این  نتیجۀ تکان‌دهنده دست یافت که هندسه اقلیدسی تنها هندسه ممکن نیست! او بعد از سال‌ها تلاش در سال ۱۸۲۰ قضایای اصلی هندسه غیر اقلیدسی را تدوین کرد ولی وی نتایجی را که کشف کرده بود را به دلیل سیطره نظام فلسفه کانتی که هندسه اقلیدسی را تنها شیوه تفکر در مورد فضا میدانست، آشکار نکرد. بسیار عجیب است که دیگر غول تاریخ اندیشه یعنی آلبرت اینشتین نیز مانند گاوس از قبول دینامیک بودن کیهان که معادلات خودش آن را نشان میداد، تنها به دلیل تفکرات موجود در دوران خود مبنی بر ازلی بودن جهان و نه آغازی داشتن، دست کشید. در سال های ۱۸۲۹ و ۱۸۳۲ لوباچفسکی و یانوش بویوئی به طور مستقل از هم مجددا به نتایج گاوس رسیدند ولی کشفیات خود را منتشر کردند. یانوش بویویی، این جمله معروف را بعد از کشف تاریخی خود به یادگار گذاشت:«من از هیچ، دنیایی تازه و شگفت‌انگیز ساخته‌ام.»

physicsنکته عجیب دیگر در تاریخ اندیشه محض این است که گاهی اندیشه و کشفی در ذهن چند شخص بشکل تقریبا همزمان پدیدار می شود. مثلا کشف حسابان در سده هجدهم بوسیله نیوتن و لایبنیتس و در اینجا کشف هندسه نااقلیدسی در سده نوزدهم در زمره اینگونه رویدادها می باشد. نکته ای جالب در مورد بویویی، نامه‌ای بود که فارکاش بویویی  به پسرش یانوش نوشت: تو دیگر نباید در راه توازی‌ها تلاش کنی، این شب بی پایان را که همه روشنایی و شادمانی زندگی مرا به کام نابودی فرو برده است سپری کرده‌ام. استدعا دارم که دانش موازی‌ها را رها کن…

ولی بویویی پسر از هشدار پدر نهراسید، زیرا اندیشه تازه‌ای در سر می پرورانید و همان‌طور که گفته شد سرانجام به هندسه‌ای جدید رسید. پدر یانوش که خود ریاضی‌دان بود نسخه‌ای از کشفیات پسرش را به دوست دیرین خود یعنی کارل فریدریش گاوس افسانه‌ای فرستاد. گاوس این نامه را به بویویی پدر نوشت:«تمام محتوای کاری را که پسر شما کرده و نتایجی را که به آنها رسیده است، به طور کامل با تحقیقات خودم که بمدت سی تا سی و پنج سال تمام فکر مرا به خود مشغول داشته، یکی است.» یانوش از جواب این ریاضی‌دان بزرگ ناامید شد اما به هر ترتیب از او هم نامی در تاریخ ریاضیات مانده است. لباچفسکی نیز در ۱۸۴۰ مقاله خود در زمینه هندسه نااقلیدسی را برای گاوس فرستاد. گاوس در نامه‌ای در ۱۸۴۶ به شوماخر، آن را مورد ستایش قرار داد و در عین حال حق تقدم خود را در کشف هندسه نااقلیدسی تکرا کرد. هندسه خاصی که گاوس، بویویی و لباچفسکی کشف کرده‌اند، به هندسه هذلولوی مشهور است. در این هندسه شگفت‌انگیز که مجموع زوایای داخلی مثلث کمتر از ۱۸۰ درجه می باشد بجای اصل پنجم اقلیدس، بنداشت هذلولوی به قرار زیر وجود دارد:

بنداشت هذلولوی: یک خط L و یک نقطه P ناواقع بر L وجود دارد، چنانکه حداقل دو خط موازی با L  از نقطه P  میگذرد!

هندسه ریمانی

برنهارت ریمان، که یکی از دانشجویان گاوس بود، عمیق‌ترین شناخت در هندسه را نه تنها در منطق آن که بر خود آن پیدا کرده بود. او در ۱۸۵۴ بر اساس هندسه ذاتی یک رویه، که گاوس ان را کشف کرده بود، هندسه‌ای با خمیدگی رویه ثابت و مثبت کشف کرد در حالی که هنسه هذلولوی دارای خمیدگی رویه بشکل ثابت منفی است. در هندسه اقلیدسی از یک نقطه P ناواقع بر L تنها یک خط به موازات L  وجود دارد. در هندسه هذلولوی بیش از یک خط موازی وجود دارد. هندسه سومی(هندسه ریمانی) وجود دارد که در ان از نقطه P  نمیتواند خطی به موازات  L  وجود داشته باشد! یعنی هندسه‌ای که در آن خط‌های موازی وجود ندارد.

