دانلود مستند: کیهان، جهان‌های ممکن تا قسمت هشتم


بیگ بنگ: پخش سریال تلویزیونی ۱۳ قسمتی جدید “کیهان: جهان‌های ممکن”(Cosmos: Possible Worlds) به کارگردانیِ «اَن درویان» و اجرای اخترفیزیکدان «نیل دگراس تایسون» آغاز شد.

MVBNjANTVhZTEtMzYMSMGYLTgODQtZjZhYWUMWVlOGRmXkEyXkFqcGdeQXVyMDAwNTUxMQ@@. Vلینک: IMDB
نام مستند: Cosmos: Possible Worlds
موضوع: نجوم و کیهان شناسی
وضعیت پخش: درحال پخش
سال تولید: ۲۰۲۰
فرمت فایل : Mkv
کیفیت : ۴۸۰p| خوب/  ۷۲۰p | عالی و ۱۰۸۰p | فوق‌العاده
حجم هر قسمت: ۳.۳ گیگ و ۱.۵ گیگ– هر قسمت ۴۵ دقیقه
زیرنویس فارسی : دارد

زیرنویس فارسی کاری از سایت علمی بیگ بنگ:

دانلود زیرنویس فارسی قسمت اول / ترجمه: محمد احمدی

دانلود زیرنویس فارسی قسمت دوم/ ترجمه: محمد احمدی

دانلود زیرنویس فارسی قسمت سوم/ ترجمه: محمد احمدی

دانلود زیرنویس فارسی قسمت سوم/ ترجمه: نوید امینی

دانلود زیرنویس فارسی قسمت چهارم/ ترجمه: نوید امینی

ادامه بزودی…

سال ۲۰۱۴ شاهد پخش مستند زیبایی تحت عنوان “کیهان: ادیسه فضا-زمانی” بودیم که توانست مفاهیم پیچیده‌ی علمی را در قالبی جذاب و تماشایی به بینندگان منتقل کند؛ مستندی با اجرای نیل دگراس تایسون، اخترفیزیکدان آمریکایی که اکنون بعد از چند سال ما را به سفری کیهانی خواهد برد.

در مجموعه مستند «کیهان: جهان‌های ممکن» محصول ۲۰۲۰، آغاز کیهان و حیات در زمین پوشش داده شده و نگاه مختصری به تقویم کیهانی انداخته می‌شود. اما خیلی سریع به رویدادهای جدید پرداخته و تازه‌ترین اکتشافات اخترشناسی را به تصویر می‌کِشد؛ مِن جمله کشف سیاره‌هایی که به دور ستاره‎های دیگر می‌چرخند و شگفتی‌های دیگری خودتان در این سریال می‌بینید. این نمایش تلویزیونی، پیشرفت‌ها و موانعی را که دانشمندان در طول تاریخ بشر با آنها مواجه شده‌اند را نیز نشان می‌دهد.

دانلود مستند با سه کیفیت، ۴۸۰p و ۷۲۰p و ۱۰۸۰p از لینک‌های زیر:

قسمت اول با کیفیت ۴۸۰p | قسمت اول با کیفیت ۷۲۰p | قسمت اول با کیفیت ۱۰۸۰p

قسمت دوم با کیفیت ۴۸۰p | قسمت دوم با کیفیت ۷۲۰p | قسمت دوم با کیفیت ۱۰۸۰p

قسمت سوم با کیفیت ۴۸۰p | قسمت سوم با کیفیت ۷۲۰p | قسمت سوم با کیفیت ۱۰۸۰p

قسمت چهارم با کیفیت ۴۸۰p | قسمت چهارم با کیفیت ۷۲۰p | قسمت چهارم با کیفیت ۱۰۸۰p

قسمت پنجم با کیفیت ۴۸۰p | قسمت پنجم با کیفیت ۷۲۰p | قسمت پنجم با کیفیت ۱۰۸۰p

قسمت ششم با کیفیت ۴۸۰p | قسمت ششم با کیفیت ۷۲۰p | قسمت ششم با کیفیت ۱۰۸۰p

قسمت هفتم با کیفیت ۴۸۰p | قسمت هفتم با کیفیت ۷۲۰p | قسمت هفتم با کیفیت ۱۰۸۰p

قسمت هشتم با کیفیت ۴۸۰p | قسمت هشتم با کیفیت ۷۲۰p | قسمت هشتم با کیفیت ۱۰۸۰p

ادامه بزودی…

دانلود مستند: کیهان، ادیسه فضا-زمانی

پنج حقیقت شگفت‌انگیز دربارۀ گرانش

gravity resize mdبه گزارش بیگ بنگ به نقل از ایسنا، گرانش یکی از پدیده‌های مورد مطالعه در علم است. همچنین یک نیروی اساسی در جهان است، اما این پدیده چیست؟ ما در هر روز از زندگی خود این پدیده را تجربه می‌کنیم و در واقع بدون گرانش بدن دستخوش تغییرات جالبی می‌شود. پنج حقیقت جالب درباره گرانش یا جاذبه(gravity) شامل موارد زیر است.

۱- گرانش در واقع یک نیرو نیست

گرچه این ممکن است کمی عجیب به نظر برسد اما گرانش ممکن است به هیچ وجه نیرو نباشد. آلبرت اینشتین گرانش را به‌ عنوان یک عامل هندسی و نه یک نیرو بررسی می‌کند. در این نظریه فضا–زمان توسط هندسه ریمانی بررسی می‌شود. انحنای فضا-زمان مستقیماً با انرژی و تکانه کل ماده و تابش موجود متناسب است.

این رابطه توسط سیستمی از معادلات دیفرانسیل با مشتقات پاره‌ای به نام معادلات میدان اینشتین نمایش داده می‌شوند. نظریه‌های اینشتین به این معنا است که زمان و فضا در واقع توسط اجرام عظیم مانند سیارات و خورشید خم شده است.

