بایگانی دسته بندی ها: آسیا سی

گشت رصدی نجوم در زواره

گشت رصدی نجوم در زواره

ماهنامه نجوم قرار است ۴ و ۵ خرداد ۹۶، گشت رصدی خود را به مقصد کویرمرکزی نزدیک شهر زواره در استان اصفهان برگزار کند.

پنجشنبه ۴ خرداد، ساعت ۱۱ صبح از محله گیشا در تهران حرکت می‌کنیم.

جمعه ۵ خرداد، حوالی ساعت ۲۰ به تهران، محله گیشا باز می‌گردیم. نشانی دقیق محل را پس از ثبت نام به شما اطلاع خواهیم داد.

خدمات گشت مجله نجوم:

تأمین شام، صبحانه، میان‌وعده، بیمه، محل اقامت، وسیله‌ نقلیه توریستی، بازدید از شهر زواره و ورودیه‌ها با مجله نجوم است.

متناسب با تعداد گردشگران، یک یا دو کارشناس نجوم همراه با تلسکوپ از نویسندگان مجله نجوم نیز شما را همراهی خواهد کرد.

بیمه مسافران در انطباق کامل با ضوابط گردشگری از نوع بیمه مسئولیت مدنی گردشگری (۲۸۰ میلیون دیه و ۱۵ میلیون هزینه درمان پزشکی) است.

محل اقامت در گشت زواره مجله نجوم

توضیحات مهم:

تدارک ناهار ۲ روز رفت و برگشت و همراه داشتن نقشه آسمان شب با شماست. ناهار هر دو روز را می‌توانید همراه داشته باشید، یا در رستوران بین راه صرف کنید.

کفش مناسب برای پیاده‌روی، لباس گرم برای شب و لباس خنک برای روز، زیرانداز، کیسه خواب یا پتوی مسافرتی، چراغ قوه با نور قرمز و سایر وسایل شخصی شامل لیوان، کلاه نقاب دار، عینک آفتابی و کرم ضد آفتاب، قمقمه آب، کارت شناسایی، دفترچه بیمه، داروهای شخصی و… را همراه داشته باشید.

در صورت ابری شدن هوا، برنامه‌های آموزشی در زمینه تئوری رصد و موضوعات مختلف نجومی برگزار خواهد شد و طی برنامه هر زمان که آسمان صاف شود رصد آسمان از سر گرفته می‌شود.

در این برنامه از همراهی کودکان زیر هفت سال معذوریم.

·         هزینه‌های شر کت در گشت برای عموم ۱۷۵۰۰۰ تومان و برای مشترکان مجله نجوم ۱۵۵۰۰۰ تومان است.

 

در انتظار تماشای مـاه نو

در انتظار تماشای مـاه نو

فردا جمعه بیست و نهمین روز از ماه شعبان است و مطابق رویه معمول در رؤیت هلال ماه، منجمان شامگاه این روز نسبت به رؤیت هلال اقدام می‌کنند. در چنین شرایطی اگر هلال ماه با چشم غیرمسلح، دوربین دوچشمی یا تلسکوپ رؤیت شود، شنبه ششم خرداد نخستین روز از ماه مبارک رمضان اعلام خواهد شد.

اگر هم هلال دیده نشود، ماه شعبان ۳۰ روزه می‌شود و ماه مبارک رمضان از یکشنبه آغاز خواهد شد. اگر به تقویم نگاه کنید می‌بینید ماه شعبان ۲۹ روزه اعلام شده و این یعنی شنبه اولین روز ماه مبارک است.

استخراج تقویم رسمی کشور، آن هم تقویمی که اساس برنامه‌ریزی کشور و زندگی قریب به ۸۰ میلیون ایرانی است، کار بسیار حساس و ظریفی است. فکر می‌کنید منجمانی که تقویم ما را استخراج می‌کنند از کجا و با چه دقتی پیش‌بینی کرده‌اند شنبه ششم خرداد اولین روز ماه رمضان است، تا ما با خیالی آسوده برای مهمانی در ماه خدا مهیا شویم؟

قاعده آغاز و انجام ماه‌ قمری

فقهای مذهب شیعه جعفری اثنی‌عشری (مذهب رسمی کشور) می‌گویند شروع هر ماه قمری با دیدن هلال ماه توسط خود انسان یا شهادت دو مرد عادل نسبت به دیدن هلال ماه اثبات می‌شود. از محتوای این جمله می‌توان متوجه شد راه‌های اثبات اول ماه نزد اهل تسنن و دیگر فرقه‌های شیعه می‌تواند از طرق دیگری هم صورت گیرد. براساس قاعده رسمی کشور که سنگ بنای آن قرآن کریم و احادیث و روایات ائمه(ع) است، اثبات آغاز ماه قمری براساس محاسبات صرفا نجومی جایگاه تعیین‌کننده ندارد؛ بلکه اقدام برای رؤیت هلال ماه در کنار توجه به محاسبات منجمان هر ماه مدنظر قرار می‌گیرد.