هندسه فضای فیزیکی چیست؟

آلبرت اینشتین که بزرگترین فیزیکدان همه دوران‌ها می باشد در سال ۱۹۰۵ نظریه نسبیت خاص را کشف کرد. این نظریه تنها به ناظرانی که از قانون اول نیوتن پیروی می کنند(ناظر لخت) مربوط می شود. قانونی که بیان می کند اگر نیرویی وجود نداشته باشد یا برایند نیروها صفر باشد برای همیشه سکون یا حرکت با سرعت ثابت را خواهیم داشت. اما آلبرت به دنبال نظریه‌ای دیگر بود که علاوه ناظران لخت شامل ناظران نالخت که از قانون دوم نیوتن نیز پیروی می کنند نیز باشد، یعنی وجود شتاب یا تغییر سرعت.

هندسه فضای فیزیکی در نسبیت خاص، اقلیدسی بود یعنی هندسه‌ای تخت با انحنای صفر. اینشتین، از سال ۱۹۰۵ در پی فرمول‌بندی و کشف نظریۀ دیگری بنام نسبیت عام شد. بر طبق ایده اینشتین، فضا و زمان، جدایی ناپذیرند و هندسه فضا-زمان متاثر از ماده است، طوری که پرتوهای نور بر اثر نیروی گرانش، خمیده می شوند(پرتوهای نور مسیر منحنی را طی میکنند). دیگر فضا مانند جعبه تهی نیوتنی نیست که ماده درون آن گذاشته شود تاثیری بر کرانه‌های آن نداشته باشند، مسئله خیلی پیچیده‌تر از آن است که اقلیدس یا لباچفسکی می پنداشتند. در واقع هندسه فضا-زمان اینشتینی به شکل هندسه ریمانی توسط ماده موجود در آن انحنا پیدا می کند و این خمیدگی فضا و زمان که شاید عجیب‌ترین ایدۀ تاریخ تفکر بشریت باشد همان نیروی گرانش است، نیرویی که در نظریه نیوتنی بشکل نیرویی نامرئی بین دو جرم بود، در نظریه اینشتین-نسبیت عام-به شکل انحنای ریمانی فضا-زمان می باشد.

science Albert Einstein Formula Mathematics Physics Special relativity design print Print Decor x Custom Print.jpg xپاسخ مشهور پوانکاره به این پرسش که کدام هندسه درست است

اگر هندسه دانشی تجربی بود نمی توانست دانشی دقیق باشد و پیوسته دستخوش تجدید نظر قرار می گرفت… بنابراین بنداشت‌های هندسی نه شهودهای ترکیبی قبلی هستند و نه حقایق تجربی، بلکه قرار داد هستند. انتخاب ما از میان همه قراردادهای ممکن، توسط حقایق تجربی رهبری می شوند. ولی انتخاب ما آزاد است و فقط به لزوم اجتناب از هرگونه تناقض محدود می شود. لذا این اصول هستند که می توانند دقیقا درست باقی بمانند، حتی اگر قوانین تجربی که موجب پذیرفته شدن آنها شده‌اند تقریبی باشند. پس درباره این پرسش که آیا هندسه اقلیدسی درست است؟ چه باید اندیشید؟ این پرسش بی‌معنی است، درست مثل اینکه بپرسیم آیا دستگاه متری درست است و اوزان و مقیاس‌های قدیم نادرست‌اند؟ ایا مختصات دکارتی درست است و مختصات قطبی نادرست؟… هیچ هندسه‌ای نمی تواند درست‌تر از هندسه دیگر باشد، تنها ممکن است مناسب‌تر باشد.

نتیجه‌گیری

اصل موازی در هندسه اقلیدسی در نظر ریاضیدانان یک اصل بدیهی نبود، از این‌رو تلاش کردند تا آن را از سایر اصل‌های اقلیدس استنتاج کنند که آنها را بدیهی بحساب می آوردند. آیا چنین اثباتی در مورد اصل توازی امکان‌پذیر است؟ در قرن نوزدهم توسط گاوس، لباچفسکی، بویویی و ریمان، امکان‌ناپذیری استنتاج اصل توازی از سایر اصلها اثبات شد. این امر به کشف هنسه های نااقلیدسی انجامید که در انها بجای یک خط موازی، هیچ خطی موازی و یا بیش از یک خط موازی وجود دارند. در واقع تنها با تغییر دادن اصل پنجم، هندسه‌هایی کاملا معتبر و سازگار ایجاد کردند. اما اینکه چگونه چنین بازی ریاضی‌ای منجر به کاربرد در نظریه اینشتین در مورد ماهیت گرانش  یعنی کشف فضای ریمانی شد قطعا قابل درک  و توضیح نیست. این رازی است که بیش از هر راز دیگری برای ادمی عجیب می باشد که اگر ابداعات ریاضی صرفا محصول تخیلات ریاضی‌دانان است پس چگونه می شود که برخی از آنان کاربردهای فیزیکی پیدا می کنند؟

با کشف هندسه نااقلیدسی توسط گاوس، این دیدگاه که موجودات ریاضی، تنها مثالی(به معنی افلاطونی) از موجودات محسوس هستند دیگر پذیرفتنی نیست، و نشان میدهد که ریاضیات و واقعیت به طور کامل از هم مستقل شده‌اند چرا که تخیل، انتزاع وازادی به جوهره و ماهیت غریب ریاضیات تبدیل شده است و در این حالت تماس ریاضیات و واقعیت فیزیکی، اسرارآمیزتر از همیشه شده است. و این بزرگترین و غیرقابل درک‌ترین رازی است که نوع بشر با آن مواجهه شده است.

