همه نوشته های علم نجوم

ناپدید شدن ستارگان میتواند نشانی از حیات پیشرفتۀ بیگانه باشد!

بیگ بنگ: آرتور سی کلارک بدلیل داشتن این ادعا معروف است که “هر تکنولوژی کاملا پیشرفته، غیرقابل تشخیص از سحر و جادو است”. در واقع اگر یک مسافر زمان شما را از گذشته با خود به زمان حال بیاورد، فناوری های مدرن نظیر دستگاهای بی سیم، هواپیماها و حتی لامپ های الکتریکی هم میتوانند مانند جادو به نظر بیایند. هم اکنون یک تیم از ستاره شناسان دانشگاه اوپسالا سوئد، با جستجوی جادو در آسمان شب به دنبال بکارگیری همین اصل برای یافتن تمدن های بیگانه ی فضایی هستند! 

وقتی یک ستاره، تاریک میشود میتواند نشانی از وجود تمدن های پیشرفته ی در حال فعالیت باشد.

وقتی یک ستاره، تاریک میشود میتواند نشانی از وجود تمدن های پیشرفته ی در حال فعالیت باشد.

به گزارش بیگ بنگ، در واقع محققان در حال جستجوی ستارگانی هستند که بدون هیچ توضیح خاصی ناگهان ناپدید می شوند.(اطلاعات بیشتر در New Scientist) غیب کردن اجسام در بین شعبده بازان بسیار محبوب است اما اگر ستاره ای ناگهان از آسمان شب ناپدید شود قاعدتا شبیه به این نیست که یک دیوید کاپرفیلد فضایی در حال حقه زدن به ماست! در واقع ناپدید شدن یک ستاره بیشتر شبیه به حضور تکنولوژی های مصرف کننده ی انرژی است که قطعا این تکنولوژی ها بسیار فراتر از درک ما می باشند.

این ایده بسیار شبیه به کشف ستاره ای بنام  تبی(Tabby’s star) است، یک ستاره ی عجیب و غریب که اخترشناسان بطور ناگهانی متوجه افت شدید درخشش آن شدند و در اوایل سال میلادی جاری سر تیتر خبرها گشت. برخی نظریه پردازان به بیان این فرضیه پرداختند که افت شدید و غیر معمول درخشش این ستاره می تواند گواه وجود ابرسازه های بیگانه ای باشد که آن را احاطه و از آن انرژی استخراج میکنند. که این استخراج انرژی احتمالا برای تغذیه یک تمدن پیشرفته ی بیگانه در همان نزدیکی ها استفاده میشود.

gettyimages-593989011-800x533هر پدیده آسمانی که مخالف توضیحات طبیعی است می تواند بطور بالقوه شاهدی از یک فناوری هوشمند باشد. یک ستاره ی سالم که بطور ناگهانی و کاملا از آسمان شب ناپدید می شود مثال خوبی برای این قضیه است. تاکنون تیم دانشگاه اوپسالا حدود ۳۰۰ هزار منابع نوری را بطور متعدد نقشه برداری و ثبت نموده اند تا در صورتیکه در بررسی های بعدی ستاره ای بطور ناگهانی ناپدید شود، متوجه آن شوند. از آنجایی که بررسی ها بصورت چشمی انجام میشود در نتیجه سرعت این روند بسیار آهسته است اما آنها تاکنون چندین مورد کشف کردند که ارزش بررسی های بیشتری دارند.

جی اولسان از دانشگاه ایالتی بویس آیداهو که در این پروژه شرکت نداشته، گفت: «من فکر میکنم که این کار کاملا معقول به نظر می آید. این یک جستجوی کاملا سنجیده برای مساله ای غیرمعمول است که میتواند در طول زمان در داده های موجود پنهان شده باشد. در این مرحله از بازی، این تحقیقات بسیار محدود به نظر می آیند اما به خوبی می توانند بیانگر چیزی که بدست خواهیم آورد، باشند.»

حال اگر براستی ما هرگونه شواهدی مبنی بر وجود تکنولوژی های با قابلیت ناپدید کردن ستارگان روبرو شویم، سوال بعدی این است که با آنها چه میتوان کرد؟! هر تمدن بیگانه ای که میتواند غیرممکن ها را ممکن سازد قطعا بسیار پیشرفته تر از ماست و همینطور بسیار خطرناک! اگر ما شواهدی از این تمدن های پیشرفته داشته باشیم شاید بهتر باشد که از آنها دوری کنیم! جزئیات بیشتر این پژوهش در arxiv.org منتشر شده است.

ترجمه: ریحانه نامداری/ سایت علمی بیگ بنگ

منبع: mnn.com

ناپدید شدن ستارگان میتواند نشانی از حیات پیشرفتۀ بیگانه باشد!, ۴٫۵ out of 5 formed on 25 ratings

توجه : هرگونه استفاده از این مطلب بدون ذکر نام ‘سایت علمی بیگ بنگ’ و لینک به این مقاله غیر قانونی و از لحاظ اخلاقی غیر انسانی می باشد، لطفا به حقوق مولف احترام بگذارید.

سیاه­چاله چیست؟

بیگ بنگ: پدیده­ های اندکی در جهان ما وجود دارند که به نظر می­رسد بین خیال و واقعیت جا خوش کرده و در حال رفت ­و آمد هستند که نمونه بارز آن سیاه­چاله­ ها می­باشند. در واقع، اگر باورپذیر بودن پدیده­ ای را براساس دیدن و مشاهده آن بدانیم، براستی سیاه­چاله­ ها غیرقابل­ باور هستند. سیاه­چاله ها اشیاء بسیار پرجرمی هستند که حتی نور هم توان گریز از چنگال میدان گرانشی آنها را ندارد، این امر سبب می­شود که به طور مستقیم قابل رویت نباشند.

تصویر هنری از لحظه ی بلعیدن یک ستاره توسط سیاهچاله

تصویر هنری از لحظه ی بلعیدن یک ستاره توسط سیاهچاله

به گزارش بیگ بنگ، در هر حال، دانشمندان می­دانند که آنها وجود دارند. تا زمانی که سیاه­چاله ­ها غیر قابل­ رویت باشند، وجود خود را به وسیله گرانش قویی که دارند نشان می­دهند، اثرات هر کدام از آنها از طریق رفتار اشیائی که دور آنها می­چرخند، قابل مشاهده است. در حقیقت، امروزه این باور وجود دارد که کهکشان راه شیری یک سیاهچاله در مرکز خود دارد که جرم آن ۴ میلیون برابر جرم خورشید ما است.

سیاه­چاله­ ها چگونه شکل می­گیرند؟

عمومی ­ترین نوع سیاه­چاله، سیاه­چاله های ستاره­ ای هستند و زمانی که یک ستاره به اندازه کافی بزرگ تحت نیروی ناشی از گرانش در خود فرو ریزش میکند، شکل می­ گیرد. همه ستاره ­ها طول عمری دارند که وابسته به میزان سوختی است که برای سوزاندن در اختیار دارند. بنابراین تا زمانی که سوخت دارند، می­توانند در برابر خرد شدن حتمی ناشی از گرانش مقاومت کنند. اما وقتی که سوختشان به پایان برسد، گرانش غلبه پیدا کرده و ستاره از داخل منفجر می­شود و به یک سیاه­چاله بدل می­ گردد. البته اینطور هم نیست که تمامی ستارگان فروریخته به سیاه­چاله تبدیل گردند؛ همه چیز به اندازه و جرم آنها بستگی دارد. مثلا خورشید ما برای اینکه به سیاهچاله بدل شود، به اندازه ی کافی بزرگ نیست.

همه سیاه­چاله­ ها مثل هم به وجود نمی­ آیند

در مورد ستاره­ ها، زمانی که بخواهند به سیاهچاله تبدیل شوند سایز آنها اهمیت پیدا می­کند. سیاه­چاله­ های ستاره­ ای تنها یک نوع از سیاه­چاله­ ها هستند. همچنین سیاه­چاله­ های بسیار بسیار پرجرمی مانند سیاه­چاله واقع در مرکز کهکشان ما وجود دارند. این سیاه­چاله ­ها در حدود صدها هزار تا میلیاردها برابر اجرام خورشید ما هستند، و چگونگی شکل­ گیری آنها هنوز در حاله­ ای از ابهام باقی مانده و تحقیقات در این خصوص ادامه دارد.

black hole___فرضیه­ ای وجود دارد که احتمال می­دهد این سیاه­چال­ه ها نتیجه نیروهای گرانشی عظیمی است که طی مراحل اولیه تشکیل کل کهکشانها وجود داشته، به وجود آمده اند. همچنین برخی بر این باورند که سیاه­چاله­ های بسیار کوچکی وجود دارند که با اینکه جرمی به اندازه یک کوه دارند حتی از یک اتم بزرگتر نیستند. به هر حال، سیاهچاله هایی مانند اینها هنوز باید مورد آزمون و مشاهده قرار گیرند.

