“بلو اوریجین” با سفر ناسا به ماه چکار دارد؟


بیگ بنگ: بلو اوریجین، شرکت خصوصی نقل و انتقالات فضایی متعلق به جف بزوس مالک آمازون، تجهیزات ناسا را برای سفر سال ۲۰۲۴ به ماه مورد آزمایش قرار داد.

Space Launchشرکت فضایی بلو اوریجین، چند روز پیش برای هفتمین بار موشک «نیو شپرد» را از محلی دوردست در تگزاس به فضا پرتاب کرد. هدف این پرتاب، آزمایش فناوری‌های فرود بر ماه است که می‌تواند به ناسا کمک کند تا سال ۲۰۲۴ بار دیگر پای فضانوردان را به فضا باز کند. این پرواز به ارتفاع ۱۰۶ کیلومتری دست یافت و ده دقیقه به طول انجامید.

کپسول فضایی نیو شپرد که وسایل آزمایش‌های علمی و کارت پستال‌های کودکان را حمل می‌کرد، سپس به شکل عمودی بر سکوی پرتاب در سطح صحرا فرود آمد. در این پرواز، تجهیزات ناوبری ناسا شامل حسگرها و رایانه‌هایی که در ماموریت‌های آتی فضایی دوباره استفاده خواهند شد حمل می‌شدند. محموله این آزمایش فضایی به اختصار Splice نامگذاری شده بود که از حروف اول عبارت «تکامل قابلیت‌های یک‌پارچه و فرود ایمن» به دست آمده است. در ویدئوی زیر جزئیات این عملیات فضایی را مشاهده نمایید:

سیستم‌های کامپیوتری به کار گرفته شده در این پروژه می‌توانند با بهره‌گیری از دوربین‌ها، اطلاعات محیطی را در زمان واقعی به دست آورند تا عملیات ناوبری و مکان‌یابی نسبیتی را روی محل فرود انجام دهند. در این فناوری، داده‌ها با نقشه‌های موجود در سیستم‌های کامپیوتری مقایسه می‌شوند از این رو با شناسایی محیط، فرایند فرود ایمن‌تر می‌شود.

نیوشپرد به تدریج دوازده محموله را به فضا برده و باز می‌گردد. محموله‌هایی شامل از مدارخارج‌شده‌ها، به مدار پایین‌تر آمده‌ها و همچنین حسگرهای فرود که به عنوان بخشی از ماموریت آرتمیس ناسا مورد استفاده قرار خواهد گرفت.

فرمانده عملیات پرتاب، کایتلین دیتریش می‌گوید: «مهندسان ما در انتظار تجزیه و تحلیل داده‌ها به منظور آماده شدن برای پرواز بعدی هستند. لحظه تماس نیوشپرد با سکوی فرود. دوباره شروع می‌کنیم. ببخشید که شما نمی‌توانستید صدای من را بشنوید که من چطور از خوشحالی میکروفنم را روی میز می‌کوبیدم.»

جیم برایدنستاین مدیر ناسا در توییتی انجام مانور فضایی را تبریک گفت. به گفته او ناسا به قابلیت فرود دقیق روی ماه در محل مشخص شده نیاز دارد. مؤسسه تحقیقات جنوب غربی SwRI در تگزاس نیز یک آزمایش نمونه‌برداری سیارکی مغناطیسی و همچنین آزمایش سوخت پیشران راکت را در ابعاد کوچک در این عملیات مانور فضایی انجام داد.

بلو اوریجین که مقر آن در واشینگتن است با مدیریت پایه‌گذار آمازون در حال سرپرستی تیمی از شرکت‌های مختلف است تا به کمک آنها فناوری‌‌های فرود بر ماه برای فضانوردان در پروژه آرتمیس را توسعه بخشد. شرکت اسپیس‌ایکس ایلان ماسک و همچنین شرکت داینتیکس در آلاباما نیز روی پروژه‌های فرود بر ماه کار می‌کنند.

ناسا سه تیم را در مرحله اولیه برنامه فرود بر ماه آرتمیس برای افزایش شانس فرود فضانوردان برماه تا سال ۲۰۲۴ برگزیده است. این فرصتی است که کاخ سفید تعیین کرده است. پرتاب جدید بلو اورجین پس از گذشت یک سال نخستین پرواز این شرکت به شمار می‌رفت. همه‌گیری کرونا عملیات را در این مدت متوقف کرده بود. بلو اوریجین می‌گوید که کارمندان این شرکت دستورالعمل‌های بهداشتی و فاصله‌گیری اجتماعی را رعایت می‌کنند. شرکت بلو اوریجین می‌گوید چندین و چند پرواز دیگر پیش از پرتاب‌های کوتاه‌مدت سرنشین‌دار نیاز است – سرنشینانی شامل گردشگران فضایی، دانشمندان و فضانوردان حرفه‌ای -. کپسول‌ها شش صندلی دارند و شش پنجره، بزرگ‌ترین برای پرواز در فضا.

سایت علمی بیگ بنگ / منبع: independent.co.uk

شبیه‌سازی “ماده تاریک”


بیگ بنگ: آیا جهان ما خالی از سکنه است؟ ممکن است در این نقشۀ «ماده تاریک» اینگونه به نظر برسد. گرانش ِ ماده تاریک نامرئی می‌تواند توضیح دهد که کهکشان‌ها چگونه به سرعت می‌چرخند، چرا کهکشان‌ها به سرعت در مدار خوشه‌ها قرار می‌گیرند، چرا عدسی‌های گرانشی نور را به شدت منحرف می‌کنند و چرا مادۀ مرئی به یک اندازه در جهان محلی و کیهانی و در پس زمینه مایکروویو کیهانی توزیع شده است.