پی نوشت:

۱-بنداشت یا اصول موضوع، حکمی است که بدون هیچگونه توجیهی، پذیرفته می شود.

نویسنده: میلاد اسکندردوست/ سایت علمی بیگ بنگ

منابع برای مطالعه بیشتر:

EUCLIDEAN  AND  NON-EUCLIDEAN GEOMETRIES  DEVELOPMENT AND HISTORY THIRED EDITION/

MARVIN JAY GREENBERG

معادلات دیفرانسیل و کاربردهای آنها/ جورج اف.سیمونز

سلفی تاریخی بپی کلمبو از فضا به زمین ارسال شد

سلفی تاریخی بپی کلمبو از فضا به زمین ارسال شد

سیاره عطارد به مانند دیگر سیارات منظومه شمسی دارای ویژگی‌های خاص خود است و راز و رمز و سوالات بسیاری در خود جای داده است. این سیاره که به گونه ای یار قدیمی ستاره خورشید محسوب می‌شود در مرکز توجه ماموریت مشترک بپی کلمبو قرار گرفته است.

عطارد دارای ویژگی‌هایی است که تا حدود زیادی ناشناخته مانده است. از جمله این ویژگی‌های مبهم می‌توان به میدان مغناطیسی مگنتوسفر و ساختار عطارد اشاره کرد که امید می‌رود با کاوش‌های بپی کلمبو اسرار بسیاری از عطارد فاش شود.

بپی کلمبو بسیار عجول است، زیرا تنها یک روز پس از لانچ شدن از پایگاه فضایی گویان فرانسه، شروع به عکس‌برداری کرده است. در سلفی ارسالی این دورگه ژاپنی اروپایی، می‌توان یک نمایشگر و یک حسگر خورشیدی را مشاهده کرد.

قلب‌های تپنده بپی کلمبود

بپی‌ کلمبو در واقع یک ماموریت مشترک هیجان‌انگیز بین آژانس فضایی اروپا و آژانس کاوش‌های هوافضای ژاپن برای بررسی سیاره عطارد است. قلب تپنده بپی‌ کلمبو را دو فضا پیما شکل می‌دهند؛ یکی از این دو فضاپیما مدارگرد سیاره‌ای عطارد یا MPO و دیگری مدارگرد مگنتوسفری عطارد یا MMO نام‌گذاری شده‌اند. مدارگرد مگنتوسفری عطارد محصول‌های تک آژانس کاوش‌های هوا فضای ژاپن است.

علاوه بر این دو قلب ژاپنی اروپای، بپی کلمبو عضو حساس دیگری نیز دارد. این بخش حساس ماژول انتقال جیوه یا Mercury Transfer Module نام دارد و به منظور پشتیبانی این دو مدارگرد نصب شده است.

گشت فضایی بپی کلمبو بسیار طولانی خواهد بود و بر اساس برنامه دقیقی که ارائه شده، قرار است در سال ۲۰۲۵ وارد مدار عطارد شود. تا آن زمان بپی کلمبو ۹ پرواز کناری را باید تجربه کند. ابتدا پرواز کناری زمین، دو پرواز کناری از نزدیکی سیاره زهره و در نهایت ۶ پرواز کناری از نزدیک عطارد.

عطارد به خاطر نزدیکی خود به خورشید باید از سرعت مداری بالای پیروی کند و به همین دلیل است که رسیدن به مدار عطارد تا این حد چالشی شده است. هر فضا‌پیمایی که مقصد خود را عطارد تعیین می‌کند باید یک امر مهم را لحاظ کند و آن اجتناب از گرفتار شدن در جاذبه قدرتمند خورشید است.

مدارگردهای بپی کلمبو در نهایت از هم جدا می‌شوند

هنگامی که این فضاپیما به مدار عطارد ورود کند، مدارگردها از هم جدا می‌شوند و راه خود را در پیش خواهند گرفت. داده‌های جمع‌آوری شده توسط این دو مدارگرد یک تصویر جامع از این سیاره صخره‌ای را فراهم خواهد کرد.

اطلاعات جمع‌آوری‌شده در نهایت به بشر کمک خواهد کرد تا بینش خود در زمینه ساختار و مواد تشکیل‌دهنده، میدان مغناطیسی، شکل‌گیری، تکامل  و دیگر مشخصه‌های عطارد را ارتقا دهد.

این سلفی تاریخی توسط یکی از  ۳ دوربین سیاه و سفید سوار شده بر روی ام تی ام گرفته شد. اگر همه اتفاقات براساس برنامه پیش برود، به زودی دو دوربین دیگر نیز فعال می‌شوند و به عکس‌برداری خواهند پرداخت.