چه تعداد سیاه­چاله وجود دارد؟

به سختی می­توان گفت، اما کشفیات اخیر پیشنهاد می­کنند که این تعداد می­تواند بیشتر از چیزی باشد که قبلا تصور می شد. برای نمونه، دانشمندان سیاه­چاله­ های پنهانی را ردیابی کرده ­اند که به صورت غیرعادی خاموش هستند، همین موضوع تعیین مکان این نوع سیاهچاله را دشوار می­سازد. به گفته ی محققان احتمالا بیش از ۱۰۰ میلیون سیاهچاله ی ستاره ­ای فقط در کهکشان ما وجود دارد، البته با در نظر گرفتن تعداد سیاه­چاله­ های خاموش و نهان.

سیاه­چاله ­های فوق پرجرم (ابرسیاه­چاله­ ها) کمیاب تر هستند، ولی دلیلی وجود دارد که معتقد باشیم آنها نیز می­توانند بسیار پرتعدادتر از چیزی باشند که سابقا باور داشته­ ایم. مدلهای جدید از کیهان پیشنهاد می ­کنند که ابرسیاه­چاله­ ها ممکن است در خوشه ­های کهکشانی قرار داشته باشند، اگر این فرضیه درست باشد تعداد سیاهچاله ها را به طور چشمگیری افزایش می­دهد.

در صورت سقوط در سیاه­چاله چه اتفاقی می­ افتد؟

خبر خوب این است که سیاه­چاله ­ها برای بلعیدن سیارات به دنبال آنها در گشت و گذار نیستند. در واقع خطر این اتفاق، سیاره زمین را تهدید نمی­کند و برای سقوط درون یکی از آنها لازم است که شما مستقیما به دنبال یک سیاهچاله بگردید تا به این تجربه دست پیدا یابید. با این تفاسیر، اگر شما روزی درون یک سیاه­چاله سقوط کردید زنده نخواهید ماند تا داستان و تجربیات خود را بازگو کنید. زمانی که وارد نقطه ی بدون بازگشت سیاه­چاله که نامش “افق رویداد” است، می شوید، همه ی اتفاقات شوم و ترسناک رخ خواهد داد. اینجا جایی است که گرانش آنقدر قوی است که هیچ چیزی، حتی نور هم توان گریز از چنگال سیاهچاله را ندارد.

black_holeدر ابتدا بدن شما شروع به کشیده شدن(درازتر شدن) می­کند مانند ماده لزجی که درون تیوب خمیر دندان است، تا زمانی که از درون شکسته و از هم پاشیده می­ شوید تا تبدیل به جریانی از ذره­ های زیراتمی شوید. در نهایت، آنچه از شما باقی می مانده به سمت یک تکینگی فشرده می رود، جایی که قوانین فیزیکی که در حال حاضر می­دانیم حتی قادر به محاسبه ی آن نیستند. در مورد اینکه چه اتفاقی خواهد افتاد هر کسی حدس و گمان و محاسابت خود را داراست و نمی توان به طور قطع پاسخ داد.

تکینگی چیست؟

رمز و رازهایی که فیزیک تکینگی سیاه­چاله را فراگرفته، به یک سری حدس و گمانهای بسیار در مورد اینکه چه چیزی آنجا رخ می دهد، منجر می­ شود. جالب توجه است که سیاه­چاله­ ها تنها مکان هایی نیستند که تکینگی – جایی که گرانش به یک نقطه نامتناهی دست می یابد– در آنها یافت می­شود. این اعتقاد وجود دارد که خود بیگ بنگ از یک تکینگی آغاز شده است. این ارتباط رایج بین بیگ بنگ و سیاه­چاله­ ها به یک سری تئوری­های گستاخانه و هراس ­انگیز منجر شده، مانند ایده­ ای که می­گوید سیاه­چاله ­ها می توانند دروازه ی ورود به جهان های موازی دیگر باشند. برخی از دانشمندان پیشنهاد کرده ­اند که جهان ما ممکن است از درون سیاه­چاله­ ای مربوط به یک جهان بزرگتر شکل گرفته باشد. مکررا، از آنجایی که امکان نجات از سفر به تکینگی یک سیاه­چاله وجود ندارد، بنابراین ما در جهان خودمان یک طرفه گیر افتاده ­ایم، یا شاید رویداد دیگری در جریان باشد.

supermassive-black-holesاگر دو سیاه­چاله با هم برخورد کنند چه پیش خواهد آمد؟

فضا-زمان به خودی خود و به طور عینی در حال ارتعاش است، مانند یک موج آب روی یک دریاچه. اگرچه این ارتعاشات فضا-زمان یا امواج گرانشی اولین بار توسط نسبیت عام اینشتین پیش ­بینی شده بود، اما این امواج اینجا بر روی زمین برای نخستین بار در سال ۲۰۱۵ توسط تجهیزات لیگو-LIGO (رصدخانه موج گرانشی تداخل­ سنج لیزری) کشف و ردیابی شد. به گفته یدانشمندان این امواج گرانشی توسط دو سیاه­چاله در حال برخورد که در فاصله ۱٫۳ میلیارد سال نوری از زمین بودند، به وجود آمده اند. این یک کشف پیشرو و سدشکن است که به ما این امکان را می­دهد در جهان هستی بیشتر و عمیقتر نسبت به سابق جستجو و کشف کنیم، از طریق همین روش است که اشعه ایکس این اجازه را به ما می­دهد تا بدون باز کردن بدن انسان داخل آن را ببینیم. مححقان با مطالعه بر روی این امواج، می توانند نهایتا گره از رازهای سر به مهر در مورد اتفاقاتی که در سیاه­چاله­ ها رخ می دهد را بگشایند.

ترجمه: علی موسوی/ سایت علمی بیگ بنگ

منبع: mnn.com

سیاه­چاله چیست؟, ۴٫۹ out of 5 formed on 16 ratings

توجه : هرگونه استفاده از این مطلب بدون ذکر نام ‘سایت علمی بیگ بنگ’ و لینک به این مقاله غیر قانونی و از لحاظ اخلاقی غیر انسانی می باشد، لطفا به حقوق مولف احترام بگذارید.

کشف آجرهای سازنده ی حیات روی یک دنباله دار‬

کشف آجرهای سازنده ی حیات روی یک دنباله دار‬

روزتا (Rosetta)، فضاپیمای آژانس فضایی اروپا، روی یک دنباله دار نوعی آمینو اسید پیدا کرده است. این نشان می دهد که یک دنباله دار تشکیل شده از یخ و خاک می تواند عامل اصلی پیدایش حیات باشد. بنابراین، شاید یک دنباله دار یخ زده اجزای تشکیل دهنده ی حیات را به زمین آورده باشد. دانشمندان معتقدند که نوع خاصی از آمینو اسید در ابتدای تشکیل زمین منجر به پیدایش حیات شده است. به همین دلیل مدت هاست که دانشمندان به دنبال دنباله داری می گردند که این آمینو اسید را داشته باشد.

به گزارش آکاایران: آمینو اسید ها اجزای تشکیل دهنده ی اصلی پروتئین ها هستند و واکنش های شیمیایی مهم در سلول های زنده را کنترل می کنند. اخترزیست شناسان مدت هاست که فکر می کنند شاید این ماده ی شیمیایی سوار بر دنباله دار یا سیارک به زمین رسیده باشد.

در سال ۲۰۰۹، دانشمندان گزارش دادند که ساده ترین نوع آمینو اسید (گلیسین) را روی خاک یک دنباله دار پیدا کردند. فضاپیمای «استارداست» (Stardust) ناسا نمونه ای از این خاک را به زمین آورد. اما احتمالا این نمونه به خاک زمینی آلوده شده بود. حالا فضاپیمای روزتا، بدون هیچ شک و تردیدی گلیسین را در ابرهای گازی اطراف یک دنباله دار پیدا کرده است. این فضاپیما همچنین آثاری از فسفر را هم پیدا کرد. فسفر یکی از اجرای تشکیل دهنده ی DNA است.