DarkMatter KipacAmnhاین تصویر برجسته، یک نمونه از مواردی است که نشان می‌دهد چگونه «ماده تاریک» اجزای کیهان ما را احاطه کرده است. در این فریم از یک شبیه‌سازی دقیق رایانه‌ای، رشته‌های پیچیدۀ ماده تاریک که با رنگ سیاه نشان داده شده‌اند مانند تار عنکبوت در جهان پراکنده‌اند، در حالی که توده‌های نسبتاً کمیاب مادۀ باریونی آشنا به رنگ نارنجی دیده می‌شوند. این شبیه‌سازی‌ها، مطابقت آماری خوبی با مشاهدات نجومی دارند. در اتفاقی ترسناک‌تر، دیگر تصور نمی‌شود که ماده تاریک – گرچه کاملاً عجیب و به شکلی ناشناخته است – عجیب‌ترین منبع گرانش جهان است. این افتخار اکنون نصیب «انرژی تاریک» شده است، یعنی منبع یکدست‌تری از دافعۀ گرانشی که اکنون به نظر می‌رسد بر “انبساط کل کیهان” تسلط دارد.

سایت علمی بیگ بنگ / منبع: apod

نمونه‌های سیارک بنو در حال نشت به فضا هستند


بیگ بنگ: سازمان فضایی آمریکا (ناسا) اعلام کرد: تصاویر گرفته شده از فضاپیمای «اُسریس رکس» نشان می‌دهد که درِ محفظه جمع‌آوری نمونه این کاوشگر به دلیل انباشتگی زیاد نمونه‌های جمع‌آوری شده از سیارک «بنو» کاملا بسته نشده و نمونه‌ها به آهستگی در حال نشت به فضا هستند.

resizedبه گزارش بیگ بنگ به نقل از ایرنا، فضاپیمای اُسیریس-رِکس(OSIRIS-REx) روز ۲۰ اکتبر (۲۹ مهر) پس از طی فرایند دقیق فرود که چهار ساعت و نیم طول می کشد، تنها چند ثانیه در منطقه‌ای به نام نایتینگل (Nightingale) در نیم کره شمالی سیارک بنو فرود آمد.

پس از فرود این فضاپیما، یک بازوی رباتیک نمونه‌هایی را از سطح این سیارک جمع‌آوری و ذخیره کرد، اما به نظر می‌رسد نمونه مذکور به اندازه‌ای زیاد است که درِ محفظه نگهداری نمونه که در انتهای بازوی رباتیک قرار دارد، همچنان باز مانده و ذرات ارزشمند جمع‌آوری شده در حال پخش شدن در فضا هستند.

«دانته لورتا» محقق ارشد این پروژه هفته گذشته اعلام کرد که نمونۀ جمع‌آوری شده طی عملیات مذکور بسیار بیشتر از میزان پیش‌بینی شده و حدود چند صد گرم است. محفظه نگهداری نمونه در انتهای بازوی رباتیک چنان عمیق و با فشار در سیارک نفوذ کرد که سنگ های جمع‌آوری شده اجازه نمی‌دهند در محفظه بسته شود. محققان تخمین می‌زنند بخش نمونه‌برداری فضاپیما در عمق ۴۸ سانتیمتری سیارک بنو نفوذ کرده باشد.

محققان این ماموریت اکنون قصد دارند تا هر چه زودتر نمونه‌های جمع آوری شده را در کپسول بازگشت به زمین این کاوشگر قرار دهند تا میزان از دست رفتن ماده را به حداقل برسانند. محققان امیدوارند که این عملیات حیاتی و چند روزه را از روز سه شنبه ۲۷ اکتبر (۶ آبان) انجام دهند.

اُسیریس-رِکس، نخستین مأموریت ناسا برای جمع‌آوری نمونه از یک سیارک است. فضاپیمای مذکور در سال ۲۰۱۶ میلادی به آسمان ارسال شد و در دسامبر ۲۰۱۸ به بنو رسید. طی این مأموریت هفت ساله فضاپیما به فاصله بسیار نزدیکی از سیارک رسید. سیارک بنو میان سیاره‌های زمین و مریخ در فاصله حدود ۳۳۴ میلیون کیلومتری از سیاره خاکی ما واقع شده است.

سایت علمی بیگ بنگ / منبع: NASA

ساخت رنگ فوق سفید با نرخ دفع ۹۵٫۵ درصدی نور خورشید

assets.newatlas.comبه گزارش بیگ بنگ به نقل از ایسنا، محققان دانشگاه “پردو”(Purdue) یک رنگ سفید جدید تولید کرده‌اند که می‌تواند بیش از ۹۵ درصد نور خورشید را منعکس کند که موجب خنک شدن سطحی که روی آن قرار گرفته می‌شود و می‌تواند حتی دمای آن را به کمتر از دمای محیط برساند. رنگ‌آمیزی یک ساختمان با این رنگ جدید می‌تواند به کاهش هزینه‌های دستگاه‌های خنک کننده و کاهش مصرف انرژی کمک کند.

این یک واقعیت در فیزیک است که سطوح و اشیای سفید رنگ، نور بیشتری را منعکس می‌کنند و بنابراین خنک‌تر می‌مانند. از لحاظ تئوریک، می‌توان از این امر برای خنک نگه داشتن ساختمان ها استفاده کرد. به هر حال، سیستم‌های تهویه مطبوع یکی از بزرگترین مصرف کنندگان انرژی به خصوص در فصل تابستان هستند و مطالعات نشان می‌دهد که رنگ‌آمیزی ساختما‌‌ها با رنگ‌های سفید می‌تواند دمای کل شهر را پایین بیاورد و به کاهش مصرف انرژی کمک قابل توجهی کند.

در طول سالیان دراز، بسیاری از رنگ‌های مختلف خنک کننده تابشی ایجاد شده که با استفاده از شیشه، تفلون یا غالبا تیتانیوم دی اکسید، نور خورشید را منعکس کرده‌اند، اما همه آنها دارای اشکالاتی بوده‌اند. محققان دانشگاه “پردو” برای این مطالعه جدید، دستورالعمل جدیدی تهیه کردند. آنها به جای تیتانیوم دی اکسید، از فیلرهای کلسیم کربنات استفاده کردند که بسیار فراوان‌تر و ارزان‌تر هستند و نور فرابنفش کمتری را جذب می‌کنند، بنابراین خنک‌تر می مانند. این رنگ همچنین حاوی غلظت ذرات ۶۰ درصدی است و از ذرات با اندازه‌های متنوعی استفاده می‌کند که به پراکنده شدن بیشتر نور خورشید کمک می‌کنند.