۲- آهن‌ربایی که روی یخچال می‌گذارید از گرانش زمین قوی‌تر است

یکی از موضوعات شگفت‌آور این است که آن آهن ربای ریز روی یخچال قادر به مقابله با گرانش کل سیاره است. گرانش جزو ضعیف‌ترین نیروهای اساسی در فیزیک است.

gravity contribution magnet resize md همچنین همانطور که در اینجا گفته شد قدرت این نیرو در مقابل نیروی مغناطیسی که آهنربای روی یخچال دارد، کمتر است. سایر نیروها مانند نیروی هسته‌ای قوی در هسته اتم‌های آهن‌ربا نیز از نظر قدرت نسبت به گرانش زمین بسیار برتر است.

۳– برخی از اجرام عظیم در واقع می‌توانند امواج گرانشی ایجاد کنند

همانطور که قبلاً نیز اشاره شد، نظریه‌های اینشتین توضیح می‌دهند که چگونه اجرام عظیم، فضا-زمان را تحریف می‌کنند. طبق گفته اینشتین با حرکت این اجرام موج‌هایی در لایه ای از فضا ایجاد می‌شود. جایزه نوبل فیزیک در سال ۲۰۰۷ نیز به دو دانشمند به نام‌های “آلبر فر” و “پتر گرونبرگ” به دلیل کشف “اثر مقاومت مغناطیسی بزرگ” اهدا شد.

SJiirConmzakcمقاومت مغناطیسی بزرگ یا GMR، تغییر ناگهانی در مقاومت الکتریکی است که هنگامی اتفاق می‌افتد که ماده‌ای شامل لایه‌های فلزی متناوب فرو مغناطیسی و پارامغناطیسی، در معرض یک میدان مغناطیسی بزرگ قرار بگیرد، بخصوص اگر مغناطیدگی در لایه‌های مجاور موازی باشد، مقاومت بسیار کمتر خواهد شد و اگر ناموازی باشد مقاومت بسیار بالاتر خواهد رفت.

این تغییر مقاومت به خاطر الکترون‌های اسپین بالا و پایین است که در لایه‌های منفرد پراکنده شده‌اند. دانشمندان توانستند برخورد دو سیاه چاله که حدود ۱.۸ میلیارد سال نوری از ما فاصله دارند را مشاهده کنند. این سیاهچاله‌ها واقعاً گسترده هستند و یکی از آنها ۳۱ برابر جرم خورشید ما و دیگری ۲۵ برابر جرم خورشید را داراست.

۴-  گرانش روی زمین متفاوت است

زمین یک کره کامل نیست و توده‌ها و برآمدگی‌های زیادی به شکل کوه و دره‌های عمیق دارد. ترکیب زمین نیز در سراسر جهان یکنواخت نیست. انواع مختلف سنگ، غلظت مواد معدنی و جغرافیا همه با هم تبانی می‌کنند تا چگالی در قسمت‌های مختلفی ایجاد کنند.

gravity contribution map resize mdاین به طور مستقیم در جاذبه‌های مختلف در سطح زمین تأثیر می‌گذارد. این می‌تواند با سهولت نسبی اندازه ‌گیری شود و سازمان‌هایی مانند ناسا در واقع این اثر را از فضا ترسیم کرده‌اند. آنها با استفاده از ماهواره “گریس” توانستند میزان کشش نسبی جاذبه زمین را اندازه بگیرند. بازیابی گرانش و آزمایش اقلیم که به اختصار گریس(GRACE) نامیده می‌شود، پروژه مشترک ناسا و مرکز هوافضای آلمان بود که دو ماهواره آن از زمان پرتاب در مارس ۲۰۰۲ تا پایان مأموریت در اکتبر ۲۰۱۷ به اندازه‌گیری دقیق ناهنجاری گرانشی در میدان گرانش زمین می‌پرداختند. گریس با اندازه‌گیری ناهنجاری‌های گرانش نشان داد که چه اجرامی پیرامون زمین پراکنده شده و تغییرات آنها در طول زمان چقدر است.

داده‌های ماهواره‌های گریس ابزاری مهم در مطالعه اقیانوس‌ها، زمین‌شناسی و اقلیم‌شناسی به‌شمار می‌رود. دو ماهواره گریس(گریس-۱ و گریس-۲) از پایگاه فضایی پلستسک در روسیه در ۱۷ مارس ۲۰۰۲ به فضا پرتاب شدند. نقشه‌های ماهانه نمایش ناهنجاری گرانشی تهیه‌ شده توسط گریس تا ۱۰۰۰ برابر دقیق‌تر از نقشه‌های پیشین بود و به‌ طور قابل ملاحظه‌ای دقت تکنیک‌های مورد استفاده در اقیانوس‌نگاری، آب‌شناسی، یخچال‌شناسی، زمین‌شناسی و دیگر علومی که به مطالعه پدیده‌های تأثیرگذار بر اقلیم می‌پردازند را بهبود بخشید. اندازه‌گیری‌های گریس از کاهش ضخامت یخسارها تا جریان آب در آبخوان‌ها و نمایش جریان ماگمای درون زمین به دانشمندان کمک کرد تا درک بهتری از این فرایندهای طبیعی داشته باشند.

۵- مکانیک کوانتومی و گرانش مخالف یکدیگرند

مکانیک کوانتومی به ما کمک می‌کند تا دریابیم که چگونه اتم‌ها، مولکول‌ها و سایر ذرات بنیادی برهمکنش دارند. مکانیک کوانتومی(Quantum mechanics) شاخه‌ای بنیادی از فیزیک نظری است که با پدیده‌های فیزیکی در مقیاس میکروسکوپی سروکار دارد. از طرف دیگر ، نظریه نسبیت عام اینشتین به توضیح نحوه عملکرد همه چیز در مقیاس بزرگ کمک می کند.

slactheoristاما مسئله این است که به نظر می‌رسد که این دو تعریف در فیزیک با یکدیگر رابطه خوبی ندارند. در حالی که کارهای زیادی برای رفع این مشکل انجام شده است، اما هنوز هم یکی از بزرگترین چالش‌های فیزیک مدرن است. احتمالاً این امر به این دلیل است که همانطور که قبلاً نیز اشاره کردیم، گرانش به خودی خود نیرو نیست.