هدف از ماموریت روزتا این نبود که گلیسین پیدا کند، چون دانشمندان انتظار نداشتند آن را پیدا کنند. آنها فکر می کردند که این آمینو اسید روی دنباله دار، یخ زده باشد. اما وقتی این ماده را در ابرهای گازی اطراف دنباله دار دیدند، شگفت زده شدند.

در حال حاضر، روزتا در فاصله ای پنج کیلومتری از سطح این دنباله دار و درون یک ابر مولکولی غلیظ قرار دارد. تحلیل و بررسی این داده ها می تواند به ما کمک کند تا اجزای تشکیل دهنده ی جدیدی برای پیدایش حیات کشف کنیم.

ذخیره تمام کتابهای عالم در فضایی به اندازه یک تمبر!

بیگ بنگ: محققان هلندی یک دستگاه ذخیره داده قابل بازنویسی در مقیاس اتمی تولید کرده‌اند که می‌تواند ۵۰۰ ترابایت را در یک اینچ مربع جای بدهد. این میزان برای ذخیره تمام کتاب‌های نوشته شده توسط بشریت بر روی سطحی به اندازه یک تمبر پستی کافی است.

3-1kbatomicmemبه گزارش بیگ بنگ به نقل از ایسنا، این دیسک سخت اتمی توسط محققان دانشگاه دلفت ساخته شده و از تراکم ذخیره‌ سازی ۵۰۰ برابر یک دیسک سخت رایج برخوردار است. محققان از یک میکروسکوپ تونل‌زنی روبشی استفاده کردند که یک سوزن تیز را برای بررسی تک تک اتم‌های یک سطح به کار می‌گیرد. دانشمندان می‌توانند از این کاوشگرها برای حرکت دادن اتم‌ها در اطراف استفاده کنند.

آنها سیستم حافظه خود را در بلوک‌هایی از هشت بایت (۶۴ بیت) سازماندهی کردند. هر بلوک از یک نشانگر برخوردار است که شبیه کدهای کیوآر مورد استفاده در بلیط های هواپیما و کنسرت عمل می‌کند و محل دقیق هر اطلاعات را روی صفحه نشان می‌دهد. این کد همچنین می‌تواند محل آسیب ناشی از بروز خطا در سطح را نیز نشان بدهد. این امر اجازه می‌دهد تا بتوان حافظه را در اندازه‌های بزرگتر نیز تولید کرد.

legendof1kbm.jpgرویکرد جدید چشم اندازی بسیار عالی از نظر پایداری و مقیاس‌پذیری ارائه می‌دهد. البته این دیسک سخت در آینده نزدیک در بازار نخواهد آمد و کار بیشتری برای توسعه نیازمند است. در حال حاضر، این سیستم تنها در شرایط خلاء بسیار تمیز و در دمای نیتروژن مایع کار می‌کند. جزئیات این سیستم جدید در مجله Nature Nanotechnology منتشر شده است.

سایت علمی بیگ بنگ / gizmag.com

 

ذخیره تمام کتابهای عالم در فضایی به اندازه یک تمبر!, ۵٫۰ out of 5 formed on 7 ratings

توجه : هرگونه استفاده از این مطلب بدون ذکر نام ‘سایت علمی بیگ بنگ’ و لینک به این مقاله غیر قانونی و از لحاظ اخلاقی غیر انسانی می باشد، لطفا به حقوق مولف احترام بگذارید.

درخشش نور ماه در آسمان

بیگ بنگ: هرکس به طور کلی  می داند که ماه در شب و روز چگونه عمل نموده و به چه صورت به نظر می‌رسد. در طول روز خورشید درخشان ترین چیزیست که در آسمان وجود دارد. همچنین می‌دانیم که ماه در طول شب، روشن‌ترین شیئ آسمان است. اما تاریکی و کیفیت شبح وار نور ماه در تضاد با شفافیت نور خورشید است، در این مقاله از خصوصیات درخشش نور ماه در شب و روز می گوییم.

moonlightبه گزارش بیگ بنگ، در یک شب مهتابی زمانی که ماه را در آسمان می بینیم، ماه با درخششی زیبا همه جا را روشن کرده است، در واقع شدت این نور بستگی به اهله ماه دارد.(به این پدیده در نجوم به حالت‌های مختلف دیده شدن بخش روشن ماه از زمین گفته می‌شود.) در حالت بدر کامل معمولاً مهتاب در سطح زمین بیش از دو دهم لوکس روشنایی ایجاد نمی‌کند. بنابراین نور مهتاب در سطح زمین، حدود پانصدهزار بار کمتر از نور خورشید است.

نور ماه اساسا همان نور خورشید است که از سطح ماه بازتابیده میشود. قابل فهم است زیرا سطح ماه تنها ۱۱ درصد نور تابیده شده توسط خورشید را بازتاب می دهد. برخورد نور خورشید به ماه باعث میشود که نور بازتابیده شده قرمزتر از نور خورشید باشد، اما ما آن را با چشمهایمان نمی توانیم ببینیم، زیرا به وسیله ی دیگر رنگهای موجود در نور ماه محو میشود و باعث می شود درخشش ماه را بصورت تابش سفید نقره ای مشاهده کنیم.

چرا ماه را در طول روز مشاهده میکنیم؟

دلیل مشاهده ی ماه در روز ناشی از دو عامل بزرگ می‌باشد، روشنایی ماه و مدار ماه در اطراف زمین. این عوامل، امکان دیده شدن ماه در طول روز را ممکن می سازد. در غیر این صورت این باور که خورشید فقط مربوط به روز و ماه متعلق به شب می باشد، همچنان باقی می ماند. ماه، روشن ترین شیئ آسمانی بعد از خورشید می باشد.

2016_03_15_Wild_Moon-525x800اولین دلیل برای این موضوع نزدیکی زیاد به ماه به زمین در مقایسه با هر شیئ دیگر آسمانی است. خورشید تابان است به دلیل اینکه در حال سوختن با مقادیر بسیار زیادی از هیدروژن است. بنابراین برای دیده شدن احتیاج به نزدیکی زیاد به زمین ندارد. نزدیکی ماه به زمین سبب می شود که نتوانیم ماه را در طول روز نادیده بگیریم. بازتابندگی خود ماه می باشد. اغلب ما می دانیم که ماه یک خورشید یا ستاره کوچکتر نمی باشد، در واقع ماه اساسا یک ماهواره طبیعی می باشد که بصورت یک آیینه بزرگ بازتاب کننده به سمت زمین عمل می کند.

دومین دلیل چرخش ماه در مدارش به دور زمین می باشد. در ابتدای ماه قمری زمانی که ماه کامل رخ می دهد، ماه دقیقا در مقابل خورشید قرار دارد و همینطور که فاز ماه به سمت ماه نو نزدیک می شود، ماه نیز به خورشید نزدیک تر می شود که این عامل سبب می شود که امکان دیده شدن ماه در طول شب کمتر اما در طول روز بیشتر دیده شود.

دیاگرام مشاهده ماه در آسمان

دیاگرام مشاهده ماه در آسمان

بنابراین پاسخ این سوال که آیا ما می توانیم ماه را در طول روز ببینیم آن است که ماه یک بازتاب کننده قوی است و نزدیکی آن به زمین قابلیت مشاهده شدن آن در شب و روز را بیشتر می کند. همچنین مدار ماه قابلیت دیده شدن ماه را افزایش می دهد زیرا ماه در شروع  سفر چرخش قمری خود در سرتاسر آسمان به خورشید نزدیکتر می شود، به همین منظور در طول روز قابلیت دیده شدن ماه افزایش می یابد.

 سایت علمی بیگ بنگ / منابع: universetoday.com , skyandtelescope.com

درخشش نور ماه در آسمان, ۵٫۰ out of 5 formed on 5 ratings

توجه : هرگونه استفاده از این مطلب بدون ذکر نام ‘سایت علمی بیگ بنگ’ و لینک به این مقاله غیر قانونی و از لحاظ اخلاقی غیر انسانی می باشد، لطفا به حقوق مولف احترام بگذارید.

گردشگری نجومی ظرفیتی که اگر قدر بدانیم!