جالب است بدانید هلال شب اول هر ماه قمری، از نظر ارتفاع تا خط افق (بر حسب درجه) در زمان غروب خورشید، میزان باریک‌بودن، فاصله ظاهری در آسمان با خورشید و بسیاری از شاخصه‌های نجومی دیگر با هلال اول ماه در سایر ماه‌های قمری متفاوت است. منجمان می‌گویند هر هلال ماه، ویژگی‌های خاص خود را دارد و وضع رصدی و رؤیت‌پذیری آن جداگانه باید مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گیرد. این‌طور نیست که دیدن هلال ماه در اول همه ماه‌ها بسیار دشوار یا بسیار آسان باشد. بلکه رؤیت هر هلال بسته به فصل و موقعیت مداری کره ماه، فنون خاص خود را می‌طلبد.

از این رو ممکن است یک زمانی، هلال جوان ماه رمضان در شامگاه ۲۹ شعبان همزمان در ایران و عربستان دیده شود. گاهی هم ممکن است هلال ماه مثلا امروز در عربستان و شامگاه فردا در ایران دیده شود. منجمان می‌گویند حتی ممکن است در شرایطی با دو روز تأخیر هلال ماه در شامگاه در پهنه ایران نسبت به عربستان سعودی رؤیت شود. جالب است بدانید در حال حاضر بسیاری از علمای شیعه، ادعای رؤیت هلال ماه با ابزارهای اپتیکی مانند دوربین دوچشمی و تلسکوپ را می‌پذیرند و حجت می‌دانند، در حالی که مفتیان وهابی عربستان سعودی، کماکان رؤیت هلال به شیوه سنتی و با چشم غیرمسلح را مدنظر دارند. بنابراین توجه به زمان اعلان آغاز ماه در عربستان از آنجا که مبنایی متفاوت با قاعده شروع و پایان ماه قمری در ایران دارد، به کار ما نمی‌آید.

اشتباهات عجیب سعودی‌ها

در شرایطی که تقریبا ۱۵ سال است در ایران گروه‌های آموزش دیده مرکب از منجمان و روحانیون، نسبت به رؤیت هلال ماه با چشم غیرمسلح و دوربین و تلسکوپ اقدام می‌کنند، در عربستان سعودی، رؤیت هلال در ماه‌های حساس رمضان، شوال، ذیقعده و ذی‌الحجه از سوی مردم عادی ـ که غالبا از ظرافت‌های رؤیت هلال و اشتباهاتی که هنگام رصد ممکن است رخ بدهد بی‌خبرند ـ در مواردی موجب اشتباه در اعلام آغاز برخی ماه‌های قمری در این کشور شده است. مانند موردی که دادگاه عالی عربستان سعودی براساس شهادت چند مرد عادل مبنی بر رویت هلال ماه شوال پس از غروب آفتاب در برخی مناطق کشور عربستان، دوشنبه ششم مرداد ۱۳۹۳ مطابق با ۳۰ رمضان ۱۴۳۵ را به اشتباه عید فطر در این کشور اعلام کرد. در حالی که براساس اصول علم نجوم، هلال ماه در هیچ منطقه‌ای از کشور عربستان قابل رویت نبود و قطعا ماه رمضان ۳۰ روزه بود! به احتمال زیاد آن چند نفر دچار اشتباه در دیدن هلال ماه شده بودند که موضوع عجیبی هم نیست.

از آن بدتر این که بسیاری از کشورهای اسلامی از غرب تا شرق آسیا در موضوع آغاز و پایان ماه قمری از عربستان تبعیت می‌کنند و آنها نیز در جریان این اشتباه‌ها دچار سردرگمی می‌شوند. معدودی از کشورهای اسلامی مانند لیبی نیز از قواعد نجومی خاص مانند توجه به زمان رخداد مقارنه خورشید و ماه در اعلام شروع و پایان ماه‌های قمری استفاده می‌کنند.

چرا دیدن هلال اول ماه گاهی دشوار است؟

هلال ماه در اول ماه قمری، در آسمان از نظر ظاهری فاصله کمی با خورشید دارد، بسیار باریک است و دقایقی پس از خورشید غروب می‌کند. این در حالی است که هر چه از آغاز ماه قمری می‌گذرد، بر ضخامت هلال افزوده و قرص پهن‌تری از ماه در آسمان دیده می‌شود و دیرتر هم غروب می‌کند. از این رو در شامگاه بیست و نهمین شب هر ماه قمری، هنگام غروب خورشید و اندکی پس از آن، منجمان باید با چشم غیرمسلح یا دوربین و تلسکوپ به دنبال کمان زیبای باریکی از هلال ماه نو در روشنایی افق شامگاه باشند.