سایت علمی بیگ بنگ/ منبع: interestingengineering.com

نمای دیدنی صورت فلکی شکارچی


بیگ بنگ: “صورت فلکی شکارچی” چیزی بیش از سه ستاره در یک ردیف دارد. این صورت فلکی پهنه‌ای از آسمان را میزبانی می‌کند که پر از سحابی‌های زیبا و تأثیرگذار است. برای شناخت ِ بهتر این نوار ِ باریک در آسمان، یک نوردهی بسیار طولانی در چند شب ِ صاف در سال‌های ۲۰۱۳ و ۲۰۱۴ انجام شد. پس از ۲۱۲ ساعت نوردهی ِ دوربین و یک سال پردازش اضافی، این کلاژ ۱۴۰۰ تکه با بیش از ۴۰ برابر قطر زاویه‌ای ماه، نمایان شد.

Orion Volskiyاز میان جزئیات جالبی که در این تصور نمایان شده، یک ویژگی چشم‌نواز “حلقۀ بارنارد” است، رشتۀ دایره‌ای قرمز درخشان که از وسط خمیده شده است. سحابی غول‌آسای سرخ در نزدیکی بالای تصویر یک سحابی بزرگتر و کمتر شناخته شده بنام “لاندا شکارچی” است. سحابی رُزت به شکل یک سحابی قرمز و سفید در بالا سمت چپ دیده می‌شود. ستارۀ نارنجی روشن در بالای مرکز فریم “آلفای شکارچی یا ابط الجوزا” است، در حالیکه ستارۀ آبی روشن در پایین سمت راست “پای شکارچی یا رِجل‌الجَبّار” است. سحابی‌های معروف دیگر در این تصویر عبارتند: از سحابی سر جادوگر، سحابی شعله، سحابی پوست روباه و اگر بدانید دقیقأ کجا را تماشا کنید می‌توانید سحابی سر اسب کوچک را نیز ببینید. دربارۀ سه ستاره معروفی که از کمربند سحابی شکارچی عبور می‌کنند – در این فریم شلوغ، مکان شعله به سختی یافت می‌شود، اما یک چشم بینا می‌تواند آنها را در پایین و سمت ِ راست مرکز تصویر تماشا کند.

سایت علمی بیگ بنگ/ منبع: apod

افزایش خطر ناشنوا شدن فضانوردان در مریخ!

در ادامه ی این مطلب با ما همراه باشید تا در خصوص خطر ناشنوا شدن مسافران فضایی به مریخ صحبت کنیم. چه میزان امکان دارد که فضانوردان در راه سفر به مریخ ناشنوا شوند؟

دانشمندان و محققان با مطالعه اسکن MRI فضانوردان از خطر بالای ناشنوا شدن آنها با اقامت بیش از ۶ ماه در فضا و سفر به مریخ خبر داده اند. طبق این تحقیق مسافرت به مریخ که ۷ ماه طول می کشد نیز فضانوردان را در خطر ناشنوایی و مشکل در حفظ تعادل قرار خواهد داد.

محققین دانشکده پزشکی کارولینای جنوبی برای بررسی اثرات اقامت طولانی مدت در فضا به بررسی اسکن های MRI فضانوردان پرداخته اند که نتایج آن از احتمال تشکیل مایع در گوش حکایت دارد. چنین مایعاتی می تواند به مشکلات شنوایی و سرگیجه بینجامد که از آن با عنوان تجمع مایع ماستوئید نام برده می شود.

در این پژوهش اسکن های ۳۵ فضانورد ناسا بررسی شده که ۱۷ نفر آنها عضو برنامه شاتل بوده و ۱۸ نفر دیگر هم برای مدتی در ایستگاه فضایی اقامت داشته اند. پژوهشگران بر این باورند در صورتی که ماموریت فضایی در ایستگاه بین المللی بیش از ۶ ماه به طول انجامد، احتمال تجمع مایع ماستوئید ۹ برابر خواهد شد.

ماستوئید زائده ای استخوانی در پشت گوش است که نقشی حیاتی در شنیدن اصوات دارد اما به علت نزدیکی با گوش میانی، هر عفونتی در این ناحیه می‌ تواند باعث تورم و التهاب ماستوئید شود.دکتر «دانا رابرتس»، استاد دانشگاه کارولینای جنوبی روی ارتباط مستقیم میان شرایط جاری در ایستگاه فضایی بین المللی و تجمع مایعات در ماستوئید تاکید می کند.

در روند این سفرهای فضایی بیش از ۱.۶ لیتر خون از سمت پایین تنه به بالا پمپاژ می شود که احتمالا سبب آسیب به عروق و مجاری متصل کننده گوش داخلی به پشت گلو و سر می شود. این تیم تحقیقاتی هنوز به نتیجه قطعی در مورد دلیل این مشکلات دست نیافته اند اما با انجام بررسی بیشتر می توانند علل آنرا پیدا کرده و با ارائه راهکارهایی ریسک آسیب به شنوایی مسافران مریخ را به حداقل برسانند.

یک قطرۀ کوچک از کهکشان


بیگ بنگ: در این عکس نجومی به نظر می‌رسد، یک قطرۀ آب توانسته یک کهکشان ِ کامل را در خود جای دهد. در این اثر تخیلی- کیهانی، از یک لنز کلوزآپ برای عکسبرداری ِ انعکاس یک عکس ِ قدیمی کهکشان آندرومدا، درون یک قطرۀ آب، استفاده شده است.