در این تصویر که پس زمینه ی آن را کهکشان راه شیری پوشانده، یک گروه حدودا ۱۵۰ نفری از مشتاقان نجوم، در ناحیه ی بیابانی “سه قلعه” در شرق ایران به آسمان نظاره می کنند. عکس از: بابک امین تفرشی

در این تصویر که پس زمینه ی آن را کهکشان راه شیری پوشانده، یک گروه حدودا ۱۵۰ نفری از مشتاقان نجوم، در ناحیه ی بیابانی “سه قلعه” در شرق ایران به آسمان نظاره می کنند. عکس از: بابک امین تفرشی

به خیال خودمان با لامپ‌های پرنور، دیو سیاه تاریکی را برای همیشه شکست داده‌ایم و فراموش می‌کنیم با این تصور کودکانه، زینت آسمان زمین و بخش مهمی از طبیعت را از خود دریغ کرده‌ایم. حدود یک ماه پیش بود که پژوهشگران مؤسسه علم و فناوری، آلودگی نوری در ایتالیا در جریان تهیه جامع‌ترین نقشه جهانی آلودگی نوری نشان دادند یک سوم جمعیت زمین وقتی به آسمان شب نگاه می‌کنند، نوار شبح‌گون کهکشان راه‌شیری را نمی‌بینند و در مجموع ۸۰ درصد کل ساکنان زمین و بیش از ۹۹ درصد جمعیت‌ اروپا و آمریکا از نعمت تاریکی طبیعی آسمان شب بهره‌ای نمی‌برند. همین موضوع باعث شده تا در سال‌های اخیر شاخه‌ای جدید در گردشگری به نام «گردشگری نجومی» (Astro Tourism)، طرفداران پر و پاقرصی در اقصی نقاط جهان، بویژه در اروپا و آمریکا پیدا کند.

ظرفیت گردشگری نجومی در ایران

در کشور ما در دو دهه اخیر به مدد فعالیت‌های گسترده رسانه‌ها و ترویج علم از طرق مختلف از یک سو و تمایل عمومی جمعیت جوان کشور برای سفر به مناطق بکر طبیعی و کنجکاوی در ناشناخته‌های جذاب، گردشگری نجومی طرفداران خاص خود را پیدا کرده است. از طرفی ایران با بهره‌مندی از مناطق گسترده و بکر طبیعی، از پتانسیل عظیمی برای توسعه گردشگری نجومی در خاورمیانه بهره‌مند است.

نمایی هیجان انگیز از سیاره‌های مشتری، مریخ و زحل به همراه راه شیری که از جنگل های شمال ایران، استان گیلان و روستاهای مهکش،ناوان، مریان ثبت شده است. عکس از: امیر شاهچراغیان

نمایی هیجان انگیز از سیاره‌های مشتری، مریخ و زحل به همراه راه شیری که از جنگل های شمال ایران، استان گیلان و روستاهای مهکش،ناوان، مریان ثبت شده است. عکس از: امیر شاهچراغیان

کافی است نگاهی به آگهی‌های تورهای گردشگری در رسانه‌ها بیندازید یا گشتی در اینترنت بزنید تا ببینید تماشای آسمان شب و استفاده از تلسکوپ و کارشناسان نجومی نه‌ تنها به یکی از بخش‌های پرطرفدار بسیاری از تورهای طبیعت‌ گردی تبدیل شده، بلکه بسیاری از تورها با انگیزه اصلی برگزاری یک شب نجومی زیر آسمان پرستاره به مقصد نقاط بکر کویری و کوهستانی برگزار می‌شوند. در تابستان و به ویژه در نیمه مرداد با به اوج رسیدن درخشش شهاب‌ها در جریان بارش شهابی برساوشی (در ۲۱ و ۲۲ مرداد هر سال)، ده‌ها گشت نجومی در مناطق مختلف کشور برگزار می‌شود.

هر سال طبیعت مناطقی چون الموت، طالقان، پارک‌های ملی کویر، لار، توران و… کویر مرنجاب، مناطق حفاظت شده پرور، خوش ییلاق و…، باغ‌شهر نیاسر، مجموعه میراث جهانی تخت‌ سلیمان، کمپ کویری شهداد، رصدگاه سه‌قلعه در خراسان جنوبی و دره ستارگان در جزیره قشم از مهم‌ترین و شناخته شده‌ترین سایت‌های گردشگری نجومی در کشور محسوب می‌شوند.

از همین رو بود که در سال‌های اخیر سرفصل گردشگری نجومی در طرح درس برخی مراکز آموزش راهنمایان طبیعت‌گردی گنجانده شد و چندین جشنواره نجومی دانش‌آموزی در بوشهر و دو جشنواره نجومی(AstroFest) در سال‌های ۸۹ و ۹۱ در منطقه آزاد قشم با انگیزه برگزاری بین‌المللی این رویداد در سال‌های بعد با ورود گردشگران نجومی خارجی برگزار شد. رویداد جذابی که می‌توانست زمینه‌ای برای سرازیر شدن گردشگران اروپایی، آمریکایی و شیخ‌نشین‌های خلیج فارس به طبیعت کم‌نظیر جزیره قشم در فصل زمستان باشد، در سال‌های بعد در نبود حمایت‌های مؤثر منطقه آزاد کم‌کم به فراموشی سپرده شد.

نمایی از شفق قطبی در روستانی بجورکلیدن - سوئد

نمایی از شفق قطبی در روستانی بجورکلیدن – سوئد

آلودگی نوری؛ چالش گردشگری نجومی

با این حال آنچه اکنون ادامه توسعه گردشگری نجومی را با مخاطره جدی مواجه کرده است، افزایش بی‌ضابطه آلودگی نوری در پهنه ایران است. سال به سال از گستره مناطق بکر طبیعی با آسمان تاریک در کشور ما کاسته می‌شود. اکنون می‌بینیم که حتی در روستاها برای رخ‌نمایی و بزرگ جلوه‌دادن روستا در اولین گام اقدام به نصب تیرهای چراغ برق با نورافکن‌هایی می‌شود که بیش از زمین، آسمان را روشن می‌کنند. این یعنی نابودی بخشی از پتانسیل درآمدزایی مناطق روستایی که به خودی خود می‌‌توانست برای مردم شهر جذاب و انگیزه‌ای برای سفر باشد.

پارک‌های آسمان تاریک

دنیا برخلاف جهت ایران در حال بهره‌گیری از تاریکی شب برای گردشگری نجومی است. راه این امر نیز از راه‌اندازی پارک‌هایی موسوم به پارک آسمان تاریک می‌گذرد. استانداردهای این پارک‌ها را سال‌هاست موسسه بین‌المللی آسمان تاریک تدوین کرده و بسیاری از کشورهای جهان با مدنظر قرار دادن این استانداردها، زمینه‌سازی لازم برای ترغیب گردشگران بین‌المللی را فراهم کرده‌اند.

Hotel-Kakslauttanenاکنون سوئد و نروژ با ساخت هتل‌هایی با سقف‌های شیشه‌ای که امکان تماشای شفق‌های اسرارآمیز قطبی را برای گردشگران فراهم می‌کند و پارک بین‌المللی آسمان تاریک میشیگان با مناظر حیرت‌انگیز آسمان شب بر فراز دره گرند کنیون هر سال هزاران گردشگر را از اقصی نقاط جهان به خود می‌خوانند.

در نهایت اگر گردشگری نجومی و مزایای مادی آن برای ما جذاب است راهی نداریم جز مدنظر قرار دادن طرح‌های جامع کنترل آلودگی نوری و توسعه «پارک‌های آسمان تاریک»(Dark Sky Parks) در کشور. دور نیست زمانی که شاهد افتتاح پیاپی پارک‌های آسمان تاریک در کشورهای همسایه خواهیم بود و آن موقع است که انگشت به دهان خواهیم ماند… .

کاظم کوکرم- جام‌جم

آیا راهکاری برای جلوگیری از بازگشت سرطان وجود دارد؟

بیگ بنگ: کسانی که مبتلا به سرطان بوده‌اند اغلب از خود می‌پرسند چه راهکارهایی برای جلوگیری از بازگشت تومورها وجود دارد. ضمانتی برای عدم برگشت بیماری وجود ندارد اما با به کارگیری برخی ترفندها می‌توان آگاهانه‌تر به زندگی ادامه داد.