در کل این رنگ خنک کننده تابشی جدید می‌تواند ۹۵٫۵ درصد از نوری را که به آن تابیده می‌شود، منعکس کند. این آمار از بسیاری دیگر از رنگ‌‌های در حال توسعه که بین ۸۰ تا ۹۰ درصد کارایی دارند، بهتر است. اگرچه از رنگ رکورددار با پوشش تفلون که ۹۸ درصد نور خورشید را منعکس می‌کند، بازدهی کمتری دارد.

assets.newatlas.comاین تیم این رنگ جدید را در مدت دو روز در فضای باز آزمایش کرد و نشان داد که در زیر نور مستقیم خورشید ۱٫۷ درجه سانتیگراد خنک تر از دمای محیط می ماند و دارای قدرت خنک کننده ۳۷ وات بر متر مربع است. این رنگ در شب نیز تا ۱۰ درجه سانتیگراد پایین تر از دمای محیط خنک می ماند.

محققان در مجموعه‌ای دیگر از آزمایشات، برخی از قسمت های یک الگو را با این رنگ جدید و برخی دیگر را با یک رنگ سفید معمولی با ضخامت یکسان نقاشی کردند و با استفاده از یک دوربین فروسرخ، تفاوت دمای بین دو ماده را رصد کردند. محققان می‌گویند که این رنگ جدید نه تنها می‌تواند به خنک‌سازی ساختمان کمک کند، بلکه از گرم شدن بیش از حد سیستم‌های برقی در فضای باز نیز جلوگیری می‌کند. اما محققان قصد دارند برای اطمینان از دوام و قابلیت تجاری‌سازی آن، بررسی کنند که دوام آن در عناصر مختلف چقدر خوب است.

“شیولین روآن” از محققان این تحقیق می گوید: رنگ ما با روند ساخت رنگ‌های تجاری سازگار است و هزینه آن قابل مقایسه یا حتی کمتر است. نکته اصلی، اطمینان از کارایی این رنگ در مواد مختلف است تا در کاربردهای طولانی مدت در فضای باز قابل استفاده باشد. این تحقیق در مجله Cell Reports Physical Science منتشر شده است.

سایت علمی بیگ بنگ / منبع: newatlas.com

ویجر ۲ از فضای میان‌ ستاره‌ای خبر جدیدی ارسال کرد


بیگ بنگ: در نوامبر سال ۲۰۱۸، فضاپیمای ویجر ۲ پس از سفری ۴۱ ساله سرانجام از مرزی که پایان تأثیر خورشید را نشان می‌دهد، عبور کرد و وارد “فضای میان‌ستاره‌ای” شد. اما مأموریت این کاوشگر کوچک هنوز به پایان نرسیده و اطلاعات مهمی را از فضای ماورای منظومه‌ی شمسی به زمین مخابره می‌کند.

o dlhfvrdmasqmmpqklqc thumbnail fullبه گزارش بیگ بنگ، این کاوشگر چیز شگفت‌انگیزی را آشکار کرد: هرچه فضاپیمای ویجر ۲ از خورشید دورتر می‌شود، چگالی فضا افزایش می‌یابد. اولین‌‌بار نیست که این افزایش چگالی شناسایی شده است. ویجر ۱ نیز که در سال ۲۰۱۲ قدم به فضای میان‌ستاره‌ای گذاشت همین افزایش چگالی را دریابی کرد.

داده‌های جدید ویجر ۲ حاکی از آن است که نه تنها تشخیص ویجر ۱ درست بود، بلکه افزایش چگالی چه بسا مشخصه‌ی بزرگ‌‌مقیاس «محیط میان‌ستاره‌ای کاملاً محلی» یا به اختصار VLIM باشد. لبه‌ی منظومه‌ی شمسی با چند مرز مشخص تعریف می‌شود، اما مرزی که ویجر ۲ از آن عبور کرد به «هلیوپاز» معروف است و برمبنای قدرت باد خورشیدی در آن تعریف می‌شود.

باد خورشیدی شامل جریان فراصوتی ثابتی از پلاسمای یونیزه است که از خورشید بیرون می‌زند و در همه‌ی جهات در فضا پراکنده می‌شود و «هلیوپاز» ناحیه‌ای است که در آن فشار رو به ‌بیرونِ باد خورشیدی به‌قدر کافی قوی نیست تا بتواند راه خود را از میان ِ باد فضای میان‌ستاره‌ای باز کند.

فضای درون ناحیه‌ی هلیوپاز را «هلیوسفر»(خورسپهر) می‌نامند و فضای بیرون هلیوسفر، «محیط میان‌ستاره‌ای کاملاً محلی(VLIM) نامیده می‌شود. اما هلیوسفر برخلاف نام آن کروی نیست بلکه بیشتر شبیه بیضی غول‌آسایی است که در یک انتهای آن منظومه‌ی شمسی قرار دارد و در پشت آن دُم بلندی از جریان پلاسمای یونیزه در اهتزاز است؛ «دماغه»ی این بیضی غول‌آسا جهت مدار گردش منظومه‌ی شمسی در راه شیری را نشانه رفته است.

فضاپیماهای ویجر از مرز هلیوپاز در دماغه‌ی این بیضی غول‌آسا عبور کرده‌اند، اما یکی از آن‌ها با اختلاف عرض جغرافیایی ۶۷ درجه و دیگری با اختلاف طول جغرافیایی ۴۳ درجه نسبت به خورشید قرار دارند. معمولاً فضا را خلاء کامل در نظر می‌گیریم، اما در حقیقت این‌طور نیست. چگالی ماده در فضا بی‌نهایت اندک است، اما به هر حال فضا هم برای خودش چگالی دارد. در منظومه‌ی شمسی، چگالی متوسط پروتون‌ها و الکترون‌های باد خورشیدی ۳ تا ۱۰ ذره بر سانتی‌متر مکعب است، اما هرچه از خورشید دورتر می‌شوید، از مقدار این چگالی کاسته می‌شود.