Galassiainunagocciaاین کهکشان که کهکشان ِ مورد علاقۀ بسیاری از عکاسان نجومی-تلسکوپی است، کهکشان آندرومدا(M31) نام دارد. بازوهای مارپیچی و خطوط غبارآلود این کهکشان که تقریبأ ۱۰۰ هزار سال نوری وسعت دارد، در این عکس از یک قطرۀ چند سانتیمتری، به شکل منحنی درآمده‌ و تحریف شده‌ است. کهکشان ِ آندرومدا حدود ۲.۵ میلیون سال نوری از زمین فاصله دارد، این یعنی تقریبا ۲.۵ میلیون سال طول می‌کشد تا نور ستارگان ِ این کهکشان به ما برسد.

سایت علمی بیگ بنگ / منبع: apod

یک کرم احتمالا جد مشترک همه جانوران زمین است!

ikariaبه گزارش بیگ بنگ به نقل از ایسنا، تیمی از زمین شناسان آمریکایی موجود کرم مانند کوچکی به نام “ایکاریا واریوتیا” (Ikaria wariootia) را کشف کرده‌اند که گفته می شود احتمالا نخستین جد مشترک بسیاری از حیوانات کره زمین است. دانشمندان که این یافته‌ها را از روی فسیلی در استرالیا کشف کرده اند می‌گویند کرم “ایکاریا واریوتیا”نخستین دوسوئه یا ارگانیسم در جهان است که احتمالا نیای بیشتر جانوران از جمله دایناسورها است.

دوسوئیان ( Bilateria) به همه موجوداتی که به صورت متقارن از دو طرف ساختار بدن خود به شکل صعودی و نزولی برای حرکت استفاده می‌کنند، گفته می‌شود. این موجودات ممکن است از هر دو طرف بدن خود برای حرکت رو به جلو (داشتن دو سر) استفاده کنند. زیست شناسان فرگشتی با توجه به ژنتیک حیوانات مدرن پیش‌بینی می‌کردند که قدیمی‌ترین جد همه دو سوئیان دارای اندام کوچک و سر راست با ارگان‌های حسی ابتدایی بوده است.

image e Ikaria wariootiaآنها با توجه به ژنتیک حیوانات مدرن پیش بینی می‌کنند که این جانور قدیمی دارای اندام بسیار کوچک بوده است. دانشمندان با کمک یک سازمان دگرزیست‌شناسی ناسا موفق به استفاده از یک اسکنر لیزری سه بعدی برای بررسی ساختار این موجود شدند. آنها دریافتند این حیوان که در بستر دریا می زیسته است، بین ۲-۷ میلی متر طول و حدود ۱ تا ۲/۵ میلی‌متر عرض داشته و احتمالا به اندازۀ یک دانه برنج بوده است. جزئیات بیشتر این پژوهش در نشریۀ PNAS منتشر شده است.

سایت علمی بیگ بنگ / منبع: sciencealert.com

آیا “انسان‎های باستانی” قربانیان انقراض ششم بودند؟


بیگ بنگ: در ۳۰۰ هزار سال پیش ۹ گونه انسانی در زمین زندگی می‌کردند، اما اکنون فقط یک گونۀ انسانی(انسان خردمند) باقی مانده است. اینکه چرا ما از بین گونه‌های مختلف، تنها گونۀ باقی‌مانده هستیم، معمایی است که دانشمندان به دنبال پاسخ ِ آن هستند.

image Neanderthal
بازسازی یک مرد نئاندرتالی

به گزارش بیگ بنگ، “نئاندرتال‌ها” شکارچیان قوی‌هیکلی بودند که خود را با مناطق سرد اروپا وفق دادند؛ اما خویشاوند آنها انسان‌تبار دنیسووا در آسیا سکونت داشت، در حالیکه گونه ابتدایی‌تر “انسان راست قامت” در اندونزی و “انسان رودزیایی” در آفریقای مرکزی ساکن شدند. گونه‌های کوتاه قد با مغزی کوچک هم در کنار آنها به بقای خود ادامه دادند که از جمله آنها می‌توان به گونه‌های زیر اشاره کرد: “انسان نالدی” در آفریقای جنوبی، “انسان لوزونی” در فیلیپین، “انسان فلورسی در اندونزی و “انسان‌های غار رد دیر” در چین.

image Denisovan
تصویری از یک گونه جوان و مونثِ انسان‌تبار دنیسووا، بر پایه برش اسکلتیِ بازسازی شده از نقشه‌های متیلاسیون دی ان ای باستانی

همۀ گونه‌هایی که در بالا به آنها اشاره شد، در ۱۰۰۰۰ سال گذشته از بین رفتند. ناپدید شدن این گونه‌ها به رویداد انقراض وسیع شباهت دارد. اما هیچ رویداد فاجعه‌آمیز زیست محیطی (برخورد سیارک، فوران آتشفشان، تغییر آب و هوا) به چشم نمی‌خورد که در این انقراض نقش داشته باشد.

در عوض، زمانبندی انقراض‌ها نشان می‌دهد که گسترش یک گونۀ جدید در آن رویداد تاثیر داشته است؛ گونه‌ای که ۲۶۰۰۰۰ تا ۳۵۰۰۰۰ سال قبل، در آفریقای جنوبی فرگشت یافت و «انسان خردمند» نام داشت. گسترش انسان‌های امروزی در بیرون از آفریقا منجر به انقراض وسیع ششم شده است؛ رویدادی به درازیِ بیشتر از ۴۰۰۰۰ سال که از ناپدید شدن پستانداران عصر یخی تا نابودی جنگل‌های بارانی به دست تمدن امروزی امتداد یافته است. اما آیا گونه‌های انسانی دیگر، اولین خسارت‌ها را تجربه کردند؟