0,,18430640_303,00بدون شک سرطان از جمله بیماری‌هایی است که بیشترین پژوهش‌های علمی روی آن انجام گرفته است. اما اطلاعاتی که در زمینه این بیماری داده شده است بیشتر در خصوص عوامل بروز و پیشگیری از آن است و هنوز پاسخی صریحی به این سوال داده نشده است: « پس از درمان سرطان چه راهکارهایی برای جلوگیری از بروز دوباره آن وجود دارد؟»

این پرسش اهمیتی روزافزون دارد چرا که افراد بیشتری نسبت به گذشته از این بیماری جان سالم به‌در می‌برند. یک شیوه زندگی سالم همراه با تحرک زیاد، رژیم غذایی متعادل و وزن مناسب می‌تواند کیفیت زندگی را افزایش و اثرات جانبی ناشی از درمان سرطان را کاهش دهد. بر اساس دانش امروزه، بسیاری ازاین تاثیرات مثبت به میزان توازن انرژی در بدن بستگی دارد. آن مقدار از انرژی که از طریق تغذیه به دست می‌آید با فعالیت ورزشی کاهش می‌یابد و باید به میزانی باشد که چربی اضافه‌ای ذخیره نشود. چاقی، عدم تحرک و تغذیه نامناسب امکان خطر بازگشت بیماری را افزایش می‌دهد. افرادی که پس از دوره نقاهت فعالیت ورزشی دارند احتمال درمان بیماری را بالا می‌برند. اما هنوز این امیدواری به قطعیت نرسیده است.

چاقی، عدم تحرک و تغذیه نامناسب امکان خطر بازگشت بیماری را افزایش می‌دهد. افرادی که پس از دوره نقاهت فعالیت ورزشی دارند احتمال درمان بیماری را بالا می‌برند

چاقی، عدم تحرک و تغذیه نامناسب امکان خطر بازگشت بیماری را افزایش می‌دهد. افرادی که پس از دوره نقاهت فعالیت ورزشی دارند احتمال درمان بیماری را بالا می‌برند

نقش و اهمیت ورزش

سال ۲۰۱۰ کالج آمریکایی ورزش ارزیابی جامعی از ۸۵ پژوهش درباره ورزش بعد از درمان سرطان به عمل آورد. بر اساس آن تحرک عملکرد بدن و کیفیت زندگی را بهبود می‌بخشد و کسالت یا خستگی ناشی از روش‌های درمانی را کاهش می‌دهد. اما برخی از متخصصین سرطان این نتایج را مورد شک و شبهه قرار دادند.

سال ۲۰۱۵ پژوهشگران فرانسوی مروری برهشت مورد تحقیق درباره فعالیت های بدنی و مراحل اولیه سرطان سینه به انجام رساندند. زنانی که فعالیت ورزشی زیادی دارند طی دوره پژوهشی ۵۰ درصد کمتر احتمال می‌رود از سرطان یا بیماری دیگری از بین بروند. اما پژوهشگران دیگری در مخالفت با این نتیجه ‌گیری می‌گویند: «درست نیست بگوییم ورزش ۵۰ درصد خطر مرگ را کاهش می‌دهد، بلکه بهتر است بگوییم باید بیمار را به داشتن فعالیت بدنی تشویق کنیم».

موارد بیشتر در مورد سرطان

چاقی می‌تواند به سرطان منجر شود: وزن زیاد دومین عامل مهم ابتلا به سرطان است. افزایش سطح انسولین خون به سرطان‌های متفاوتی چون سرطان کلیه، کیسه صفرا و مری منجر می‌شود. زنان چاق علاوه بر این خطرات، با افزایش تولید هورمون‌های جنسی، در معرض خطر ابتلا به سرطان‌های رحم و پستان نیز هستند.

سیگار نکشید: تشخیص سرطان از طرف پزشک رعشه بر اندام هر بیماری می‌اندازد، اما دست‌کم جلوی بروز حدود نیمی از سرطان‌ها را می‌توان گرفت. عامل یک پنجم تولید تومورهای سرطانی دود سیگار است. دود سیگار نه تنها به سرطان ریه منجر می‌شود، بلکه سرطان‌های دیگر را نیز تسریع می‌کند. سیگار یکی از مهم‌ترین دلایل بروز سرطان است.

0,,16458087_303,00 ورزش کنید: امکان بروز سرطان در میان افرادی که تحرک کمتری دارند بیشتر است. تحقیقات درازمدت نشان داده‌اند که ورزش از تولید تومور جلوگیری می‌کند، زیرا ورزش سبب کاهش سطح انسولین در بدن و کاهش وزن می‌شود. البته منظور فقط ورزش حرفه‌ای نیست، بلکه راه‌پیمایی روزانه و دوچرخه‌سواری نیز می‌تواند به کمک شما بیاید.

خطر نوشیدن مشروبات الکلی: مشروبات الکلی سبب بروز سرطان می‌شوند. نوشیدن زیاد مشروبات الکلی سبب تولید تومور بخصوص در دهان، حلق و مری می‌شود. عامل خطرناک‌تر همراهی مشروبات الکلی و سیگار است. به این ترتیب امکان بروز سرطان ۱۰۰ برابر می‌شود. البته نوشیدن روزانه یک لیوان شراب نه تنها بد نیست، بلکه برای سیستم گردش خون مفید هم هست.

ابتلا به سرطان روده از راه خوردن گوشت قرمز: خوردن گوشت قرمز می‌تواند به سرطان روده منجر شود. چگونگی این امر هنوز بر پژوهشگران مشخص نیست، اما تحقیقات درازمدت نشان‌دهنده آن هستند که چنین ارتباطی وجود دارد. بخصوص گوشت گاو و در مرحله پس از آن گوشت خوک از خطر بیشتری برای بوجود آوردن سرطان روده برخوردار هستند. این نوع گوشت‌ها امکان ابتلا به بیماری سرطان را حدود یک‌و‌نیم برابر کرده‌اند. گوشت ماهی اما از ایجاد سرطان جلوگیری می‌کند.

0,,15838638_303,00 خطر گوشت کبابی: کبابی شدن گوشت امکان بوجود آمدن سرطان را افزایش می‌دهد. تحقیقات درازمدت در این زمینه اما هنوز به روشنی رابطه کبابی شدن گوشت و ایجاد سرطان را نیافته‌اند. بعضی از محققان خود گوشت قرمز و نه چگونگی آمادگی آن را دلیل بوجود آمدن سرطان دانسته‌اند.

از خوردن فست فود خودداری کنید: رژیم غذایی غنی شامل میوه‌ و سبزیجات از سرطان جلوگیری می‌کند. تحقیقات طولانی محققان اما رابطه مستقیم و شفافی را میان یک رژیم غذایی سالم و خطر ابتلا به سرطان نیافته‌اند. این تحقیقات نشان می‌دهند که رژیم غذایی سالم تنها کمی بیش از ده درصد از بروز سرطان جلوگیری می‌کند.

0,,15867304_303,00از تابش زیاد آفتاب دوری کنید: پرتو فرابنفش خورشید (UV) در عوامل ارثی نفوذ کرده و می‌تواند به تغییر آنها منجر شود. نتیجه این امر بروز سرطان پوست است. کرم‌های ضدتابش آفتاب البته از سوختگی پوست جلوگیری می‌کنند، اما قهوه‌ای شدن پوست نشانه آن است که پوست پرتو فراوانی از آفتاب را جذب کرده است.

سرطان به خاطر طب مدرن: پرتوهای موجود در پی رادیولوژی در عوامل ارثی نفوذ کرده و می‌تواند سبب تغییر آنها شود. اگر عکس‌برداری در پی روش‌های مرسوم رادیوگرافی خطر چندانی ندارد، اما توموگرافی کامپیوتری تنها زمانی پیشنهاد می‌شود که دلایل قانع‌کننده‌ای برای این کار وجود داشته باشد.

0,,17343839_303,00سرطان ناشی از عفونت: ویروس‌های مختلف می‌توانند سبب سرطان‌های مختلف شوند. ویروس پاپیلومای انسانی می‌تواند به سرطان رحم منجر شود. ویروس‌های هپاتیت B و C می‌توانند کار سلول‌های کبدی را مختل کنند. باکتری هلیکوباکتر پیلوری (عکس) در معده مستقر می‌شود و می‌تواند سرطان معده را بوجود آورد. به کمک واکسیناسیون می‌توان علیه بسیاری از این ویروس‌ها مقاوم شد، اما در برابر هلیکوباکتر پیلوری تنها آنتی بیوتیک‌ها موثر هستند.