دوربین‌ها در موقعیت‌های مختلف فعال خواهند شد، اما در زمان پروازهای کناری از نزدیک سیارات یاد شده به یقین فعال خواهند بود. جالب است بدانید در حالیکه مدارگرد مگنتوسفری عطارد مجهز به دوربین با رزلوشن بسیار بالاست، اما حق استفاده از آنها را تا زمان ورود به مدار عطارد در سال ۲۰۲۵ ندارد.

ابزاری جدید برای کشف حیات بیگانه

بیگ بنگ: آیا سیاره‌ای در فضا وجود دارد که تمدنی به پیشرفتگی ما در آن وجود داشته باشد؟ برای فهمیدن این مسئله، دانشمند موسسه تحقیقاتی لوزان در سوئیس، کلودیو گریمالدی با همکاری دانشگاه کالیفرنیا، یک مدل آماری ابداع کرد که ابزاری برای جستجوی سیگنال­‌های احتمالی ارسال­‌ شده توسط تمدنی بیگانه در اختیار محققان قرار می­دهد.

xبه گزارش بیگ بنگ، در آغاز گریمالدی به دنبال مسائل اخترفیزیکی نبود. او بیشتر به زمینۀ فیزیک مواد متراکم علاقه داشت. تحقیقات او که در آزمایشگاه فیزیک مواد پیچیده در موسسه­ تحقیقاتی لوزان صورت گرفت، شامل محاسبه احتمالات تبادل الکترون در نانولوله­‌های کربن می­ شد؛ اما او مشتاق بود بداند اگر نانولوله‌­ها را ستاره و الکترون­‌ها را سیگنال­‌های ارسالی توسط تمدن­‌های فرازمینی فرض کنیم، آیا می ­توان احتمال شناسایی این سیگنال­‌ها را با دقت بیشتری محاسبه کرد؟

این موضوع قصر رویاها نیست؛ دانشمندان ۶۰ سال است که مشغول تحقیق در مورد احتمال وقوع این مسئله هستند. از اواخر دهۀ ۱۹۵۰ میلادی تا کنون، به ویژه در کشور آمریکا، چندین پروژه­ تحقیقاتی در خصوص جستجوی هوش فرازمینی-ستی(SETI) آغاز شده است. تفکر بر این است احتمال ارسال سیگنال‌­های الکترومغناطیس توسط تمدنی پیشرفته در سیاره‌­ای دیگر وجود دارد و این احتمال وجود نیز دارد دانشمندان بتوانند با استفاده از آخرین تکنولوژی بکار رفته در تلسکوپ­‌های رادیویی، این امواج را دریافت کنند.

توجهی دوباره

با وجود پیشرفت‌­های چشمگیر در اخترشناسی رادیویی و افزایش توان محاسبه نسبت به قبل، هیچکدام از پروژه­‌های قبلی به نتیجه­ی قابل اتکایی نرسیدند. تعدادی سیگنال با منشا نامعلوم همانند سیگنال wow در سال ۱۹۷۷ به ثبت رسیدند اما هیچکدام از این سیگنال­‌ها تکرار نشده و یا مدرک محکمی بر وجود تمدن بیگانه به حساب نمی­ آمدند.

اما این بدین معنی نیست که دانشمندان دست از تلاش کشیده باشند. در این سو، موسسه­ی جستجو برای هوش بیگانه (SETI) پس از کشف سیاره‌­های فراخورشیدی جدید به دور میلیاردها ستاره در کهکشان راه شیری، توجهی دوباره به این موضوع معطوف کرده است. محققان تجهیزات جدیدی طراحی کردند (مثل آرایه­ کیلومتر مربعی، تلسکوپ رادیویی بزرگی در جنوب آفریقا و استرالیا با امکان جمع­‌آوری داده در وسعتی معادل یک کیلومتر مربع) که می­تواند راه را برای پیشرفت‌­های بزرگ بعدی باز کند. یوری میلنر، موسس شرکتی روسی، به تازگی از آغاز برنامه‌­ای بلندپروازانه به نام Breakthrough Listen خبر داد که نسبت به پروژه‌­های قبلی، آسمان را ۱۰ برابر بیشتر مورد پوشش قرار می­دهد و فرکانس­‌های بیشتری را مورد بررسی قرار می­ دهد. میلنر قصد دارد در طی ده سال ۱۰۰ میلیون دلار سرمایه به موسسه­ خود تزریق کند.

ddbراه­‌های پیش­رو

مزیت مدل آماری گریمالدی این است که امکان تفسیر موفقیت و شکست را در شناسایی سیگنال­‌های فواصل مختلف از زمین فراهم می­ کند. برای مثال، حتی اگر هیچ سیگنالی در شعاع ۱۰۰۰ سال نوری از ما دریافت نشود، هنوز ۱۰ درصد احتمال وجود دارد که زمین در شعاع صدها سیگنال دیگر در کهکشان باشد اما تلسکوپ­‌های رادیویی ما قادر به دریافت آنها نباشند. به رحال، اگر حتی یک سیگنال در شعاع ۱۰۰۰ سال نوری کشف شود این احتمال به ۱۰۰ درصد می­ رسد. در این صورت، ما می­ توانیم به این اطمینان برسیم که کهکشان ما مملو از حیات بیگانه است.