آنها برای این کار به موقعیت مختصاتی ماه در آسمان توجه می‌کنند، از نرم‌افزارهای رایانه‌ای دقیق بهره می‌برند و با استفاده از ابزارهای زاویه‌سنجی و تلسکوپ‌های رباتیک، موقعیت هلال ماه را بدقت مشخص می‌کنند. از این رو دقت جست‌وجوی هلال ماه بسیار بالاست و اگر قابل رؤیت باشد، شکارچیان تیزبین هلال ماه قطعا آن را رؤیت خواهند کرد. با این وجود، غبارآلود یا ابری‌بودن آسمان در کنار ریزگردهایی که در سال‌های اخیر مهمان ناخوانده آسمان کشور شده‌اند، کار رؤیت هلال را گاهی سخت و پیچیده می‌کنند. بویژه هلال ماه رمضان امسال که هنگام غروب خورشید در شامگاه فردا جمعه پنجم خرداد، ارتفاع خیلی کمی از افق دارد. در این حالت، استفاده از ابزار رصدی ضرورت می‌یابد.

چگونه رؤیت‌پذیری هلال را پیش‌بینی می‌کنیم؟

مسلما برای استخراج تقویم باید از قبل اقدام کرد و نمی‌شود کشور را معطل نگه داشت تا در شامگاه بیست و نهمین روز هر ماه قمری برای رؤیت هلال اقدام شود و بر اساس آن اعلام کنند فردا سی‌امین روز ماه است یا نخستین روز از ماه قمری جدید!

روش استخراج تقویم از دوران دانشمندانی همچون ابوریحان بیرونی، عمر خیام و خواجه نصیرالدین طوسی این گونه بوده است که بر اساس تجارب قبلی از رصد هلال ماه‌هایی که خصوصیات متنوعی داشته‌اند، بتدریج می‌توانستند موقعیت هلال ماه‌های پیش رو و اوضاع رصدی آنها را پیش‌بینی کنند. یعنی با گذر زمان، منجمان مسلمان با رصد پیگیر هلال‌های ماه به بانک داده‌هایی دست یافتند که بر آن اساس می‌توانستند استنباط کنند اگر هلال اول ماه هنگام غروب خورشید چند درجه از خورشید فاصله داشته باشد، ارتفاعش از افق چند درجه باشد، چند ساعت از زمان هم‌راستایی مراکز زمین و ماه و خورشید گذشته باشد، ضخامت بخش مرکزی هلال چقدر باشد، چند درصد از قرص ماه درخشان باشد و… در آن صورت هلال ماه با چشم غیرمسلح دیده می‌شود یا برای رصدش به دوربین دوچشمی یا تلسکوپ احتیاج است یا این که اصلا هلال ماه رؤیت‌پذیر نیست و فردا روز سی‌ام ماه قمری خواهد بود.

دقت این پیش‌بینی‌ها با گذشت زمان، زیاد شده است؛ بویژه در سال‌های اخیر که بحث رصد با ابزارهای اپتیکی نیز در دستور کار قرار گرفت. تلاش جمعی منجمان ایرانی به همراه منجمان مسلمان و غیرمسلمان از سراسر جهان موجب شد این بانک داده‌ها براساس آخرین رصدها با دوربین دوچشمی و تلسکوپ به روز شود و از این روست که امروزه می‌بینیم، تعیین روز اول و پایان ماه مبارک رمضان و روز عید سعید فطر مطابق با آنچه در تقویم پیش‌بینی شده با دقت خیلی خوبی اتفاق می‌افتد. جالب است بدانید چند نفر از منجمان کشورمان، رکوردهای جهانی دیدن دشوارترین هلال‌های رؤیت شده تا امروز را دارند.

شامگاه جمعه، هلال رمضان دیده می‌شود

با نگاهی به مشخصه‌های ماه و خورشید در شامگاه جمعه پنجم خرداد ۱۳۹۶، مطابق با ۲۹ شعبان ۱۴۳۸ در می‌یابیم جدایی زاویه‌ای ماه از خورشید برای مناطق مختلف کشور بیش از ۱۱ درجه (بیشتر از رکورد جهانی که حدود هفت درجه بوده است) و مدت زمان سپری شده از زمان مقارنه یا هم‌راستایی زمین و ماه و خورشید بیش از ۱۹ساعت (بیشتر از رکورد جهانی ۱۱ ساعت و ۴۰ دقیقه) خواهد بود. با بررسی سایر پارامترها نیز می‌توان دریافت این هلال از نظر نجومی در بیشتر مناطق کشور بویژه مناطق مرکزی و جنوبی با چشم غیرمسلح رؤیت‌پذیر خواهد بود؛ هرچنداستفاده از ابزار اپتیکی کار رؤیت را آسان‌تر می‌کند.