متوسط چگالی الکترون‌ها در محیط میان‌ستاره‌ای در کهکشان راه شیری(در فضای بین ستارگان) حدود ۰٫۰۳۷ ذره بر سانتی‌متر مکعب محاسبه شده است. و چگالی پلاسما در خارج از هلیوسفر حدود ۰٫۰۰۲ الکترون بر سانتی‌متر مکعب است. هنگامی ‌که کاوشگرهای ویجر از فراسوی مرز هلیوپاز عبور کردند، ابزارهای علمی آن‌ها که شامل آشکارساز امواج پلاسما می‌شد، از طریق نوسانات پلاسما، چگالی الکترون‌های درون پلاسما را اندازه‌گیری کردند.

ویجر ۱ در ۲۵ آگوست ۲۰۱۲ در حالی که فاصله‌اش از زمین ۱۲۱٫۶ واحد نجومی(A.U) (121.6 برابر فاصله‌ی زمین تا خورشید یا به عبارت دیگر ۱۸٫۱ میلیارد کیلومتر) بود از مرز هلیوپاز عبور کرد. ویجر ۱ در ۲۳ اُکتبر ۲۰۱۳ در فاصله‌ی ۱۲۲٫۶ واحد نجومی (۱۸٫۳ میلیارد کیلومتری) از زمین با عبور از مرز هلوپاز برای اولین‌بار نوسانات پلاسما را اندازه‌گیری کرد و مقدار چگالی پلاسما را ۰٫۰۵۵ الکترون بر سانتی‌متر مکعب، گزارش کرد.

piaویجر ۲ که با گذر از کنار مشتری، زحل، اورانوس و نپتون مسیر طولانی‌تری را طی کرده بود، در ۵ نوامبر ۲۰۱۸ در فاصله‌ی ۱۱۹ واحد نجومی (۱۷٫۸ میلیارد کیلومتری) از مرز هلیوپاز عبور کرد. ویجر ۲ در ۳۰ ژانویه ۲۰۱۹ در فاصله‌ی ۱۱۹٫۷ واحد نجومی (۱۷٫۹ میلیارد کیلومتری) موفق شد نوسانات پلاسما را اندازه‌گیری کند و چگالی پلاسما را ۰٫۰۳۹ الکترون بر سانتی‌متر مکعب گزارش کرد که به مقادیر اندازه‌گیری‌شده توسط وُیجر ۱ خیلی نزدیک بود.

هر دو کاوشگر افزایش در مقادیر چگالی را گزارش کرده بودند. ویجر ۱ پس از آنکه ۲۰ واحد نجومی (۹٫۲ میلیارد کیلومتر) دیگر در فضای میان‌ستاره‌ای پیش رفت، مقدار افزایش چگالی پلاسما را حدود ۰٫۱۳ الکترون بر سانتی‌متر مکعب گزارش کرد. اما داده‌هایی که توسط وُیجر ۲ در ژوئن ۲۰۱۹ ثبت شدند افزایش چگالی به مراتب بیشتری را نشان می‌دادند که در فاصله‌ی ۱۲۴٫۲ واحد نجومی (۱۸٫۵ میلیارد کیلومتری) به ۰٫۱۲ الکترون بر سانتی‌متر مکعب می‌رسید.

با دانستن این واقعیت که چگالی ِ الکترونی پلاسما در فشار جوّی زمین ۱۰۱۳ است، چه بسا مقدار داده‌های ثبت‌ شده توسط کاوشگرها به نظر ناچیز برسند، اما همین مقادیر ناچیز هم به‌قدر کافی چشمگیر هستند تا حس کنجکاوی ما را برانگیزند – به خصوص که علت اصلی این افزایش چگالی هنوز نامعلوم است.

بر طبق یک نظریه‌ی مطرح‌شده، خطوط میدان مغناطیسی مربوط به فضای میان‌ستاره‌ای هنگام چین‌خوردن در هلیوپاز قوی‌تر می‌شوند. این پدیده می‌تواند یک «ناپایداری سیکلوترون یونی الکترومغناطیسی» ایجاد کند که به نوبه‌ی خود نواحی چین‌خوردۀ خطوط مغناطیسی را عاری از پلاسما می‌کند. ویجر ۲ نیز در حین عبور از هلیوپاز میدان مغناطیسی قوی‌تر از انتظاری را ثبت کرد.

نظریه‌ی دیگری وجود دارد که بیان می‌کند موادی که همراه باد میان‌ستاره‌ای می‌وزند باید هنگام رسیدن به هلیوپاز آهسته شوند، بنابراین چیزی شبیه راه‌بندان(Traffic Jam) ایجاد می‌شود. کاوشگر افق‌های نو(New Horizons) نیز که فضای بیرونی منظومه‌ی شمسی را کاوش می‌کند در سال ۲۰۱۸ درخشش فرابنفش بی‌رمقی را در لبه‌ی منظومه‌ی شمسی ثبت کرد که ناشی از انباشت اتم‌های هیدروژن خنثی در هلیوپاز بود و احتمالاً متأثر از همین پدیده باشد.

وانگهی ممکن است هر دو نظریه در تبیین این پدیده نقش داشته باشند. همچنان که کاوشگرهای ویجر به سیاحت شگفت‌انگیز خود به فراسوی فضای میان‌ستاره‌ای را ادامه می‌دهند، داده‌های بعدی آن‌ها می‌تواند راز این معما را برملا کند. اما آشکار شدن پاسخ این معما چه بسا زمان بسیار زیادی به طول انجامد. پژوهشگران در مقالۀ خود چنین نوشته‌اند:« مطمئن نیستیم که آیا ویجرها می‌توانند چندان دوام بیاورند تا این دو نظریه را از هم تمییز دهیم.» کاوشگرهای فضایی، ما به شما ایمان داریم! فضاپیمای ویجر ۱ هم اکنون ۲۲٫۶۵ میلیارد کیلومتر از زمین فاصله دارد و ویجر ۲ نیز ۱۸٫۷۳ میلیارد کیلومتر از زمین، فاصله گرفته است.

ترجمه: محمد نوده فراهانی/ سایت علمی بیگ بنگ

منبع: sciencealert.com

“زحل” و “مشتری” بر فراز قله‌های ایتالیا


بیگ بنگ: سیارۀ “زحل” و “مشتری” در حال نزدیک شدن به یکدیگر هستند. در طی دو ماه ِ آینده، هر شب که بیرون می‌روید و آسمان را نظاره می‌کنید، این دو سیارۀ درخشان، در آسمان به هم نزدیک‌تر می‌شوند.