پس از در نظر گرفتن مولفه‌­هایی نظیر اندازۀ کهکشان و فشردگی ستاره­‌های آن، گریمالدی تخمین می­زند که احتمال شناسایی سیگنالی در شعاع ۴۰۰۰۰ سال نوری بسیار اندک است. به بیانی دیگر، اگر هیچ سیگنالی در این شعاع شناسایی نشود، به صورت منطقی می ­توان اطمینان حاصل کرد که هیچ تمدنی به پیشرفتگی تمدن ما در کهکشان وجود ندارد. اما تاکنون، دانشمندان موفق به جستجو در فاصلۀ تنها ۴۰ سال نوری شده­‌اند.

بنابراین راه‌­های پیش­روی زیادی وجود دارد؛ به خصوص که این روش‌­های جستجو قادر به شناسایی تمدن بیگانه­‌ای با سطح پیشرفت اندک و ابتدایی یا تمدنی پیشرفته که سیگنالی از خود ارسال نمی­کند نیست. روش او که در مجله Proceedings of a National Academy of Science منتشر شده، می­تواند این جستجو را مقرون به صرفه­‌تر و ارزان‌تر نماید.

ترجمه: رضا کاظمی/ سایت علمی بیگ بنگ

منبع: sciencedaily.com

رویدادهای نجومی آبان ماه ۹۷

عکس: سمیر الله‌وردی/ ارتفاعات کوه درفک- استان گیلان

• حداکثر کشیدگی شرقی عطارد در ۱۵ آبان رخ می دهد، این رویداد زمانی اتفاق می‌دهد که زاویه جدایی خورشید با یکی از سیاره‌های داخلی منظومه شمسی به بیشترین مقدار خود برسد که اگر در این حالت سیاره در شرق خورشید قرار داشته باشد با حداکثر کشیدگی شرقی مواجه خواهیم بود.

• در حداکثر کشیدگی سه‌شنبه ۱۵ آبان در ساعت ۱۷ در افق غرب، جدایی خورشید و عطارد ۲۳ درجه خواهد بود. در لحظه غروب خورشید ارتفاع عطارد ۱۰ درجه است و برای دیدن آن زمان کوتاهی در اختیار داریم.

• در ۱۶ آبان، در ساعت ۶:۱۰ سحرگاه می‌توان با استفاده از ابزار رصدی هلال ماه را مشاهده کرد. علاقه‌مندان به رصد ماه نو توجه داشته باشند که برای رصد هلال ماه جدید باید پیش از طلوع و در سمت شرق به دنبال ماه باشند.

• در رویداد زیبای ۱۸ آبان در ساعت ۱۷:۴۳، ماه، سیاره عطارد و ستاره قلب العقرب در یک ناحیه قرار می‌گیرند که در واقع سیاره عطارد و قلب العقرب در حالت مقارنه قرار دارند و سوژه زیبایی برای عکاسی نجومی است. این ستاره در میانه صورت فلکی عقرب است و ستاره پیری است که در حالت قرمز دیده می‌شود.

DSC

عکس: سمیر الله‌وردی/ ارتفاعات کوه درفک- استان گیلان

• برای مشاهده سیاره زحل می‌توانند ۲۰ آبان ساعت ۱۹:۴۵ با نگاه کردن به ماه، این سیاره زیبا را نیز مشاهده کنند، مقارنه این سیاره و ماه کمتر از یک درجه خواهد بود.

• در روز دوشنبه ۲۱ آبان، با رویداد بارش شهابی ثوری مواجه خواهیم بود که شهاب‌های این بارش را از ۲۸ مهر تا ۹ آذر می‌توان در آسمان رؤیت کرد. کانون بارش شهابی ثور در صورت فلکی ثور قرار دارد و بهترین فرصت برای رصد این پدیده بعد از نیمه شب از مکانی تاریک و دور از آلودگی نوری خواهد بود.

• در روز ۲۴ آبان مقارنه سیاره ناهید و ستاره سماک اعزل در ساعت ۴:۴۳ قابل رصد خواهد بود و در ساعت ۱۷:۳۶ همین روز، کره ماه به تربیع اول(یک‌چهارم نخست) خواهد رسید.

• معمولاً هر ساله در فصل پائیز شاهد بارش شهابی اسدی خواهیم بود. این بارش در شب‌های ۲۶ تا ۲۸ آبان ماه هر سال به اوج خود می‌رسد و گاه شامل ۱۰ تا ۲۰ شهاب در هر ساعت می‌شود. منشا بارش اسدی دنباله­‌دار تمپل­ تاتل خواهد بود و کانون این بارش در صورت فلکی اسد قرار دارد و بهترین بخش آسمان برای دیدن شهاب‌ها فاصله ۳۰ تا ۴۰ درجه‌­ای از کانون خواهد بود.