همچنین در بررسی دقیق‌تر متوجه می‌شویم برای رصد این هلال در بخش‌های شمالی کشور شامل استان‌های تهران، البرز، خراسان رضوی، خراسان شمالی، گلستان، مازندران، گیلان، قزوین، زنجان، اردبیل، آذربایجان شرقی و غربی برای رؤیت هلال ماه هنگام غروب خورشید، استفاده از دوربین دوچشمی یا تلسکوپ به طور قطعی نیاز است و با چشم غیرمسلح رؤیت نخواهد شد.

با این حساب تا زمان اعلام رسمی آغاز ماه رمضان تا جمعه شب از سوی مراجع قانونی خود را برای آغاز ماه مبارک رمضان از سحرگاه شنبه ششم خرداد مهیا کنید.

 

نقشه رویت‌پذیری هلال ماه رمضان ۱۴۳۸ در شامگاه جمعه ۵ خرداد که از نرم‌افزار Accurate Timeاستخراج شده است. در مناطق سبزرنگ، هلال ماه به آسانی با چشم غیرمسلح دیده می‌شود. در مناطق صورتی رنگ، هلال ماه به سختی با چشم غیرمسلح دیده می‌شود. در مناطق آبی رنگ، دیدن هلال ماه با ابزار اپتیکی امکان‌پذیر است. در مناطق سفید، هلال ماه دیده نخواهد شد.

 

کشف علت درخش‌های مرموز نور در ارتفاعات بالای جو

کشف علت درخش‌های مرموز نور در ارتفاعات بالای جو

اگر زمین را از فضا مشاهده کنید، ممکن است متوجه درخش‌هایی  (flashes) از نور ‌شوید، درخشش‌هایی ناگهانی و کوتاه. این مسئله دهه‌هاست که وجود دارد، اما دانشمندان به تازگی متوجه علت آن شده‌اند؛ منشا این درخش‌ها بلور‌های یخ هستند.

این درخش‌ها را اولین بار در دهه  ۱۳۷۰شمسی /۱۹۹۰ میلادی کارل ساگان و همکارانش کشف کردند. حالاماهواره‌ای به نام رصدخانه آب و هوایی اعماق فضای ناسا (Deep Space Climate Observatory یا به اختصار DSCOVR)، اطلاعات کافی برای درک علت وقوع آن‌ها فراهم کرده است. این درخشش به سبب وجود بلور‌های یخی افقی، در ارتفاعات بالا ایجاد می‌شود. تاکنون دوربین اِپیک (EPIC) این ماهواره، ۸۶۶ عدد از آن‌ها را ثبت کرده است.

گروه ساگان از کاوشگر گالیله که در سال ۱۳۶۸/ ۱۹۸۹  پرتاب شد و در سال ۱۳۶۹/۱۹۹۰ از نزدیکی زمین عبور کرد، استفاده می‌کرد. این گروه می‌خواست با دیدن تصاویر سیاره‌مان، اطلاعاتی را درباره حیات روی زمین بدست آورد. آن‌ها فکر می‌کردند که این درخشش‌ها بازتابی از اقیانوس‌ها هستند، اما دانشمندان بعدها متوجه شدند که این درخشش‌ها روی خشکی هم ظاهر می‌شوند.

الکساندر مارشک (Alexander Marshak)، دانشمند مسئول پروژه در مرکز پرواز فضایی گودارد ناسا، در بیانیه‌ای اظهار کرد: «ما تعداد قابل توجهی ‌از این درخشش‌های بسیار نورانی را در خشکی نیز مشاهده کردیم. وقتی من اولین بار آن‌ها را دیدم، فکر کردم که شاید آنجا مقداری آب باشد، یا دریاچه‌ای که نور خورشید را بازتاب می‌کند. اما ابعاد درخش بسیار زیاد بود، پس علت نمی‌توانست این باشد.»

یکی دیگر از توضیحات اولیه رعد و برق بود. تخلیه الکتریکی در جو می‌تواند به قدری درخشان باشد که DSCOVR در فاصله ۱۵۰۰۰۰۰ کیلومتری از زمین آن را مشاهده کند. با این حال، وقتی گروه، موقعیت خورشید و محل عکس برداری را در نظر گرفتند، دریافتند که درخشش‌ها تنها زمانی ظاهر می‌شود که زاویه مشخصی بین اپیک، زمین و خورشید وجود داشته باشد.

«رعدوبرق به موقیعت مکانی خورشید و اپیک ربطی ندارد. ضمنا منبع این درخشش‌ها قطعا برروی زمین مسطح نیست؛ قطعا از یخ است و به احتمال قوی بازتاب نور خورشید از ذراتی افقی، علت آن است.»