قرص‌های ضدبارداری: قرص‌های ضدبارداری گرچه امکان ابتلا به سرطان پستان را کمی افزایش می‌دهند، اما می‌توانند تا حد زیادی از سرطان تخمدان جلوگیری کنند.

مصونیت کامل از سرطان ناممکن است: حتی اگر همه‌چیز را درست انجام دهید هرگز در برابر سرطان مصون نیستید. نیمی از سرطان‌ها با دلایل ژنتیکی دارند یا دلایل سنی. بخصوص در تومورهای مغزی عوامل بیرونی معمولا بی‌تاثیرند

تغذیه چه نقشی بازی می‌کند

اطلاعات علمی متقنی نیز در مورد « تغذیه مناسب بعد از درمان سرطان» وجود دارد. بی‌شک غذاهای مدیترانه‌ای که از میوه و سبزیجات تازه و چربی حیوانی کم تهیه می‌شود برای همه مفید است. اما نمی‌توان به طور قطع گفت که تغذیه از بازگشت بیماری جلوگیری می‌کند. پژوهشگران طی دو تحقیق درباره بیماران مبتلا به سرطان سینه تاثیرات رژیم غذایی را مورد بررسی قرار دادند. در یک پژوهش رژیم غذایی ذکر شده خطر برگشت بیماری را کاهش داد و در دیگری تفاوتی میان تغذیه کم‌چربی و تغذیه عادی مشاهده نشد.

غذاهای مدیترانه‌ای که از میوه و سبزیجات تازه و چربی حیوانی کم تهیه می‌شود برای همه مفید است. اما نمی‌توان به طور قطع گفت که تغذیه از بازگشت بیماری جلوگیری می‌کند

غذاهای مدیترانه‌ای که از میوه و سبزیجات تازه و چربی حیوانی کم تهیه می‌شود برای همه مفید است. اما نمی‌توان به طور قطع گفت که تغذیه از بازگشت بیماری جلوگیری می‌کند

بسیاری از بیماران مبتلا به سرطان عوامل روانی را بر روند بیماری دخیل می‌دانند اما این امر به لحاظ علمی ثابت نشده است. یکی از پژوهشگران مرکز پژوهش آماری سرطان در هایدلبرگ می‌گوید: «نه می‌توان گفت افراد به لحاظ شخصیتی مستعد ابتلا به سرطان هستند و نه می‌توان « مثبت اندیشی» را به عنوان روش درمانی در پیش گرفت. اگر بیمارسرطانی نتواند روحیه خود را حفظ کند نباید احساس گناه کند». نیتجه‌ای که از این بحث می‌توان گرفت این است: علاج قطعی وجود ندارد، اما تحرک در حد معقول و تغذیه سالم میتواند مفید باشد. بیماران درمان شده سرطانی با وجود عدم قطعیتی که وجود دارد نباید دائما به احتمال بازگشت بیماری خود فکر کنند و باید تا آنجا که ممکن است آرامش خود را حفظ کنند.

سایت علمی بیگ بنگ / منابع بیشتر: Exercise and Cancer , dw.com

آیا راهکاری برای جلوگیری از بازگشت سرطان وجود دارد؟, ۵٫۰ out of 5 formed on 5 ratings

توجه : هرگونه استفاده از این مطلب بدون ذکر نام ‘سایت علمی بیگ بنگ’ و لینک به این مقاله غیر قانونی و از لحاظ اخلاقی غیر انسانی می باشد، لطفا به حقوق مولف احترام بگذارید.

زمین کجای کهکشان راه شیری است؟

بیگ بنگ: برای هزاران سال، ستاره شناسان و منجمان معتقد بودند که زمین مرکز جهان است. این درک ناشی از این واقعیت بود که چون مشاهدات نجومی از روی زمین انجام می گرفت، تصور اینکه زمین بخشی از منظومه شمسی باشد بسیار پیچیده بود. پس از قرن ها مشاهده و محاسبه ما کشف کردیم که زمین (و دیگر اجرام منظومه شمسی) به دور خورشید می چرخند، به همین ترتیب منظومه شمسی مان هم، چنین وضعیتی در کهکشان راه شیری دارد.

موقعیت خورشید در کهکشان راه شیری

موقعیت خورشید در کهکشان راه شیری

به گزارش بیگ بنگ، در واقع فقط حدود یک قرن است که ما فهمیده ایم بخشی از صفحه ستاره ای بزرگتری هستیم که به دور یک نقطه مرکزی مشترک می چرخد. و با توجه به اینکه ما خود بخشی از این صفحه بودیم، به لحاظ تاریخی بسیار سخت بود که موقعیت دقیق خود را تعیین کنیم. اما به لطف تلاش مداوم ستاره شناسان حال میدانیم که خورشید ما ساکن این کهکشان است.

اندازه کهکشان راه شیری:

برای شروع باید گفت که کهکشان راه شیری خیلی خیلی بزرگ است. نه تنها اندازه ای غیر قابل تصور با قطر ۱۰۰ هزار تا ۱۲۰ هزار سال نوری و ضخامتی در حدود ۱۰۰۰ سال نوری دارد، بلکه بیش از ۴۰۰ میلیارد ستاره در آن قرار گرفته است (حتی در برخی برآوردها این تعداد باز هم بیشتر ارزیابی شده است.) این را نظر بگیرید که یک سال نوری برابر است با  ۱۲^۱۰×۹٫۵ کیلومتر (۹٫۵ تریلیون کیلومتر)، بنابراین قطر کهکشان راه شیری می شود  ۱۷^۱۲×۹٫۵ x تا ۱۷^۱۰× ۱۱٫۴ کیلومتر، یا ۹۵۰۰ تا ۱۱۴۰۰ کواردیلیون کیلومتر.

این شکل و اندازه کهکشان راه شیری به کمک بلعیدن کهکشان های دیگر به دست آمده، کاری که هنوز هم در حال انجام دادنش است. در واقع کهکشان کوتوله کلب اکبر که نزدیک ترین کهکشان به راه شیری است، ستارگانش در حال ملحق شدن به صفحه کهکشانی ما هستند، این عمل در طول عمر طولانی کهکشان راه شیری بارها رخ داده  و رخ خواهد داد و احتمالا کهکشان بعدی کوتوله نامنظم قوس خواهد بود. با این حال کهکشان ما در مقایسه با کهکشان های دیگر کیهان به نوعی متوسط محسوب می شود. مثلا آندرومدا، که نزدیکترین کهکشان بزرگ به ماست، با قطر ۲۲۰ هزار سال نوری تقریبا دو برابر راه شیری است و در حدود ۴۰۰ الی ۸۰۰ میلیارد ستاره دارد.

ساختار کهکشان راه شیری:

اگر میتوانستید به خارج از کهکشان سفر کنید و از بالا به آن نگاه کنید، کهکشان راه شیری را به صورت میله های مارپیچ می دیدید. مدت ها تصور می شد که راه شیری دارای چهار بازوی مارپیچی است، ولی بررسی های بیشتر نشان داد که فقط دو بازو دارد و آنها سپر-قنطورس(Scutum–Centaurus) و کمان-شاه‌تخته(Carina–Sagittarius) یا همان برساوش نامیده می شوند.

بازوهای مارپیچ از امواج چگالی تشکیل شده اند که دور کهکشان راه شیری می چرخند، به عنوان مثال ستارگان و ابرهای گازی خوشه ای اعضای کهکشان را تشکیل می دهند. همانطور که می دانید امواج چگالی، در حین حرکت از مناطق فضا، گاز و گرد و غبار را فشرده کرده و زمینه را برای دوره های تشکیل و مرگ ستارگان فراهم می آورند. به هر حال فهم ما از وجود این بازوها از طریق مشاهده بخش های مختلف کهکشان راه شیری (و دیگر کهکشان ها) به دست آمده است.

اعتقاد بر این است که ساختار پایه کهکشان راه شیری را دو بازوی اصلی مارپیچ در برگرفته است، که از یک نوار مرکزی بلند سرچشمه گرفته اند.