سایت علمی بیگ بنگ: bigbangpage.com

مدارک لازم برای تحصیل در انگلستان

مهاجرت به انگلستان روز به روز در حال افزایش است و افراد زیادی با هدف تحصیل در انگلستان در تلاش هستند. اما در این بین چیزی که بسیار مهم محسوب می شود تهیه  و آماده سازی مدارک و شرایط برای پذیرش در انگلستان است. ارائه مدارک صحیح در اخذ ویزای تحصیلی انگلستان بسیار اهمیت دارد. ما در این مقاله سعی کرده ایم شما را با این مدارک و شرایط ضروری پذیرش آشنا کنیم، با ما همراه شوید.

همه نظام های آموزشی دنیا جهت پذیرش دانشجویان مدارک و شرایط لازم خود را دارند و متقاضیان تحصیل نیز بایستی آن ها را به طور کامل تهیه کنند. کشور انگلستان نیز از این مسئله به دور و جدا نیست. هم چنین لازم است بدانید که این کشور سخت گیری های بیش تری در خصوص موجه و با کیفیت بودن مدارک  متقاضی دارد.  پس برای افزایش  میزان درصد پذیرش خود در انگلیس سال ۲۰۱۸ این مقاله و سایر مقاله های مرتبط با شرایط تحصیلی در انگلیس  را از دست ندهید.

 مهم ترین مدارک لازم برای تحصیل در انگلستان

پذیرش تحصیلی در انگلستان در مقاطع مختلفی صورت می پذیرد و هریک مدارک ویژه خود را دارند. این مراحل تحصیلی شامل مدارس، دبیرستان ، کالج و آموزش عالی در انگلیس می گردد.

درخواست مدارک هویتی فرد متقاضی تحصیل در انگلستان

از همه مهم تر که پیش از همه چیز درخواست می شود مدارک شناسایی فرد مانند پاسپورت و شناسنامه است. شماره پارسپورت متقاضی  تنها کد شناسایی  برای واحد آموزشی در انگلستان به شمار می رود و با این کد فرد در سیستم  آموزشی این کشور شناسایی می شود. هم چنین توجه داشته باشید که همراه با مدارک خود، مدارک پدر و مادرتان را نیز  ارائه بدهید.

علت اهمیت مدارک مادر پدر ها برای این است که ثابت شود فرد برای ادامه تحصیل خود پشتوانه مالی دارد. علاوه بر این ها برای اطمینان از تحصیل امن و بدون دغدغه مالی از متقاضی تعهد نامه گرفته می شود.

مدارک و شرایط لازم برای پذیرش در انگلستان

ارائه مدارک تحصیلی برای پذیرش در انگلستان

پس از ارائه مدارک شناسایی نوبت به ارائه مدارک تحصیلی می رسد. این مدارک بستگی کاملی به مقطع تحصیلی انتخابی شما دارد و باید بر اساس آن ارائه گردد. برای مثال اگر خواهان ادامه تحصیل در مقطع دکتری هستید بایستی مدارک تحصیلی فوق لیسانس خود را ارائه دهید.

نکته!

دانشگاه mit انگلیس کجاست

اگر قصدتان تحصیل مجدد در  همان مقطع ولی این بار در کشور انگلستان است، توصیه می شود که مدارک تحصیلی تان در این مقطع را ارائه ندهید. چرا که این کار برای شما مسئله ساز خواهد شد و شما بایستی توضیح دهید که چرا می خواهید مجدد در مقطع   قبلی خود درس بخوانید.

توجه داشته باشید ارائه دلیل قانع کننده در این موضوع از اهمیت بالایی برخوردار است، پس خودتان را به دردسر نیندازید و عاقلانه تصمیم بگیرید و عمل کنید.

ارائه مدرک زبان  برای پذیرش در انگلستان

از دیگر مدارک لازم جهت پذیرش در انگلستان ارائه مدرک زبان خود  است.  در این مورد نیز باید توجه داشته باشید که مدرک زبان شما بایستی با مرحله ای که می خواهید اقدام نمایید،  تطابق داشته باشد.

مدارک زبان مورد تایید کشور انگلستان جهت پذیرش

مدارکی از زبان مورد تایید خواهد بود که شرایط زیر را دارا باشند که عبارتند از؛

  • مدرک زبان ارائه شده باید UK NUMBER داشته باشد.
  • مدرک زبان متقاضی با مقطع تحصیلی درخواستی در انگلستان برابری داشته باشد.
  • متقاضی بایستی آزمون زبان را در کشور ایران و یا خارج از آن پشت سر بگذارد.

نمرات آیلتس زبان برای تحصیل در انگلستان به شرح زیر است:

  1. تحصیلات کالج: نمره آیلتس ۵/۵
  2. لیسانس: نمره آیلتس ۶
  3. فوق لیسانس: نمره آیلتس ۶/۵
  4. دکتری: ۷ به بالا

نکات مهم در رابطه با مدرک زبان !