تجهیزات اپیک می‌تواند ارتفاع ابرها را اندازه‌گیری کند و در این مورد توانست سرچشمه این درخشش‌ها را در بین ابرهای سیروس در ارتفاع ۵ تا ۸ کیلومتر از سطح زمین تخمین بزند.

کشف این بلور‌های یخ، نتایجی هم در نزدیکی ما و هم دور از ما دارد. دانشمندان حتما کنجکاو خواهند بود که بدانند چه مقدار نورخورشید از این تکه بلورهای جوی، به فضا بازتاب می‌شود. در حال حاضر معلوم نیست که آیا  مقدار بلورها کافی هست تا بازتاب از آنها سهم قابل توجهی از بودجه انرژی جو را شامل شود با خیر. دیگر نتیجه، به سیارات فراخورشیدی مربوط است. مشابه آنچه که ساگان پیش بینی کرده بود، این درخشش‌ها ممکن است با استفاده از ابزار پیچیده (مانند تلسکوپ فضایی جیمز وب در آینده) قابل مشاهده باشند و به ما اطلاعات زیادی را درباره جو یک سیاره در دوردست‌ها بدهند.

 

کشف ابرسیاهچاله‌ای سرگردان

کشف ابرسیاهچاله‌ای سرگردان

طبق پژوهش‌هایی که تیمی بین المللی از منجمان انجام دادند ابرسیاهچاله‌ای کشف شد که در هنگام برخورد کهکشانی، به بیرون رانده شده است. این ابرسیاهچاله در فاصلۀ ۳/۹ میلیارد سال نوری از زمین در کهکشانی بیضوی در صورت فلکی قوس اِی* (Sagittarius A*) واقع است و جرمی معادل ۱۶۰ میلیون برابر خورشید دارد.

روند برخورد کهکشان‌ها میلیون‌ها سال زمان می‌برد و می‌تواند باعث در هم فرورفتگی ابرسیاهچاله‌ها (SMBHs سرواژۀ Super Massive Black Holes) و یا بیرون رانده شدن ستاره‌ها از کهکشان شود. در این حالت به آن ستاره، به همراه منظومۀ سیاره‌های احتمالی‌اش در اصطلاح ستارۀ سرکش (Rogue stars) می‌گویند. بنا بر این پژوهش‌ها _که در مجلۀ اخترفیزیک قابل دسترس استدانشمندان با استفاده از داده‌های رصدخانۀ پرتو ایکس چاندرا متوجه شدند که سیاهچاله در حال دور شدن از مرکز کهکشان میزبانش است. داده‌های طیف‌سنجی اس‌دی‌اس‌اس (SDSS) و تلسکوپ کِک در هاوایی نیز سرعت متفاوت حرکت سیاهچاله نسبت به کهکشان را نشان داده است.

 داده‌های تلسکوپ کک در هاوایی و اس‌دی‌اس‌اس (تصویر سمت راست) – منبع پرتو ایکس شناسایی شده از طریق چاندرا (تصویر سمت چپ)

اینکه چه دلیلی باعث این پدیده شده، هنوز به طور یقین کشف نشده و تنها در این زمینه حدس‌هایی مطرح شده است. یک استدلال آن است که در هنگام برخورد کهکشان‌ها و ادغام آنها امواج گرانشی حاصل از برخورد، سیاهچاله را از مرکز کهکشان بیرون رانده است. نتایج مشاهده شده از بی‌نظمی‌های موجود در نواحی بیرونی کهکشان و اینکه از این دو سیاهچاله تأثیر یکی قابل ردیابی نیست، حاکی از آن است که این سیاهچاله به‌آهستگی در حال رشد است.

اهمیت این بررسی و در مجموع بررسی‌های مربوط به ابرسیاهچاله‌ها در این است که از طریق آنها اطلاعات دقیق‌تری دربارۀ جهت و ضریب چرخششان پیش از ادغام کهکشان‌ها به دست می‌آید که در تشخیص نحوۀ برخورد و تحول‌های پس از آن مؤثر است. از همه مهم‌تر اطلاعاتی دربارۀ امواج گرانشی به دست می‌آید که می‌تواند در نهایت به درک بهتر ماهیت فضازمان منتهی شود.

 

آسمان در این هفته، ۱ خرداد تا ۸ خرداد

آسمان در این هفته، 1 خرداد تا 8 خرداد

شما را هر هفته به مهمانی آسمان دعوت کرده ایم…

با ما همراه باشید

کم کم با پایان فصل بهار و شروع فصل تابستان زمان آن رسیده است تا کوله بار رصدی خود را ببندید و به سوی آسمان های تاریک و به دور از شهر ها سفر کنید.