image Philippine Hominins
تصویری هنری از انسان‌های خردمند باستانی

ما گونۀ خطرناکی هستیم. ما با شکارِ ماموت‌های پشمالو و مرغابی‌های بی‌پرواز، موجب انقراض آنها شدیم. ما دشت‌ها و جنگل‌ها را برای اهداف ِ کشاورزی از بین بردیم؛ با این کار، نیمی از مساحت خشکی زمین دچار تغییر و اصلاح اساسی شد. ما آب و هوای سیاره را هم تغییر دادیم. اما ما خطرناک‌ترین موجودات برای سایر جمعیت‌های انسانی هم هستیم، زیرا بر سرِ منابع و اراضی با یکدیگر رقابت می‌کنیم. تاریخ نمونه‌های متعددی از افرادی را در دل خود جای داده که به جنگ افروزی، خانمان سوزی و نابودی سایر گروه‌ها بر سر قلمرو پرداخته‌اند؛ از نابودی روم گرفته تا تسخیر غرب توسط آمریکا و استعمار استرالیا به دست انگلیس.

در زمان‌های نه چندان دور، شاهد نسل‌کشی و پاکسازی نژادی در بوسنی، رواندا، عراق، دارفور و میانمار نیز بوده‌ایم. مثل زبان یا استفاده از ابزار، ظرفیت و تمایل برای دخالت در نسل‌کشی، بخشی ذاتی از سرشت انسان به حساب می‌آید. دلایل کمتری برای پشتیبانی از این ادعا وجود دارد که انسان‌های خردمند اولیه از خشونت و تحمل کمتری برخوردار بودند. نمی‌توان مدعی شد که آنها تمایل اندکی برای تصاحب ِ سرزمین‌های دیگر داشتند.

image Homo naledi
بازسازی سر انسان نالدی توسط «جان گورش» که تقریبا ۷۰۰ ساعت برای بازسازیِ این سر از اسکن استخوان‌ها اختصاص داد.

افراد خوشبین، انسان‌های اولیه (شکارچی – جمع‌کننده) را انسان‌های وحشی، اما صلح‌جویی تعریف کرده و اینطور استدلال کرده‌اند که فرهنگِ ما (نَه سرشت و طبیعت‌مان) خشونت را ایجاد می‌کند. اما مطالعات میدانی، روایت‌های تاریخی و تحقیقات باستان‌شناسی همگی نشان می‌دهد که جنگ در فرهنگ انسان‌های اولیه شدید و مرگبار بوده است. آنها بطور موثر از تسلیحات جنگی مثل تبر، نیزه، کمان و چماق استفاده می‌کردند و از تاکتیک‌های جنگی به بهترین شیوه بهره می‌بردند؛ مثل هجوم و محاصره و ایجاد تله برای دشمن.

در این جوامع، خشونت دلیل ِ اصلی مرگ در میان مردان بوده است. همچنین، تعداد کشته‌ها و زخمی‌ها بیشتر از جنگ جهانی اول و دوم بوده است. استخوان‌های قدیمی و آثار هنری گویای آن است که این خشونت ریشه باستانی دارد. اسکلت “مرد کِنِویکی” که متعلق به ۹۰۰۰ سال قبل در آمریکای شمالی است، آثاری از نیزه را در بدنش دارد. منطقۀ ناتاروک ۱۰۰۰۰ ساله در کنیا، کشتار وحشیانه دستکم ۲۷ مرد، زن و کودک را نشان می‌دهد. بعید است سایر گونه‌های انسانی از خشونت کمتری برخوردار بوده باشند. وجودِ خشونت همکاری‌محور در شامپانزه‌های مذکر نشان می‌دهد که “جنگ” جزئی از فرگشت انسان‌ها می‌باشد.

fdafacfb
بازسازی تصویر انسان فلورسی؛ یک گونه انسان منقرض شده که بین ۱۸۰۰۰ تا ۷۴۰۰۰ سال پیش در جزیره فلورس اندونزی زندگی می‌کرد.

اسکلت نئاندرتال‌ها نشان دهندۀ الگوهایی از ضربات سازگار با جنگ می‌باشد. اما اسلحه‌های پیچیده باعث شد انسان‌های خردمند، مزیت نظامی بزرگی بدست بیاورند. تسلیحات انسان‌های خرمند اولیه احتمالا شامل نیزه، وسیله‌های پرتاب نیزه و چماق بود. فرهنگ و ابزارهای پیچیده هم احتمالا به انسان‌ها کمک کرد تا بطور موثر از طیف وسیعی از حیوانات و گیاهان بهره‌برداری نماید؛ غذای قبایل بزرگ تامین شود و یک مزیت راهبردی به لحاظ تعداد مبارزان داشته باشند.

image Maludong Homo
بازسازی انسان غار رد دیر

سلاح نهایی

اما حکاکی‌ها و نقاشی‌های غار و ابزارهای موسیقی نشان دهندۀ یک چیز خطرناک‌تر هستند؛ یعنی ظرفیت بالا و پیچیده برای برقراری ارتباط و تفکر انتزاعی. تواناییِ همکاری، برنامه‌ریزی، راهبردسازی، دستکاری و فریب از جمله سلاح‌های نهایی ما بودند. ناقص بودنِ آثار و شواهد فسیلی شرایط را برای آزمایش این ایده‌ها دشوار می‌سازد. اما در اروپا، تنها مکان با شواهد باستان‌شناسیِ نسبتا کامل، فسیل‌ها نشان می‌دهد که در طول چند هزار سال پیدایش ما، نئاندرتال‌ها از بین رفتند.