افراد متقاضی زیر ۱۸ سال نیازی به ارائه مدرک زبان ندارند. اما این نکته را فراموش نکنید که برای فردی که می خواهد در کشوری مانند انگلستان تحصیل کند، نیاز به حداقل دانستن مدرک زبان است.

این نمرات و شرایط برای مدرک زبان را که بازگو کردیم نیاز به صرف وقت و انرژی  و تلاش دارد، پس اگر تصمیمتان جدی است با کسب نمرات بالاتر نیز شانس پذیرش خود را بالا ببرید.

اما این مورد نیز فراموش نشود که در بعضی از موارد شما برای تحصیل در انگلستان با سن زیر ۱۸ سال هم نیاز به آزمون زبان دارید. در چنین شرایطی متقاضی پس از تعیین سطح در کلاس های زبانی که در  کشور انگلستان برگزار می شود، شرکت می کند.

بعد از ارائه و تحویل مدارک شناسایی ،تحصیلی و  زبان احتمال دارد  از شما تعهدنامه و مدارک تکمیلی ای ۳ نوع مدارک گفته شده نیز خواسته شود. برای همین پیشنهاد می شود آمادگی های لازم را داشته باشید.

منابع:

تحصیل در انگلیس

یک سحابی خیال انگیز

بیگ بنگ: حدود ۵۵۰ سال نوری دورتر از ما و در  صورت فلکی ذات الکرسی IC 63، یک سحابی خیره‌کننده و خیال انگیز وجود دارد. که بعنوان روح کاسیوپیا شناخته می شود، IC 63 توسط تابش ستاره متغیر و غیرقابل پیش‌بینی نزدیک خود به نام  گاما کاسیوپیا شکل گرفته و به آرامی فضای ابری پر گرد و غبار و مه آلودی را از خود متساعد می نماید.

theghostofcaبه گزارش بیگ بنگ، صورت فلکی ذات الکرسی یا کاسیوپیا (Cassiopeia)، که به نام یکی از ملکه‌های اساطیر یونان نامگذاری شده، شکل شگفت‌آور “W” را در آسمان شب به تصویر می کشد. نقطه مرکزی W با یک ستاره دراماتیک به نام گاما کاسیوپیا مشخص شده است. گاما کاسیوپیا یک ستارۀ متغیر آبی سفید است که توسط یک دیسک گازی احاطه شده است.

این ستاره ۱۹ برابر بزرگتر و ۶۵ هزار بار روشن‌تر از خورشید ماست و با سرعت باور نکردنی ۱٫۶ میلیون کیلومتر در ساعت چرخش می کند که چیزی در حدود ۲۰۰ بار سریع‌تر از ستارۀ ما می باشد. این چرخش دیوانه‌وار ظاهرا خشن و ترسناک به نظر می رسد. چراکه چرخش سریع موجب فوران جرم از ستاره به دیسک اطراف می شود و  این جرم‌های متساعد شده به صورت روشنایی مشاهده می شود. تابش ستاره گاما کاسیوپیا که حتی می تواند با قدرت ِ خود بر روی IC 63 نیز تأثیر بگذارد، گاهی اوقات سحابی شبح نیز نامیده می شود.

رنگ‌های موجود در این سحابی حیرت‌انگیز نشان می دهد که چگونه این سحابی تحت تاثیر تابش قدرتمند ستاره دور از خود قرار گرفته است. هیدروژن داخل IC 63 با پرتو فرابنفش ستارۀ گاما کاسیوپیا بمباران می شود و باعث می شود الکترون‌های آن انرژی را به دست آورند که بعدا بعنوان تابش هیدروژن آلفا شناخته شده و همانطور که می بینید با رنگ قرمز در این تصویر قابل مشاهده است.

این تابش هیدروژن آلفا، IC 63 را به یک سحابی مملو از گاز تبدیل می کند، اما علاوه بر آن نور آبی‌ای نیز وجود دارد که ما می توانیم آن را مشاهده کنیم. این نور نور ساتع شده از گاما کاسیوپیا است که توسط ذرات گرد و غبار موجود در سحابی منعکس شده، به این معنی که IC 63 نیز یک سحابی بازتابنده است. برای مشاهدۀ این سحابی زیبا به یک تلسکوپ نسبتا بزرگ و آسمانی تاریک نیاز دارید.