اعتقاد بر این است که ساختار پایه کهکشان راه شیری را دو بازوی اصلی مارپیچ در برگرفته است، که از یک نوار مرکزی بلند سرچشمه گرفته اند.

در حقیقت تمامی تصاویری که کهکشان ما را نشان می دهد، یا تصوراتی هنرمندانه از آن هستند، یا برگرفته از عکس های کهکشان های دیگر است. و نه نتیجه مستفیم مشاهدات واقعی. تا همین اواخر ارزیابی اینکه کهکشان راه شیری چطور به نظر می رسد برای دانشمندان بسیار دشوار بود، عمدتا به این دلیل که ما خود در داخل این کهکشان هستیم. دهه ها مشاهده، بازسازی واقعیت و همچنین مقایسه با دیگر کهکشان ها به ما کمک کرد تا بتوانیم تصویر نسبتا واضحی از کهکشان راه شیری آنطور که از دنیای خارج به نظر می رسد به دست آوریم.[چگونه بدون ترک کهکشان راه شیری از آن عکس تهیه می شود]

به کمک نقشه برداری  و بررسی های دقیق آسمان شب که با تلسکوپ های عظیم زمینی و فضایی انجام گرفته است، ستاره شناسان تخمین میزنند که بین ۱۰۰ تا ۴۰۰ میلیارد ستاره در کهکشان راه شیری وجود دارد. آنها همچنین معتقدند که هر ستاره حداقل دارای یک سیاره است، و این یعنی اینکه صدها میلیارد سیاره در کهکشان راه شیری وجود دارد. (و اعتقاد بر این است که میلیارد ها از این سیارات اندازه و جرمی مشابه با زمین ما را دارند.)

همانطور که اشاره شد بازوهای کهکشان راه شیری بیشتر، از گاز و گرد و غبار تشکیل شده اند. این مواد ۱۰ تا ۱۵ درصد از کل “ماده معمولی” (یعنی موادی که قابل مشاهده هستند _ در برابر ماده تاریک که قابل مشاهده نیست)کهکشان است، و باقی آن را ستاره ها تشکیل داده اند. قطر کهکشان ما تقریبا ۱۰۰ هزار سال نوری است و ما فقط ۶۰۰۰ سال نوری از این صفحه عظیم را در طیف مرئی میتوانیم مشاهده کنیم.

با این حال، اگر آلودگی نوری قابل توجهی در اطرفتان وجود نداشته باشد، حلقه غباری کهکشان راه شیری را میتوانید در آسمان شب تشخیص دهید. اخترشناسی فروسرخ، و بررسی امواج غیرقابل مشاهده رادیویی از جهان، به ستاره شناسان اجازه می دهد بتوانند بخش بیشتری از آن را نیز بررسی کنند. کهکشان راه شیری مانند دیگر کهکشان ها، حاوی میزان زیادی ماده تاریک است، که طبق محاسبات، ۹۰ درصد جرم آن را تشکیل می دهد. هیچکس نمی داند ماده تاریک دقیقا چیست، ولی جرم آن به کمک سرعت چرخش کهکشان و دیگر رفتارهای کلی آن استنباط شده است. موضوع مهمی که درباره این ماده مرموز وجود دارد، این است که ماده تاریک نقش مهمی در یکپاچگی و ثبات کهکشان ها و جلوگیری از فروپاشی آنها دارد.

منظومه شمسی:

منظومه شمسی در فاصله ۲۵ هزار سال نوری از مرکز کهکشان و ۲۵۰۰۰ سال نوری از لبه آن واقع شده است. بنابراین همانطور که خودتان هم متوجه شدید ما در وسط فاصله بین مرکز و لبه کهکشان قرار داریم. ستاره شناسان بر سر این موضوع توافق دارند که کهکشان راه شیری احتمالا دو بازوی مارپیچ بزرگ (بازوی برساووش و بازوی سپر-قنطورس) و چند بازوی کوچکتر دارد. منظومه شمسی در منطقه ای بین دو بازی اصلی، که شکارچی-ماکیان(Orion-Cygnus) نامیده می شود قرار گرفته است. این بازو ۳۵۰۰ سال نوری عرض و ۱۰ هزار سال نوری طول دارد، که از بازوی کمان جدا شده است.

موقعیت منظومه شمسی ما، در بازوی شکارچی(Orion spur) کهکشان راه شیری

موقعیت منظومه شمسی ما، در بازوی شکارچی(Orion spur) کهکشان راه شیری

این واقعیت که راه شیری آسمان شب را به دو نیم کره تقریبا مساوی تقسیم میکند، نشان می دهد که منظومه شمسی نزدیک صفحه کهکشانی قرار گرفته است. روشنایی نسبتا ضعیف راه شیری ناشی از گازها و غباری است که صفحه ی کهکشانی را اشباع کرده است. آنها مانع از این می شوند که روشنایی مرکز کهکشان را ببینیم، یا اینکه بتوانیم طرف دیگر آن را به طور واضح رصد کنیم.

ممکن است شگفت زده شوید وقتی بفهمید ۲۵۰ میلیون سال طول خواهد کشید تا خورشید در کهشکان راه شیری یک دور کامل بچرخد. و این با “سال کهکشانی” یا “سال کیهانی” شناخته می شود. دفعه قبلی که منظومه شمسی در موقعیت فعلی اش در کهکشان راه شیری قرار داشت، دایناسورها هنوز روی زمین زندگی می کردند، دفعه بعدی چطور؟ که می داند، شاید نسل بشر منقرض شده باشد و یا اینکه به موجودی تکامل یافته تر تبدیل شده باشد.

همانطور که مشخص است، راه شیری یک فضای بسیار عظیم است و تشخیص مکان ما در چنین فضای بزرگی کار ساده ای نیست. هنگامیکه دانش ما درباره جهان گسترش می یابد، دو چیز را یاد می گیریم، اینکه نه تنها جهان بسیار بزرگتر از چیزیست که ما توانایی تصور کردنش را داریم، بلکه مکانی که در آن هستیم هم در ذهنمان بسیار کوچک خواهد شد. البته اگرچه منظومه شمسی ما در طرح بزرگ جهان ناچیز به نظر می آید، اما همچنان بسیار ارزشمند است. اگر شما علاقمندید که درباره ی کهکشان راه شیری بیشتر بدانید، این بخش از سایت هابل و یا سایت ناسا را مطالعه بفرمایید.

ترجمه: امین میرزایی/ سایت علمی بیگ بنگ

منبع: universetoday.com

زمین کجای کهکشان راه شیری است؟, ۵٫۰ out of 5 formed on 8 ratings

توجه : هرگونه استفاده از این مطلب بدون ذکر نام ‘سایت علمی بیگ بنگ’ و لینک به این مقاله غیر قانونی و از لحاظ اخلاقی غیر انسانی می باشد، لطفا به حقوق مولف احترام بگذارید.

ارسال پیام با نور پیچشی به ۱۴۳ کیلومتر آن طرفتر

بیگ بنگ: پرتوهای لیزری که با تکانه زاویه‌ای مداری(OAM) کدگذاری شده بودند، با ارتباط دادن دو جزیره از جزایر قناری با فاصله‌ی ۱۴۳ کیلومتر، رکوردی بی سابقه به جا گذاشتند. در این طرح که توسط فیزیکدانان اتریشی اجرایی شده، فاصله‌ ۵۰ برابر بیشتر از رکورد پیشین آنها با نور پیچشی(twisted light) است. به گفته‌ی گروه تحقیقاتی، نتایج حاکی از آن است که احتمالاً می‌توان اطلاعات را با استفاده‌ از حالت‌های تکانه‌ی زاویه‌ای مداری در نور برای هر دو مخابرات کوانتومی و کلاسیک کدگذاری کرد که این شامل دادن و گرفتن اطلاعات از ماهواره‌ها هم می‌شود.

سلام دنیا! از نور پیچشی استفاده شد تا یک پیغام به رصدخانه‌ی تایده برساند.

سلام دنیا! از نور پیچشی استفاده شد تا یک پیغام به رصدخانه‌ی تایده برساند.