اگر در این شب ها در آسمان های تاریک قرار بگیرید و افق شرقی باز داشته باشید، با تاریک شدن کامل آسمان شاهد آن خواهید بود که بازوی کهکشان راه شیری و ستاره قلب العقرب در حال طلوع کردن است. در حدود ساعت ۲۳ سیاره زیبای زحل یا کیوان در ارتفاع مناسبی از افق جنوب شرقی قرار می گیرد که حتی این سیاره را می توانید با یک ابزار رصدی در شهر نیز رصد کنید. اگر در حدود ساعت ۲۳ به سمت جنوب شرقی باستید در ارتفاع حدودا ۲۰ درجه ای از افق می توانید سیاره زحل را به شکل یک جسم پر نور در آسمان ببینید.

بهتر است از فرصت استفاده کنیم و تا زمانی که سیاره مشتری را در آسمان داریم عبور قمر های آن از مقابل مشتری را از دست ندهیم.

در تاریخ دوشنبه ۱ خرداد سایه دو قمر آیو و اروپا از مقابل قرص مشتری عبور خواهد کرد. رصد این پدیده نیازمند بزرگنمایی بالا است. در ساعت ۲۰ سایه قمر اروپا وارد قرص مشتری می شود و پس از آن در ساعت ۲۱:۲۰ سایه آیو وارد آن می شود و تا ساعت ۲۳:۳۰ این پدیده قابل مشاهده است. برای رصد این رویداد کافی است سیاره مشتری را در آسمان بیابید و با ابزار رصدی خود به سمت آن نشانه بروید.

در صبحگاه ۳ خرداد شاهد مقارنه هلال پیر ماه شعبان و سیاره گریز پای عطارد هستیم.

اگر در صبحگاه این روز، قبل از طلوع خورشید به سمت شرق آسمان بایستید در حدود ساعت ۰۵:۳۰ دقیقه سیاره عطارد و هلال زیبای ماه را خواهید دید، رصد هلال ماه با دوربین دو چشمی کوچک پیشنهاد می شود.

۵ خرداد زمان مشاهده هلال اول ماه مبارک رمضان ۱۴۳۸ ه.ق

پس از غروب خورشید ۵ خرداد ماه آماده دیدار با هلال شامگاهی رمضان ۱۴۳۸ شوید، به طور کلی این هلال در نیمه جنوبی کشور در شرایط ایده آل جوی با چشم غیر مسلح و در نیمه شمالی کشور با ابزار رصد مانند دوربین دوچشمی یا تلسکوپ های متوسط قابل رویت است. کسانی که قصد دارد این هلال را رصد کنند می بایست ابتدا محل غروب خورشید را نسبت به افق نشانه گذاری کنند و سپس کمی بعد از غروب خورشید به میزان ۱۰ درجه سمت چپ مکان غروب خورشید و در ارتفاع حدودا ۵ درجه ای از سطح افق را رصد کنند، پیشنهاد می شود ابتدا برای یافتن هلال از یک ابزار رصدی مانند دوربین دوچشمی کوچک استفاده کنید و پس از یافتن هلال، به دنبال آن بدون ابزار رصدی بگردید.

 

تغییر نظر پزوهشگران درباره علت وجود مولکول اکسیژن در دنباله‌دار

تغییر نظر پزوهشگران درباره علت وجود مولکول اکسیژن در دنباله‌دار:

محققان منشأ واقعی اکسیژن یافت شده در دنباله‌دار ۶۷پی را یافتند. به عقیدۀ آنان این مولکول بازمانده‌ای از زمان پیدایش منظومۀ شمسی نیست بلکه حاصل فرایندی در حال وقوع در دنباله‌دار است.

در سال ۲۰۱۵/۱۳۹۴ دانشمندان اعلام کردند که با بررسی داده‌های فضاپیمای رزتا از دنباله‌دار ۶۷پی/چریوموف-گراسیمنکو در این دنباله‌دار مولکول اکسیژن کشف کرده‌اند؛ یافته‌ای که بزرگ‌ترین شگفتی مأموریت رزتا را رقم زد. گرچه مولکول اکسیژن در زمین زیاد است، به ندرت در جاهای دیگر عالم یافت می‌شود. در واقع دانشمندان فقط دو بار اکسیژن مولکولی خارج از منظومۀ شمسی پیدا کرده‌اند و تا آن زمان هرگز این مولکول را در دنباله‌دارها مشاهده نکرده بودند.