ترجمه: سهیلا دوست پژوه/ سایت علمی بیگ بنگ

منبع: phys.org

درخشش آسمان شب

بیگ بنگ: شناخته شده‌ترین صورت فلکی در آسمان‌های شمالی(خرس بزرگ) بر فراز صخره‌های کانادایی در این عکس از کوهستان و آسمان شب که هفتۀ گذشته از پارک ملی بنف گرفته شده مشاهده می شود. اما درخشش سبز رنگ آسمان چشمگیرتر است.

airglow banff beletskyدرخشش آسمان با چشم مرئی است، اما نه به شکل رنگی. این صحنه در دو لحظه با یک دوربین گرفته شده است. عکاس نجومی با دوربین مستقر روی سه پایه در یک صحنه اشیای زمینی را ثبت کرده و در یک صحنه از ستارگان آسمان عکس گرفته است. انتشار این درخشش غالبا از اتم‌های اکسیژن جوی در تراکم پایین ناشی شده است. این نور انتشاری که به طور رایج با دوربین‌های دیجیتالی حساس بصورت رنگی ثبت شده، در اینجا در امواج در سرتاسر شب شمالی دیده می شود. درخشش آسمان در ارتفاعی شبیه شفق قطبی به دلیل انتشار نور در حین واکنش شیمیایی است، یعنی تولید نور از طریق برانگیختگی شیمیایی و پرتو رادیواکتیو میباشد. انرژی برای برانگیختگی شیمیایی در زمان روز توسط تابش فرابنفش شدید خورشید رخ می دهد. برخلاف شفق‌های قطبی که محدود به ارتفاعات زیاد هستند، درخشش آسمان در سراسر کرۀ زمین یافت می شود.

سایت علمی بیگ بنگ / منبع: apod

به گفته فیزیکدانان، جهان در آغاز سیال بود

بیگ بنگ: فیزیکدانان آزمایشگاه برخورد دهنده یونی بزرگ در مرکز سرن سوئیس به بینش جدیدی از ویژگی‌های پلاسمای کوارک گلوئون دست یافته‌اند. فرض بر این است که این حالت از ماده مدتی پس از بیگ بنگ وجود داشته است. آن طور که از نام پلاسمای کوارک – گلوئون پیداست، به حالت ویژه‌ای از ماده اشاره می کند که از ذرات بنیادی به نام کوارک‌ها و گلوئون‌ها تشکیل یافته است. تیم آزمایشگاه برخورد دهنده یونی بزرگ با جایگزینی سرب با زنون به این نتایج تازه دست پیدا کرد.

image Quark Gluon Plasma

رویدادی در نتیجه اولین برخورد زنون – زنون در برخورد دهنده هادرونی بزرگ ۵٫۴ ترا الکترون ولت که در آزمایشگاه برخورد دهنده یونی بزرگ ثبت شد. اعتبار عکس: مرکز سرن سوئیس

به گزارش بیگ بنگ، محققان اینطور توضیح دادند: «زنون اتم کوچکتری با نوکلئون‌های کمتر در هسته‌اش می باشد. در زمان برخورد یون‌ها، ما گویی آتشین ایجاد می کنیم که شرایط اولیه جهان را با دمایی فراتر از چند هزار میلیارد درجه سانتی‌گراد بازسازی کند. عمر قطرات پلاسمای کوارک – گلوئون ِ تولید شده در آزمایشگاه خیلی کوتاه است و تنها کسری از ثانیه دوام می آورد. تحت این شرایط، چگالی کوارک‌ها و گلوئون‌ها خیلی بالاست و حالت ویژۀ از ماده پدید می آید که در آن، کوارک‌ها و گلوئون‌ها نیمه آزاد هستند.» آزمایشات نشان دادند که ماده ازلی (درست لحظاتی پس از شکل‌گیری اتم‌ها) به مانند مایعی رفتار کرد که می تواند بر اساس هیدرودینامیک تعریف شود.

دکتر «یو ژو» عضو تیم تحقیقات و فیزیکدان در موسسه نیلز بور دانشگاه کپنهاگن دانمارک گفت: «یکی از چالش‌های پیش روی ما این است که در برخورد یون‌های سنگین، فقط اطلاعات حالت نهایی ذرات به طور مستقیم موجود است؛ اما ما می خواهیم بدانیم که در آغاز برخورد و چند لحظه پس از آن چه اتفاقی روی داد. ما ابزارهای جدید و نیرومندی برای بررسی ویژگی‌های ذرات کوچک پلاسمای کوارک – گلوئون طراحی کرده‌ایم.

این روش‌ها با مطالعه توزیع فضایی چند هزار ذره‌ای که از برخوردها پدید می آیند، بدست آمده‌اند. در زمان برخورد، کوارک‌ها و گلوائون‌ها درون ذراتی محبوس می شوند که جهان امروز ما از آنها تشکیل یافته است. این امر نه تنها هندسۀ اولیه برخورد را نشان می دهد، بلکه به ویژگی‌های پلاسمای کوارک – گلوئون نیز حساس است. می توان آن را بعنوان یک جریان هیدرودینامیکی در نظر گرفت. ویژگی‎های انتقالی پلاسمای کوارک- گلوئون شکل نهایی ابر ذرات تولید شده پس از برخورد را تعیین خواهد کرد. ما با این روش به بررسی لحظۀ شکل‌گیری این پلاسما می پردازیم.» یافته‌های محققان در مجله «Physics Letters B» منتشر شده است.

ترجمه: منصور نقی لو/ سایت علمی بیگ بنگ

منبع: sci-news.com