آثاری از دی‌ان‌ای نئاندرتال‌ها در برخی انسان‌های اوراسیایی ثابت می‌کند که ما پس از انقراض‌شان جای آنها را نگرفتیم. ما با آنها ملاقات کرده و با آنها جفتگیری کردیم. در جاهای دیگر، دی‌ان‌ای از برخوردهای دیگری با انسان‌های باستانی خبر می‌دهد. گروه‌های استرالیایی، “پلی نزیایی” و “آسیای شرقی” شاید دی‌ان‌ای خود را از گونه انسانی دنیسووا گرفته باشند. اما چرا اجداد ما خویشاوندان خود را از بین بردند و زمینه‌ساز انقراض وسیع شدند؟

جواب این سوال در رشد ِ جمعیت نهفته است. انسان‌ها به مانند همۀ گونه‌ها بصورت تصاعدی تولید مثل می‌کنند. از بدو پیدایش انسان در طول تاریخ، جمعیت انسان هر ۲۵ سال شاهد افزایش ۲ برابری بوده است. به محض اینکه انسان‌ها به صورت دسته‌جمعی شکار را شروع کردند، هیچ شکارچی دیگری در مقابل انسان قد عَلم نکرد. انسان‌ها به مرور جمعیت‌های خود را گسترش دادند تا از منابع موجود بهره‌برداری کنند. رشد بیشتر جمعیت، کمبود غذا در اثر خشکسالی، زمستان‌های سخت و بهره‌برداری بیش از حد از منابع باعث می‌شود، قبایل بطور ناگزیر بر سر غذا و سرزمین به مبارزه با یکدیگر بپردازند. جنگ هم در رشد جمعیت تاثیر داشته است.

image e Humans
جدول فرگشت انسان

انقراض “نئاندرتال‌ها” دستکم هزار سال به طول انجامید که قطعا زمان کوتاهی نیست. تا حدودی به این دلیل که “انسان‌های خردمند اولیه” فاقد مزیت و توانایی کافی برای شکست تمدن‌ها بودند؛ افراد زیاد که زندگیشان بر پایه کشاورزی استوار بود، بیماری‌های واگیرداری مثل آنفلوانزا، آبله و سرخک هم جان رقبای آنها را می‌گرفت.

انسان امروزه، به آسمان و ستارگان نگاه می‌کند و این سوال را می‌پرسد که آیا ما در جهان تنهاییم؟ در فیلم‌ها و کتاب‌های علمی – تخیلی، این صحنه بارها به تصویر کشیده شده که شاید روزی با گونه‌های باهوش دیگری مثل خودمان روبرو شویم. خیلی غم‌انگیز است که در گذشته چنین تجربه‌ای را داشته‌ایم، ولی اکنون آثاری از آن گونه‌ها باقی نمانده است!

ترجمه: منصور نقی‌لو/ سایت علمی بیگ بنگ

منبع: sci-news.com

ایستگاه آندرومدا


بیگ بنگ: این تصویر سورئال به یک فیلم علمی- تخیلی با جلوه‌های ویژه تعلق ندارد، بلکه یک کامپوزیت دیجیتالی است که از ترکیب عکس‌های واقعی کهکشان آندرومدا(M31) و یک کوه، تشکیل شده است.

AndromedaStationعکس‌های پیش زمینۀ کوه و پس زمینۀ کهکشان و ستارگان، بصورت پشت به پشت با یک دوربین یکسان و لنزهای تله فتو در یک شب از یک مکان گرفته شده است. این تصویر حیرت‌آور “دیپ اسکای”، دامنه‌ای از روشنایی و رنگ را نشان می‌دهد که چشم ما به خودی خود قادر به مشاهدۀ آن نیست. شاید تصور کنید که می‌توانید سوار تله کابین شوید و در ایستگاه بعدی در کهکشان آندرومدا پیاده شوید. اما کهکشان مارپیچی زیبا و بزرگ آندرومدا حدود ۲.۵ میلیون سال نوری از زمین فاصله دارد و واقعأ دور از دسترس است. البته نگران نباشید. فقط باید ۵ میلیارد سال صبر کنید تا کهکشان آندرومدا، نزد شما بیاید؛ چون در آن زمان با کهکشان ما ادغام می‌شود. “ایستگاه آندرومدا”، در واقع پیست اسکی آروزا- در سوئیس است که روی قلۀ “وایسهورن” ساخته شده است.

سایت علمی بیگ بنگ / منبع: apod

بی‌نهایت حلقۀ نور در اطراف سیاهچاله‌ها وجود دارد!


بیگ بنگ: سال ۲۰۱۹، سال تاریخ‌سازی در اخترشناسی بود. تلاش‌های بی‌وقفه دانشمندانِ سراسر جهان باعث شد تا نخستین عکس مستقیم از افق رویدادِ یک سیاهچاله تهیه شود. این سیاهچالۀ غول‌پیکر در مرکز کهکشان مِسیه ۸۷ قرار دارد که حدود ۵۵ میلیون سال نوری از زمین فاصله دارد.

maxresdefaultبه گزارش بیگ بنگ، این عکسِ تار، طلایی و درخشان مُهر تاییدی بر بسیاری از نظرات‌مان در خصوص سیاهچاله‌ها زد. اما وقتی این عکس سرانجام منتشر شد، دانشمندان دست از کار نکشیده و به تحقیقات خود ادامه دادند. در حال حاضر، دانشمندان با تکیه بر آنچه از سیاهچالۀ مذکور یاد گرفته‌اند و بهره‌گیری از پیش‌بینی‌های نظریه نسبیت عام اینشتین، دست به چند محاسبه زدند. هدف از این محاسبات، پیش‌بینی دقیق ِ زمانی است که می‌توان در واقع این قبیل از اجرام را با جزئیات دقیق‌تر مشاهده کرد.