فرضیۀ اولیه‌ای که در توجیه اکسیژن کشف شده در گاز کم‌نور اطراف دنباله‌دارمطرح شد، این بود که اکسیژن از آغاز شکل‌گیری منظومۀ شمسی در ۴/۶ میلیارد سال پیش داخل دنباله‌دار منجمد شده است. تصور می‌شد که با نزدیک شدن دنباله‌دار به خورشید، اکسیژن داخل آن گرم و آزاد شده باشد. اما اکنون پژوهشگران در نتیجۀ تحقیقات یک مهندس شیمی از دانشگاه کلتک (Caltech) در حال تجدیدنظر در مورد این فرضیۀ خود هستند. این محقق، کنستانتینو جایاپیز (Konstantinos Giapis)، از یافته‌های رزتا شگفت‌زده شد زیرا تشخیص داد واکنش‌های شیمیایی که در سطح دنباله‌دار ۶۷پی رخ می‌دهند مشابه آزمایش‌هایی هستند که در ۲۰ سال گذشته در آزمایشگاهش انجام می‌داده است. تحقیقات جایاپیز که با هدف ساخت تراشه‌های سریع‌تر و حافظه‌های دیجیتال بزرگ برای رایانه‌ها و گوشی‌های هوشمند انجام می‌شد، در زمینۀ واکنش‌های شیمیایی بود که شامل برخورد یون‌ها (اتم‌های باردار) با سرعت زیاد به سطوح نیمه‌رسانا بود.

 جایاپیز و همکارانش به این نتیجه رسیدند که اکسیژن مولکولی موجود در دنباله‌دار ۶۷پی مربوط به دوران گذشته نیست، بلکه هم‌اکنون در حال تولید شدن است. فرایند به این صورت است که وقتی دنباله‌دار با نزدیک شدن به خورشید گرم می‌شود مولکول‌های بخار آب از آن بیرون می‌زند. این مولکول‌ها در اثر تابش فرابنفش خورشید یونیزه می‌شوند، سپس باد خورشید این مولکول‌های یونیزه شده (باردار) آب را دوباره به سمت دنباله‌دار می‌راند. وقتی این مولکول‌ها با سطح دنباله‌داری برخورد می‌کنند که دارای ترکیبات اکسیژن مثل شن و ماسه و زنگ آهن است، اتم اکسیژن دیگری را از سطح جدا می‌کنند و مولکول اکسیژن (O۲) تشکیل می‌شود.

یکی از نتایج این کشف آن است که یافتن اکسیژن در جو سیاره‌های فراخورشیدی لزوماً به معنای وجود حیات در آنها نیست، چون همان ‌طور که در این فرایند غیرزیستی مشاهده می‌شود، اکسیژن می‌تواند در فضا بدون نیاز به موجودات زنده تولید شود. بنابراین این یافته ممکن است بر نحوۀ جست‌وجوی نشانه‌های حیات در فراخورشیدی‌ها در آینده تأثیر بگذارد.

 

گزارش برگزاری کنفرانس جستجوی حیات بر فراخورشیدی‌های تازه کشف‌شده

گزارش برگزاری کنفرانس جستجوی حیات بر فراخورشیدی‌های تازه کشف‌شده

گروه بی‌آی (BI سرواژه Breakthrough Initiatives به معنی نوآوری‌های [مربوط به] کشف عظیم)، سازمانی برای پیشبرد جستجوی حیات فرازمینی، روز ۳۱ فروردین و ۱ اردیبهشت امسال میزبان دومین کنفرانس سالانه خود بود. در این کنفرانس موضوع دو سیاره اخیرا کشف‌شده به دور ستاره‌های‌ نسبتا نزدیک منظومه شمسی مورد بحث قرار گرفت که قابلیت میزبانی حیات را دارا هستند.

در بیانیه نماینده‌ بی‌آی درباره این کنفرانس پیش از برگزاری آن آمده بود: «طی دو روز از این گفتگوها، بر کشف جدید سیارات فرازمینی همانند زمین در منظومه‌های سیاره‌ای آلفا قنطورس (Alpha Centauri) و تراپیست-۱ (TRAPPIST-1) متمرکز می‌شویم، و به بررسی شواهد جدید مبنی بر قابل سکونت بودن این سیاره‌ها می‌پردازیم و همچنین قابلیت آنها را برای اینکه هدف روش‌های جدید اکتشافات فضایی واقع شوند، مورد بحث قرار می‌دهیم.»

پیت وردن (Pete Worden)، مدیر اجرایی این سازمان در بیانیه خود اظهار داشت: «در ۱۰ ماه گذشته، دنیای ستاره‌شناسی از کشف منظومه‌های سیاره‌ای که شباهت قابل ملاحظه‌ای با منظومه ما دارند، شگفت‌زده شده است. این کنفرانس، جمعی از برترین ذهن‌های خلاق را گرد هم می‌آورد تا گفت‌وگو درباره حیات در جهان‌های دیگر را پیش ببرد و نظریه‌ها و فرضیه‌های متناقض را که از اطلاعاتِ جدید سر بر آورده است، با هم تلفیق کند.»