JupiterSaturnPeaks Hoferسرانجام، در اواسط ماه دسامبر(۲۵ آذر) یک مقارنۀ بزرگ رخ می‌دهد – هنگامی که این دو سیاره در فاصلۀ فقط ۰٫۱ درجه از یکدیگر ظاهر می‌شوند، یعنی فقط یک پنجم قطر زاویه‌ای ماه کامل. و این فقط یک مقارنه بزرگ نیست – زحل (سمت چپ) و مشتری (راست) از سال ۱۶۲۳ تاکنون به این نزدیکی از هم نبوده‌اند و تا سال ۲۰۸۰ نیز تقریباً به این نزدیکی‌ها نخواهند رسید.

مشاهدۀ این رویداد آسمانی بسیار آسان است و با چشم‌ غیرمسلح براحتی مشخص است، در حال حاضر نیز این دو سیاره به راحتی پس از غروب خورشید در سمت جنوب غربی آسمان، قابل مشاهده هستند. در این تصویر که دو هفته پیش ثبت شده، عکاس نجومی و همسرش این دوگانۀ سیاره‌ای را بر فراز “سه قله لاوارودو”(Tre Cime di Lavaredo) در کوه‌های آلپ ایتالیا، رصد کردند.

سایت علمی بیگ بنگ / منبع: apod

فضاپیمای ناسا از یک سیارک نمونه‌برداری کرد


بیگ بنگ: محققان ناسا برای نخستین‌بار توانستند از سطح یک سیارک دوردست خاک و سنگ، نمونه‌برداری کنند. در این ویدئو نحوه‌ی این ماموریت حساس و پیچیده را مشاهده می‌نمایید. نمونه‌های جمع‌آوری شده توسط فضاپیمای اُسیریس-رِکس سال ۲۰۲۳ به زمین می‌رسند تا دانشمندان بتوانند آنها را آزمایش کنند.

photoبه گزارش بیگ بنگ، وقتی بدانیم فاصله‌ی این سیارک تا زمین ۳۳۴ میلیون کیلومتر است و تاخیر ۱۸.۵ دقیقه‌ای در ارسال دستورات و دریافت اطلاعات وجود دارد، موفقیت این ماموریت پیچیده ارزش فوق‌العاده پیدا می‌کند. محققان امیدوارند که این ماموریت درک ما از چگونگی شکل‌گیری سیارات و آغاز حیات عمیق‌تر کرده و اطلاعاتمان از سیارک‌هایی که می‌توانند به زمین برخورد کنند، را افزایش دهد.

اُسیریس-رِکس یک مأموریت برنامه‌ریزی شده ناسا برای بررسیِ سیارک “بنو ۱۰۱۹۵۵” و بازگرداندن نمونه آن به زمین است. پرتاب این ماموریت بنابر برنامه‌ریزی قبلی، در هشتم سپتامبر ۲۰۱۶ انجام شد. این فضاپیما که ماموریتی هفت ساله دارد، اکنون با گذشت چهار سال دیروز سیارک مورد نظر خود را لمس کرد.در ویدئوی زیر می‌توانید چگونگی این عملیات فضایی را مشاهده نمایید:

سیارک بنو که هدف اصلی فضاپیمای اُسیریس-رِکس است احتمالاً در ۱۰ میلیون سال اول تاریخ منظومه شمسی ما شکل گرفته است. کاوشگر اُسیریس-رکس در این مأموریتِ “بررسی و بازگشت” یک نمونه برگرفته از سیارک بنو ۱۰۱۹۵۵ را مورد بررسی و در سال ۲۰۲۳ آن را برای تجزیه و تحلیل دقیق با خود به زمین خواهد آورد.

osiris rex matchpoint samcam gif webبا استفاده از یک روش مبتکرانه در جمع‌آوری نمونه، ابزار تعبیه شده بر روی فضاپیما موسوم به “تگ” که مخفف جمله “لمس کن و برو”(Touch-And-Go) است از یک بازوی موقعیت دار استفاده کرد که این بازو سپس یک فواره گاز نیتروژن تحت فشار را برای تحریک کردن سطح سیارک آزاد کرد که این موضوع جمع‌آوری مواد در محفظه نگهدارنده نمونه را امکانپذیر کرد.

سایت علمی بیگ بنگ / منبع: NASA

آیا استارشیپ می‌تواند تا سال ۲۰۲۴ به مریخ برسد؟


بیگ بنگ: شرکت اسپیس ‌ایکس برای آغاز سکونت‌ دائمی انسان روی مریخ با کمک موشک غول‌پیکر استارشیپ خود تقریباً آماده است. ایلان ماسک می‌گوید اولین سفر فضاپیمای استارشیپِ می‌تواند در ۴ سال آینده رقم بخورد.

KSCSSJHKJVETBNBSOKJBDSVSE
فضاپیمای استارشیپ متعلق به شرکت اسپیس ‌ایکس اولین پرواز بدون سرنشین خود به سوی مریخ را در سال ۲۰۲۴ تجربه خواهد کرد.

به گزارش بیگ بنگ، ایلان ماسک بنیانگذار و مدیر شرکت اسپیس ‌ایکس در کنگره‌ی بین‌المللی جامعه‌ی مارس گفت: «شرکت خصوصی اسپیس ‌ایکس برای پرتاب اولین مأموریت بدون سرنشین خود به مریخ تا چهار سال آینده برنامه‌ریزی می‌کند. ماسک در گفتگویی با رابرت زوبرین بنیانگذار جامعه‌ی مارس چنین عنوان کرد: «فکر می‌کنم پرتاب فضاپیما در دومین پنجرۀ پرتاب به مریخ از شانس موفقیت زیادی برخوردار باشد».