سیاهچاله‌ها به لحاظ گرانشی بسیار قدرتمند هستند. علاوه بر اندازۀ بسیار عظیمی که سیاهچاله‌ها دارند، می‌توانند نوری که از اطراف ِ آنها عبور می‌کند، را خمیده کنند. اتفاقی که در آن سوی افق رویداد سیاهچاله به وقوع می‌پیوندد. اگر فوتونِ در حال گذر از کنار سیاهچاله فاصلۀ خیلی نزدیکی با آن داشته باشد، در مدار پیرامون سیاهچاله به دام می‌افتد. این فرایند باعث تولید حلقه فوتونی یا گوی فوتونی می‌شود؛ حلقه‌ای کامل از نور که پیش‌بینی می‌شود “سیاهچاله” را احاطه کند. شما می‌توانید در عکس زیر جزئیات آن را ببینید. این عکس در سال ۱۹۷۸ میلادی توسط ژان پیِر لومینه تهیه شد.

jpl black holeمدل‌های مربوط به پیرامونِ سیاهچاله نشان می‌دهد که حلقه فوتونی باید ریزساختار پیچیده‌ای تولید کند که از بی‌نهایت حلقۀ نور تشکیل شده باشد.

«مایکل جانسون» از مرکز اخترفیزیک هاروارد-اسمیت‌سونیان گفت: «این عکس از سیاهچاله حاوی یک سری حلقه‌های به هم پیوسته است. قطر هر یک از حلقه‌های متوالی تقریباً یکسان است، اما به تدریج افزایش پیدا می‌کند، زیرا نورش قبل از رسیدن به چشم ناظران، چندین‌بار به دور سیاهچاله گردش می‌کند. همچنین می‌توان با عکس ِ جدیدی که توسط تلسکوپ افق رویداد گرفته شده، تنها نگاهی اجمالی داشته باشیم به پیچیدگی فزاینده‌ای که در همۀ عکس‌های مربوط به سیاهچاله شاهدش هستیم.»

mدر نخستین عکس از سیاهچاله مِسیه ۸۷ که در نوع خودش یک عکس تاریخی برشمرده می‌شود، می‌توان قرص برافزایشی را نیز مشاهده کرد؛ یعنی آن بخشِ درخشان که به رنگ نارنجی-طلایی است. بخش سیاهی که در مرکز می‌بینید، سایۀ سیاهچاله است. امکان مشاهده گوی فوتونی برای ما وجود ندارد، زیرا حلقه خیلی ظریف است و دوربینی که برای عکاسی از آن استفاده شده از کیفیت و رزولوشن بالایی برخوردار نیست.

اگر بتوانیم آن را ببینیم، یقیناً می‌توانیم اطلاعات ِ بسیار خوبی دربارۀ سیاهچاله بدست بیاوریم. اندازۀ حلقه می‌تواند: جرم، اندازه و چرخش سیاهچاله را نشان دهد. این موارد را می‌توان از طریق قرص برافزایشی پیدا کرد، اما حلقۀ فوتونی این فرصت را به ما می‌دهد تا داده‌های بیشتری بدست آورده و اندازه‌گیری‌های دقیق‌تری انجام دهیم.

محققان در مقالۀ جدید خود این چنین نوشته‌اند: «هر حلقه از فوتون‌هایی تشکیل شده که بازتاب ِ آن به سمت ناظر می‌رود. به تعبیر دیگر، هر حلقه در بردارنده یک عکس ِ مجزا از کل کیهان است. روی هم رفته، مجموعه حلقه‌های فرعی به مثابه فریم‌های یک فیلم هستند که تاریخچه جهان قابل مشاهده را به ما نشان می‌دهند.»

“مایکل جانسون” و همکارانش با مدل‌سازی‌های مختلف سعی کردند تا امکانِ شناسایی حلقه‌های فوتون را در مشاهدات ِ آتی خود بررسی کنند. آنان دریافتند که این کار امکان‌پذیر است، اگرچه به سادگی نیست. عکس‌برداری از سیاهچالۀ مسیه ۸۷ دستاورد بزرگی بود که با همکاری اخترشناسان و نهادهای مختلف انجام شد. تلسکوپ‌های سراسر جهان به همکاری با یکدیگر پرداختند تا یک طیف‌سنج خط مبنای بسیار بلند ایجاد کنند که در اصل تلسکوپ افق رویداد نامیده می‌شود. لذا می‌توان اختلاف زمان و فاصله دقیق میان تلسکوپ‌ها در این آرایه می‌تواند مورد محاسبه قرار بگیرد. به زبان ساده‌تر می‌توان گفت که تلسکوپ افق رویداد به معنای برخورداری از یک تلسکوپ به اندازه کره زمین است.

eson“مایکل جانسون” در ادامه بیان کرد: «آنچه ما را متعجب ساخت، این بود که اگرچه حلقه‌های درهم‌تنیده فرعی را نمی‌توان با چشم ِ غیرمسلح مشاهده کرد، اما آنها سیگنال‌های قوی و شفافی برای آرایه‌های تلسکوپی هستند که در مجموع به آنها تداخل‌سنج گفته می‌شود. برای ثبت عکس سیاهچاله‌، به تلسکوپ‌هایی نیاز است که به تعداد زیاد در جاهای مختلف پراکنده شوند. در این صورت می‌توان حلقه‌های فرعی سیاهچاله را بخوبی مورد سنجش قرار داد.»

قرار دادن یک تلسکوپ برای رصد سیاهچاله در مدار پایین ِ زمین، شروع بسیار خوبی است، اما تنها یک عکس واضح از یکی از حلقه‌ها را رقم می‌زند. برای ردیابی حلقه دوم، تلسکوپ باید کمی دورتر از مدار زمین و روی ماه قرار گیرد. برای رصد حلقه سوم و حتی دورتر از آن، تلسکوپ باید در نقطۀ لاگرانژی ۲ قرار گیرد، در این نقاط برآیند نیروی جاذبه خورشید و زمین؛ موجب تعادل ِ گرانشی می‌شود و یک موقعیت پایدار را برای تلسکوپ فراهم می‌کند. (قرار است تلسکوپ جیمز وب ناسا، در نقطه لاگرانژی ۲ در فاصله ۱.۵ میلیون کیلومتری از زمین قرار گیرد.)

lagrange points
ما در حال حاضر تعدادی ماهواره در نقطۀ لاگرانژی ۲ دادیم و همینطور ناسا برنامه‌ریزی کرده تا ماموریتی را به مقصد ماه انجام دهد که انسان‌ها در آن نقش اصلی داشته و به ماه فرستاده خواهند شد. قطعاً این ماموریت‌ها پیچیدگی‌های زیادی دارند و نمی‌توان انتظار داشت که به زودی انجام شوند، اما در هر صورت امکان‌پذیر هستند و می‌توانند نویدبخش ِ یک آیندۀ درخشان، برای اخترشناسی باشند. جزئیات این مقاله در مجله Science Advances منتشر شده است.