به گزارش انجمن فیزیک ایران، نور دو نوع تکانه‌ی زاویه‌ای دارد. پدیده‌ی آشنای قطبش به تکانه‌ی زاویه‌ای اسپینی مربوط است. از طرف دیگر تکانه زاویه‌ای مداری موجب می‌شود که جبهه‌ی موجِ پرتوی نور حول جهت انتشار بپیچد و گردابه‌ای در وسط پرتو ایجاد کند. از آنجایی که محدودیتی روی مقدار درجه‌ی پیچش وجود ندارد، کدگذاری پرتو با تکانه زاویه‌ای مداری می‌تواند ظرفیت حمل اطلاعات هر کانال مخابراتی کلاسیک با پهنای ثابت را تا چندین برابر افزایش دهد. در مخابرات کوانتومی، چنین کدگذاری‌ای هر فوتون را قادر می‌سازد تا بیش از یک بیت کوانتومی (کیوبیت) از اطلاعات را حمل کند لذا تبادل کلیدهای رمزی در برابر استراق سمع و نوفه امنیت بیشتری خواهد داشت.

مشکلات تداخل

اما مشکل اصلی، ارسال پرتوهای پیچشی در فواصل بزرگ است. یک راه برای این‌کار استفاده از کابل‌های تار نوری است ولی ممانعت از روی هم افتادن مدهای مختلف تکانه زاویه‌ای مداری در خلال انتشار در کابل کار دشواری است و بهترین رکورد آن ۱٫۱ کیلومتر است. راه دیگر، انتقال از طریق هواست که آن‌هم مشکلات اختلالی دارد. این روش ضریب شکست هوا را اندکی تغییر داده و منجر به تداخل بین مدهای مختلف می‌شود.

در سال ۲۰۱۲ پژوهشگران دانشگاه کالیفرنیای جنوبی توانستند پرتوهای لیزر را با چهار پیچش متفاوت به اندازه یک متر در هوا منتقل کنند. دو سال بعد، آنتون زیلینگر و همکارانش در دانشگاه وین و در موسسه اپتیک و اطلاعات کوانتومی، پرتویی را که حامل ۱۶ نوع تکانه زاویه‌ای مداری بود از برجی در شهر وین به گیرنده‌ای ۳ کیلومتر آن طرفتر ارسال کردند. همچنین پژوهشگران در ایتالیا و سوئد انتقال تکانه زاویه‌ای مداری در فضای آزاد را با امواج رادیویی انجام دادند.

حلقه‌های نور

گروه زیلینگر در آخرین تحقیق خود فاصله انتقالی را به ۱۴۳ کیلومتر افزایش دادند. آن‌ها نور سبز لیزر با فاز متغیر را از پشت بام تلسکوپ کاپیتان ژاکوب در جزیره‌ی لاپالما به دیوار رصدخانه‌ی تایده(Teide) در جزیره‌ی همسایه، تنریف، تاباندند. دیوار سفید رصدخانه که مانند یک پرده بود با دوربین کنترل می‌شد و پژوهشگران توانستند طرح شدت پرتوهایی با درجات مختلف پیچش را از هم تفکیک کنند. هر حالت، دایره‌ای سبز رنگ بود که با ناحیه‌ای تیره و اندازه‌ی مشخص احاطه شده بود. به روش مشابه، تصویر پرتوهایی که از برهم نهی دو حالت با پیچش ‌های مساوی اما مخالف بودند هم ثبت شد.

twisted_lightمشاهدات گروه در آوریل سال گذشته، طی ۱۰ شب انجام شد و یک شبکه‌ی عصبی به کارگرفته شد تا مدهای تکانه زاویه‌ای مداری‌ ‌ای را که مسئول هر طرح شدت بود مشخص کند. بررسی‌های دقیقتر نشان داد که ۸۰ درصد نتایج درست بوده است. پژوهشگران پیام کوتاهی را هم در نور کدگذاری کردند: سلام دنیا! آن‌ها برای هر حرف در پیغام از سه پرتوی پشت سر هم با فازهای مختلف استفاده کردند. البته، شبکه‌ی عصبی پیغام را کمی اشتباه دریافت کرد: «سلام دنیا». اما محققان توضیح می‌دهند که این خطا یک بیت از ۷۲ بیت بوده است.

علامت با دود

فرآیند همچنین فوق العاده آهسته انجام شد و در مجموع حدود ۲۷۱ ثانیه طول کشید. به گفته‌ی زیلینگر و همکارانش این سرعت در حد سرعت پیغام فرستادن با دود است. گرچه آن‌ها معتقدند که در این تحقیق سرعت فرآیند مد نظر نبوده بلکه هدف نشان دادن بقای مدها در طی سفر بوده است. و این کار بدون استفاده از هرگونه اپتیک تطبیقی برای جبران اثرات اختلالی انجام شده است. البته پژوهشگران مجبور شدند به علت بدی آب و هوا نتایج آزمایشِ ۴ شب را دور بریزند. در عین حال معتقدند که می‌توان با افزودن آینه‌های قابل تنظیم توسط نرم افزار برای جبران اختلالات، نتایج را بهتر کرد. این محققان می‌گویند طرحشان برای پیام‌های چندگانه‌ی کلاسیک و درهم‌تنیدگی کوانتومی مدهای تکانه زاویه‌ای مداری، قابل اجراست. همچنین از آنجا که ارتفاع موثر اتمسفر ۶ کیلومتر است، حالت‌های تکانه زاویه‌ای مداری ای که با این روش بین زمین و ماهواره‌های چرخنده رد و بدل شوند خیلی تحت تاثیر اختلالات قرار نخواهند گرفت. پیش مقاله‌ی این تحقیق در سایت arXiv منتشر شده است.

سایت علمی بیگ بنگ / منبع: physicsworld.com

ارسال پیام با نور پیچشی به ۱۴۳ کیلومتر آن طرفتر, ۵٫۰ out of 5 formed on 5 ratings

توجه : هرگونه استفاده از این مطلب بدون ذکر نام ‘سایت علمی بیگ بنگ’ و لینک به این مقاله غیر قانونی و از لحاظ اخلاقی غیر انسانی می باشد، لطفا به حقوق مولف احترام بگذارید.

دومین فرصت تعیین جهت قبله در سال

دومین فرصت تعیین جهت قبله در سال

جمعه ۲۵ تیر، یک بار دیگر فرصت دارید از دانش ستاره شناسی برای امری دینی و اجتماعی بهره ببرید.
برای ما مسلمانان جهت دقیق قبله بویژه در مساجد و نمازخانه ها و حتی در منازل از اهمیت خاصی برخوردار است. از آنجا که با دانش ریاضی و ستاره شناسی برای عموم بدست آوردن این جهت صحیح مشکل است، با شما روشی به مراتب ساده تر  و بدون نیاز به ابزارهای خاص را در میان می گذاریم.
ساعت ۱۳:۵۷ ظهر این تاریخ (به وقت کشورمان) لحظه اذان ظهر در مکه مکرمه است و خورشید دقیقاً عمود بر خانه خدا می تابد به نحوی که خانه کعبه سایه نخواهد داشت. اگر در این روز در هرکجای کره زمین که خورشید در آسمان است، در  ساعت مذکور به سمت خورشید بایستید، دقیقاً به سمت قبله هستید. کافی است یک شاخص را به زمین عمود کرده و امتداد سایه به سمت خورشید را علامت‌گذاری نمایید، سمت دقیق قبله در مکان مورد نظر شما تعیین شده است. به همین سادگی……
برای اطمینان از عمود بودن شاخص، با دو عدد صندلی، یک خط کش و یا چوب و وزنه عمود به زمین(شاقول)؛ مطابق شکل زیر می توانید شاخص عمودی خود را بسازید.

دو بار در سال ۷ خرداد و ۲۵ تیر، هنگامی که خورشید به میل ۲۳.۵ درجه در اول تابستان رفته و باز به سمت استوای آسمان باز می گردد، در این دو روز خاص، میل خورشید ۲۱ درجه و ۲۵ دقیقه کمان (قوس) و منطبق با عرض جغرافیایی خانه کعبه است و از طریق محاسبه مکان خورشید و زمان ظهر مکه که خورشید به نصف النهار محلی ناظر و در خانه خدا به سمت الراس (سرسو) می رسد، می توان جهت دقیق قبله را مشخص نمود.

لازم به تاکید است در روزهای قبل و بعد از این تاریخ نیز هر چند این دقت پایین تر آمده ولی باز هم بر اساس پژوهشهای صورت گرفته از سوی اعضای انجمن نجوم آماتوری ایران، می توان با تقریب جهت قبله را تعیین نمود.

دقت کنید که هرگز به خورشید مستقیم نگاه نکنید.