پنجرۀ پرتابی که ماسک به آن اشاره کرد فرصت پرتابی است که هر ۲۶ ماه برای مأموریت‌های سفر به مریخ رقم می‌خورد. ناسا، چین و امارات متحده عربی همگی در جولای امسال مأموریت‌هایی را به مریخ تکمیل کردند. پنجرۀ پرتاب بعدی به مریخ در سال ۲۰۲۲ در دسترس خواهد بود و اشاره‌ی ماسک به دومین پنجرۀ پرتابی است که در سال ۲۰۲۴ امکان سفر به مریخ را مهیا خواهد کرد.

مأموریت سفر به سیارۀ سرخ با پرتابگر استارشیپ شرکت اسپیس ‌ایکس انجام خواهد شد که تلفیق جالبی از موشک-فضاپیمای چندبار مصرف است و اخیراً در سایت شرکت اسپیس ‌ایکس در تگزاس جنوبی در حال توسعه است. علاوه بر این، اسپیس ‌ایکس در حال برنامه‌ریزی است تا از استارشیپ برای مأموریت‌های سفر به ماه در سال ۲۰۲۲ و نیز سفرهای نقطه به نقطه در مدار حول زمین استفاده کند.

ماسک قبلاً گفته بود که برای اطمینان از بقای هوشی که می‌شناسیم، انسان‌ها باید روی مریخ حضور دائمی و خودکفا داشته باشند – به خصوص زمانی که سیاره‌ی زمین با فاجعه‌ای شبیه جنگ هسته‌ای یا برخورد سیارک غیرقابل سکونت شد.

ebfdaffdcabdeeeاما اسپیس ایکس در حقیقت برنامه‌ای برای ساخت سکونت‌گاه در مریخ ندارد. شرکت اسپیس ‌ایکس به عنوان یک شرکت حمل و نقل فضایی هدفش تنها انتقال تجهیزات (و انسان) به مریخ و از مریخ به زمین است و فقط می‌تواند امکانات مورد نیاز را برای توسعه‌ی پایگاه‌های مریخی برای دیگران فراهم کند.

رابرت زوبرین، بنیانگذار جامعه‌ی مارس در حین برگزاری کنگره اعلام کرد: «اسپیس ایکس با بزرگ‌ترین چالش که سامانه‌ی حمل و نقل باشد دست و پنجه نرم می‌کند. انواع و اقسام سامانه‌های دیگر وجود دارند که باید آن‌ها را نیز مد نظر قرار داد.»

زوبرین افزود: «آرزوی شخصی من این است که تا پایان امسال شاهد حضور استارشیپ در استراتوسفر باشیم و اگر ایلان درست گفته باشد، سال آینده یا یک سال بعد استارشیپ در مدار قرار گیرد. این رویداد دیدگاه مردم را نسبت به امکانپذیر بودن سفر به مریخ به‌کلی دگرگون خواهد کرد. و آنگاه، همانطور که می‌دانید، شاهد حضور ناسا خواهیم بود تا روی قطعات باقی‌مانده‌ی این پازل سرمایه‌گذاری کند و یا کارآفرینان زیادی برای تکمیل قطعات باقی‌ماندۀ این پازل پا پیش خواهند گذاشت.»

اگر نقشه‌ای که ایلان ماسک ترسیم کرده، درست باشد – چون او به ارائه‌ی برنامه‌های زمانبندی کاملاً جاه‌طلبانه معروف است – انتظار می‌رود اولین مأموریت این شرکت به مریخ در همان سالی عملی شود که فضانوردان ناسا قرار است طی برنامه‌ی آرتمیس به ماه بازگردند. علاوه بر این، اسپیس ایکس در حال برنامه‌ریزی است تا در سال ۲۰۲۳ گردشگران فضایی را با استارشیپ به مداری حول ماه بفرستد. ناسا همچنین شرکت اسپیس ایکس را به عنوان یکی از سه تیم تجاری خود برگزیده تا ماه‌نشین‌های مورد نیاز برنامه‌ی آرتمیس را توسعه دهند (دو شرکت دیگر شامل داینتیکس و بلو اُریجین هستند – م).

JzSxuneinUageYkKmW
این اینفوگرافیک نشان می‌دهد که چگونه اسپیس ایکس از فضاپیمای میان‌ستاره‌ای استارشیپ استفاده می‌کند تا انسان‌ها و تجهیزات را از زمین به سیاره سرخ و بلعکس جا‌به‌جا کند.

ماسک روز جمعه اعلام کرد که اگر به خاطر محدودیت‌های مکانیک مداری نبود که تنها هر ۲۶ ماه فرصت پرتاب فضاپیما به مریخ را در اختیار ما می‌گذارد، چه بسا اسپیس ایکس طی ۳ سال می‌توانست برای ارسال فضاپیمایی به مریخ تلاش کند یا حتی موفق می‌شد فضاپیمایی را به مریخ بفرستد.» ماسک افزود: «علاوه بر این، زمین و مریخ در بهترین موقعیّت خود قرار ندارند و از آنجایی که زمین و مریخ در منظومه‌ی شمسی در موقعیّت‌های متفاوتی قرار می‌گیرند، پنجره‌ی پرتاب مناسب چهار سال دیگر در برابر ما گشوده خواهد شد.

ماسک در سال ۲۰۱۶ برنامه مأموریت‌های استارشیپ را اعلام کرد. هدف پروژه پرتاب فضاپیمایی ۵۰ متری بود که بر بوستر غول‌پیکری سوار شده بود که برای مأموریت‌های اعماق فضا به ماه، مریخ و هرجای دیگری در منظومه‌ی شمسی مناسب است. استارشیپ و بوستر پرتابگر سوپرهِوی آن هر دو قابل استفادۀ مجدد هستند.

امسال اسپیس ایکس در طی پرواز آزمایشی دو نمونه‌ی اولیه از فضاپیمای استارشیپ بنام‌های SN5 و SN6 را از سایت پرتاب بوکاچیکا در تگزاس پرتاب کرد. این پرتابه‌ها توانستند تا ارتفاع ۱۵۰ متری در آسمان اوج بگیرند. اسپیس ایکس اخیراً در حال آماده‌سازی نمونه‌ی اولیه استارشیپ دیگری بنام SN8 است تا در آینده‌ای نزدیک طی یک پرواز آزمایشی آن را تا ارتفاع ۲۰ کیلومتری به فضا پرتاب کند.