ترجمه: منصور نقی‌لو/ سایت علمی بیگ بنگ

منبع: sciencealert.com

احتمالا “حیات پیچیده” در کیهان وجود دارد


بیگ بنگ: پروفسور «تومونوری توتانی» از دانشگاه توکیو در مقاله‌ای که بتازگی منتشر شده، به بررسی این مسئله پرداخته که اجزای اصلی حیات، چگونه می‌تواند به طور خود بخودی در جهان به وجود بیاید. این فرایند به بی‌جان‌زایی«Abiogenesis» معروف است.

image Alien Observersبه گزارش بیگ بنگ، علی‌رغم پیشرفت‌های سریع در زیست‌شناسی، شیمی، زمین‌شناسی و اخترشناسی، منشاء حیات کماکان راز بزرگی در علم به شمار می‌رود. یکی از ویژگی‌های بارز حیات، اطلاعات ِ مرتبی است که در DNA و RNA جای دارد. همچنین، میزان اطلاعاتِ حاصل از فرایندهای غیرزیستی از جمله مسائل ِ حیاتی محسوب می‌شود.

پروفسور توتانی گفت: «از آنجایی که تنها نوع ِ حیاتی که می‌شناسیم در زمین وجود دارد، مطالعاتِ مربوط به منشاء حیات کمی محدود می‌شود. بنابراین، اکثر تحقیقات در این حوزه، به بررسیِ اساسی‌ترین اجزای مشترک ِ همۀ موجودات، یعنی RNA می‌پردازند. این مولکول، ساده‌تر و ضروری‌تر از مولکول مشهورِ DNA است. اما باید به این نکته توجه داشت که RNA مولکول ِ بسیار پیچیده‌تری از انواع مختلف ِ مواد شیمیایی است که می‌توان در فضای شناور یا در پیکرۀ یک سیارۀ بی‌جان، آن را کشف کرد.»

می‌دانید که RNA یک پلی‌مر است؛ یعنی از زنجیره‌های شیمیایی، ساخته شده است. در صورت برخورداری از زمان کافی، نوکلئوتید‌ها می‌توانند به یکدیگر متصل شوند و تحت شرایط شیمیایی مناسب، RNA را ایجاد کنند. محققان هنوز نمی‌دانند که پلی‌مر RNA که برای مدت طولانی دارای فعالیت خودتکثیری بوده، چگونه تحت ِ شرایط غیرزیستی به وجود آمده و سپس شرایط را برای فرگشت فراهم کرده است. مولکول‌های RNA ای که کوتاه‌تر از ۲۵ نوکلئوتید هستند، کارکرد مشخصی از خود نشان نمی‌دهند، اما دانشمندان به طور منطقی این امید را دارند که یک ریبوزوم بلندتر از ۴۰ تا ۶۰ نوکلئوتیدی بیابند. محاسبات ِ ریبوزوم‌های پلی‌مراز RNA که در آزمایشگاه تولید می‌شوند، تاکنون نشان داده که آنها طولی بیشتر از ۱۰۰ نوکلئوتید دارند.

پروفسور توتانی افزود: «برآوردهای فعلی نشان می‌دهد که تعداد ِ ۴۰ تا ۱۰۰ نوکلئوتید نمی‌تواند در حجمی از فضا که آن را “جهان قابل مشاهده” در نظر می‌گیریم، وجود داشته باشد. با این حال، کل چیزی که می‌بینیم به “جهان قابل مشاهده” محدود نمی‌شود و این کار مستلزم بررسی‌های بیشتر است. در کیهان‌شناسی معاصر، محققان بر سر این موضوع توافق دارند که جهان یک دورۀ تورم سریع را تجربه کرده که طی آن، محدودۀ بسیار عظیمی انبساط یافته است. در واقع، در “جهان قابل مشاهده” حدود ۱۰ به توان ۲۲ ستاره وجود دارد. از منظر آماری، ماده در این حجم از فضا نمی‌تواند RNA با ۲۰ نوکلئوتید تولید نماید. اما به لطف تورم ِ سریع، جهان می‌تواند بیش از ۱۰ به توان ۱۰۰ ستاره داشته باشد. اگر این ادعا درست باشد، ساختارهای پیچیده‌تر RNA که قابلیت پشتیبانی از حیات دارند، نیز می‌توانند بصورت متداول در مکان‌های دیگر کیهان، وجود داشته باشند.»

توتانی در پایان گفت: «من هم مثل عدۀ زیادی از دانشمندان کنجکاوی بالایی برای یافتن پاسخِ پرسش‌های بزرگ دارم. با ادغام بررسی‌های اخیر در خصوص ویژگی‌های شیمیایی RNA و سابقۀ طولانی من در رشته کیهان‌شناسی، نتیجه گرفتم که باید یک راه محتمل وجود داشته باشد که حیات از طریق آن، از حالت “غیرزیستی” به حالت “زیستی” در آمده است. من امیدوارم دانشمندان ِ دیگر در این راه گام برداشته و با انجام تحقیقات زیاد به بررسی ِ بیشتر منشاء حیات بپردازند.» جزئیات بیشتر این پژوهش در نشریۀ Scientific Reports منتشر شده است.

ترجمه: منصور نقی‌لو/ سایت علمی بیگ بنگ

منبع: sci-news.com