ترجمه: محمد نوده فراهانی/ سایت علمی بیگ بنگ

منبع: space.com

شواهد دیگری از حیات در “سیاره ناهید”


بیگ بنگ: آیا این روزها تمام توجهات معطوف به سیاره ناهید است؟ کشف شاخص زیستی فسفین در جو بالایی ناهید در ماه گذشته توجه زیادی را به خود جلب کرد. البته هنوز محققان از کشف فسفین اطمینان کسب نکرده‌اند و پژوهش در این زمینه ادامه دارد. اکنون گروهی از محققان ادعا کردند که در جو سیاره ناهید آمینواسید گلیسین را کشف کرده‌اند.‌‌‌‌‌

Venusبه گزارش بیگ بنگ، مقاله‌ای که این اکتشاف را اعلام کرده دارای این عنوان است «کشف ساده‌ترین آمینواسید گلیسین در جو ناهید». نویسنده اصلی دکتر آریجیت مانا دانشمند پژوهشگر در بخش فیزیک دانشگاه میدناپور در غرب بنگال هند است. این پژوهش در یک مقاله پیش چاپ در وبسایت arxiv.org منتشر شده است. به این معنی که هنوز بررسی نشده و در ژورنالی چاپ نشده است.
‌‌
پانصد نوع آمینواسید شناخته شده وجود دارد، اما تنها ۲۰ آمینواسید در کد ژنتیکی وجود دارد؛ “گلیسین” ساده‌ترین آن‌ها است. اگرچه گلیسین و دیگر آمینواسیدها از علائم وجود حیات نمی‌باشند، اما برخی از عناصر سازنده حیات را ایجاد می‌کنند. در واقع، عناصر پروتئین را می‌سازند. آن‌ها همچنین اولین مولکول‌های آلی بودند که روی زمین ظاهر شدند. گلیسین برای رشد پروتئین‌ها و سایر ترکیبات زیستی اهمیت دارد. محققان به‌منظور شناسایی گلیسین در جو ناهید از آرایه میلی‌متری بزرگ آتاکاما(آلما) به همراه طیف‌سنجی استفاده کردند. آن‌ها این آمینواسید را در عرض‌های میانی، نزدیک خط استوای این سیاره پیدا کردند. این ناحیه مکانی بود که سیگنال‌های علائم گلیسین قوی‌تر بود.
‌‌

‌نویسنده در مقاله خود نوشته: «کشف این آمینواسید در جو ناهید می‌تواند کلید درک مکانیسم‌های تشکیل مولکول‌های پروبیوتیک، در اتمسفر سیاره ناهید باشد. جو بالایی ناهید ممکن است تقریباً همان روش بیولوژیکی را تجربه کند که میلیاردها سال پیش زمین تجربه کرده است». این دو جمله تأثیر فوق‌العاده‌ای دارند. آیا ممکن است نوعی فرآیندهای زیستی در ابرهای ناهید در جریان باشند؟ ممکن است این فرایند یکی از کلیدهای درک این مکانیسم باشد و یا احتمالا از همان فرایندی پیروی کند که در زمین رخ داده است. این چه مفهومی دارد؟

ابتدا فسفین، سپس گلیسین

در اواسط سپتامبر ۲۰۲۰ گروهی از محققان گزارش دادند که در جو بالایی ناهید، فسفین را کشف کردند (گریوز و همکاران، ۲۰۲۰). فسفین بر روی زمین وجود دارد و می‌تواند یک نشانگر زیستی باشد. همچنین می‌تواند به‌طور شیمیایی ایجاد شود، اما برای درست شدنش به مقدار زیادی انرژی نیاز است. این آمینواسید قبلا در سیاره زحل و مشتری کشف‌ شده است، جایی که انرژی زیادی برای تولید آن وجود دارد؛ اما ناهید انرژی لازم برای ایجاد آن را ندارد.

آن گروه از محققان که فسفین را کشف کردند نسبت به یافته‌های خود محتاط بودند. آن‌ها در مقاله خود، تقریباً با منابع تحقیقات دانشمندان دیگر برای ارائه دلیل حضور فسفین بدون استناد به حیات، دفاع کردند. اکنون اخترشناسان به روش‌هایی روی آوردند تا بتوانند بدون توجیهی برای حیات “وجود فسفین” را ثابت کنند.

سپس دو هفته بعد گروه دیگری از دانشمندان این کار را انجام دادند. آن‌ها در مقاله خود، به نام چشم‌انداز فرضیه، گفتند كه آتش‌فشان‌ها می‌توانند فسفر را تشکیل دهند. ما فرض می‌کنیم که مقادیر کم فسفیدهای تشکیل شده در گوشته از طریق فرآیندهای آتش‌فشانی به سطح ناهید منتقل می‌شوند؛ و به دنبال آن به اتمسفری منتقل می‌شوند که در آن می‌توانند با آب یا اسیدسولفوریک به‌منظور تشکیل فسفین، ترکیب شوند.

کشف فسفین پیش‌زمینه‌ای برای این کشف آخر فراهم می‌کند. هر دو کشف بخشی از سؤالات بزرگ‌تر در مورد سیاره ناهید هستند: اینکه در سیاره ناهید حیات و یا پتانسیل حیات وجود دارد؟ یا این مواد شیمیایی ارتباطی با حیات ندارند؟ بتازگی محققان منطقه‌ای در اتمسفر ناهید شناسایی کرده‌اند که شاید بتواند میزبان حیات باشد. این مسئله مقدمه‌ای عجیب‌وغریب و غیرمعمول از دید ما خواهد بود.

ناهید در بیشتر موارد میزبان خوبی برای حیات نیست. اتمسفر این سیاره اسیدی است، دما آن‌قدر بالاست که فضاپیما را ذوب می‌کند و فشار جو آن له کننده است؛ اما در ابرها در ارتفاع بین ۴۰ تا ۶۰ کیلومتری بالاتر از سطح، دما آن‌چنان مرگ‌آور نیست. در این ارتفاع، محدودۀ دما از ۱- درجه سانتی‌گراد تا ۹۳ درجه سانتی‌گراد می‌باشد.

این بسیار بحث‌برانگیز است، اما برخی از دانشمندان فکر می‌کنند نوعی حیات ساده در آنجا می‌تواند زنده بماند، تولیدمثل دائمی کند بدون آنکه حتی سطح سیاره را لمس کند. فسفین به‌راحتی تجزیه می‌شود، بنابراین باید به‌طور متوالی تولید شود تا بتواند تشخیص داده شود. حیات در آن ارتفاع می‌تواند منبع فسفین باشد.

به‌تازگی در عرض‌های میانی سیارۀ ناهید طیف‌های گلیسین مشاهده شد. این کشف جدید گلیسین تنها بر رمز و راز و شک و تردید می‌افزاید. محققان در مقاله خود پیشنهاد کردند سلول‌های هادلی می‌توانند مسئول تأمین مکانی برای زندگی باشند. جریان هادلی در عرض‌های جغرافیایی میانی می‌تواند بیشترین ثبات را به‌منظور شرایط پشتیبانی از حیات فراهم کند با زمان­های گردش ۷۰ تا ۹۰ روز که برای تولیدمثل میکروبی(همانند زمین) کافی است.

همچنین کشف ِ گلیسین با کشف فسفین در این سیاره مطابقت دارد. توزیع گلیسین وابسته به عرض جغرافیایی به‌طور کلی با محدوده کشف فسفینی که اخیراً کشف‌شده و با مرز بالاتر سلول هادلی مطرح شده، مطابقت دارد. جایی که گاز بین عرض‌های جغرافیایی بالاتر و پایین‌تر گردش می‌کند.

ترجمه: شیرین شفیعی/ سایت علمی بیگ بنگ

منبع: sciencealert.com

“نوکیا” اینترنت را به ماه می‌رساند


بیگ بنگ: «ناسا»، پروژه ایجاد شبکه اینترنتی در کره ماه را به شرکت «نوکیا» واگذار کرد. ناسا اعلام کرد ۱۴.۱ میلیون دلار در اختیار این شرکت قرار می‌دهد تا شبکه اینترنت موبایل «۴G-ال‌‌تی‌ایی» روی سطح ماه بسازد.

Nokia set to build initial ever mobile network on a Moon articleناسا تصمیم دارد هنگامی که در ۲۰۲۴ میلادی به ماه سفر می‌کند، ابزاری کارآمد و قابل اعتماد برای برقراری ارتباط میان فضانوردان در اختیار داشته باشد و در همین راستا از شرکت نوکیا کمک خواسته است. به این ترتیب نوکیا با احداث نخستین شبکه «۴جی-ال‌‌تی‌ایی» در کره ماه، امکان ارتباط فضانوردان از طریق گوشی‌های همراه را فراهم می‌کند.

به گفته “جیمز روتر” نائب رییس ناسا، سرویس اینترنت موبایل روی سطح ماه می‌تواند ارتباط میان ایستگاه‌های ماه و فضانوردانی که مشغول کاوش سیاره هستند را فراهم کند. او در این باره می‌گوید: نوکیا می‌تواند با سرمایه گذاری ناسا ارتقای فناوری‌های موجود برای استفاده در محیط ماه را بررسی کند.

شرکت «بِل لَبز»(Bell Labs)، بازوی پژوهشی و نوآوری‌ شرکت نوکیا، با انتشار یک توییت در این رابطه نوشت که قرار است با این کار به هموار کردن مسیر برای «حضور پایدار انسان بر سطح ماه» کمک کند. به گفته «بِل لَبز» این شبکه ارتباطی در آینده نزدیک به نسل پنجم یا ۵G تبدیل خواهد شد. ایجاد این شبکه اینترنتی باعث‌ بهبود کنترل ماه‌نوردها و جهت‌یابی در زمان واقعی از طریق جغرافیای ماه می‌شود، و به پخش فیلم و تصاویر با کیفیت بالا کمک می‌کند.

شرکت «بِل لَبز» می‌گوید ایجاد این شبکه اینترنتی و ارتباطی در کره ماه، چالش بزرگی برای نوکیا بوده است. که این سیستم به گونه‌ای طراحی شده است که در برابر گرما و سرمای شدید، تابش پرتوها، بی‌وزنی یا خلاء، و همچنین تأثیر ارتعاشی قابل توجه هنگام پرتاب و فرود بر سطح کره ماه مقاوم باشد.

nokia and nasa to implement g on a moonاین قرارداد، بخشی از پروژه‌های ۳۷۰ میلیون دلاری ناسا در برنامه‌ای با عنوان «نقطه اوج» است که صرف حمایت از تحقیقات مجموعه وسیعی از فناوری‌های متنوع برای بهبود اکتشافات فضایی، به ویژه در کره ماه می‌شود. بخش عمده‌ای از این بودجه به شرکت‌های بزرگی مانند «اسپیس ایکس» اختصاص داده شده، ولی شرکت‌های دیگری مانند نوکیا نیز در پروژه‌های کوچکتری مشارکت دارند.

حضور در کره ماه بخشی از برنامه اصلی سازمان ملی هوانوردی و فضایی آمریکا برای سفر به مریخ و سایر کرات دوردست کهکشان است. ناسا در اوایل سال میلادی جاری، جزئیاتی از طرح مفهومی خود برای حضور پایدار در سطح ماه را منتشر کرده بود که بر ایجاد زیرساخت‌هایی برای ایجاد پایگاهی در این کره برای ‌انجام پروژه‌های تحقیقاتی متمرکز است. این طرح شامل پایگاه آرتمیس، کاوشگر‌های جدید، سیستم‌های تأمین نیرو، زیستگاه‌ها، و موارد دیگری در سطح کره ماه است که برای عملیات اکتشافی طولانی در آینده ضروری است.

در جریان برنامه آرتمیس، انسان‌ و ربات‌ها به جستجو و استخراج منابعی مانند آب،  که می‌توانند به سایر منابع قابل استفاده از جمله اکسیژن و سوخت تبدیل شوند، می‌پردازند. از طرفی با تنظیم دقیق ‌و همچنین ایجاد قابلیت‌های جدید برای اعزام و حرکت فضانوردان، آنها مسافت بیشتری را در این کره طی کرده و مناطق جدیدی از ماه را کشف خواهند کرد.