شرکت‌کنندگان در این برنامه همچنین درمورد چگونگی ارتباط این کشفیات جدید با پروژه‌های تحت حمایت مالی بی‌آی بحث کردند، از جمله پروژه این سازمان که به جستجوی سیگنال‌هایی از موجودات فرازمینی هوشمند می‌پردازد و یا پروژه دیگری که به تلاش برای ساخت ابزاری برای ارسال کاوشگرهای بسیار کوچک به دیگر ستاره‌ها اختصاص دارد.

 

کاوش تل‌های ماسه‌ در سیاره سرخ

کاوش تل‌های ماسه‌ در سیاره سرخ

مریخ‌نورد کیوریاسیتی (کنجکاوی) ناسا همچنان که از یکی از تپه‌های ماسه‌ای مریخ بالا می‌رود، مقداری ماسۀ تیره رنگ با خود حمل می‌کند که از بهمن سال گذشته تا فروردین امسال از چهار تپۀ ماسه‌ای (تلماسه) در سیارۀ سرخ جمع کرده است. این مریخ‌نورد به‌زودی با تکمیل بررسی این نمونه، آزمایشی دو مرحله‌ای را روی تپه‌های ماسه‌ در مریخ به پایان خواهد برد. در مرحلۀ اول این آزمایش که در زمستان ۲۰۱۵/۱۳۹۴ انجام شد، کیوریاسیتی به بررسی تل‌های هلالی شکل پرداخت که متداول‌ترین نوع تلماسه‌ها به شمار می‌روند. نمونه‌های فعلی که در مرحلۀ دوم آزمایش گردآوری شدند متعلق به تلماسه‌های خطی هستند، تل‌هایی به خط مستقیم که طولشان بسیار بیشتر از پهنایشان است.

یکی از سؤالاتی که این آزمایش دو مرحله‌ای قصد پاسخ دادن به آنها را دارد این است که چگونه باد تلماسه‌های نزدیک به هم را که در سمت یکسانی از کوهی واقع‌اند، به شکل‌های متفاوتی در می‌آورد. پرسش دیگر آن است که آیا باد در مریخ به گونه‌ای دانه‌های ماسه روی سطح آن را مرتب می‌کند که در نحوۀ توزیع ترکیبات معدنی تأثیر داشته باشد یا خیر؛ مسئله‌ای که دانستن آن در بررسی ماسه‌سنگ‌های مریخی اهمیت خواهد داشت.

تل‌های خطی که بررسی شده‌اند در ارتفاع بیشتری در مقایسه با تلماسه‌های هلالی هستند و در حدود ۱/۵ کیلومتری جنوب آنها قرار دارند؛ اما هر دو گروه بخشی از نوار تیره‌ای از ماسه به طول چندین کیلومتر به نام «تلماسه‌های باگنولد» هستند.

بررسی باد نقش مهمی در شناخت تلماسه‌ها ایفا می‌کند. در غیاب ابزار سنجش بادِ کیوریاسیتی که دیگر فعال نیست، این مریخ‌نورد از ناحیه‌ای یکسان دو بار تصویربرداری و آنها را مقایسه می‌کند تا مقدار جابجایی دانه‌های ماسه را اندازه بگیرد که به این ترتیب، جهت باد و شدت آن مشخص می‌شود.

به جز شکل تلماسه‌ها بین دو مرحله آزمایش انجام شده، تفاوت دیگری نیز وجود داشته که آن شدت باد بوده است. در فصلی که تلماسه‌های هلالی بررسی می‌شدند، بادآرام بود اما در فصلی که بررسی روی تل‌های خطی انجام شد، بادهای شدیدی در مریخ می‌وزید و میزان جابجایی دانه‌های ماسه و ایجاد چین‌خوردگی روی ماسه‌ها زیاد بود.

تلماسه‌های باگنولد در دامنه‌های شمال غربی کوه شارپ قرار دارند؛ کوهستانی که کیوریاسیتی در مرداد ۲۰۱۲/۱۳۹۱ در نزدیکی آن فرود آمد و در حال حاضر مشغول بالا رفتن از آن برای کاوش سیارۀ سرخ است.

 

تابش امواج عظیم در خوشه کهکشانی برساوش

تابش امواج عظیم در خوشه کهکشانی برساوش

تیمی از دانشمندان بین‌المللی با ترکیب داده‌های «تلسکوپ فضایی پرتوی ایکس چاندرا» با تلسکوپ‌های رادیویی و شبیه‌سازی‌های کامپیوتری، موج گستر‌ده‌ای از گازهای داغ را در خوشه کهکشانی نزدیک ما، برساوش، کشف کردند. گستره این امواج با حدود دویست هزار سال نوری وسعت، دو برابر کهکشان راه شیری ماست.

محققان می‌گویند این امواج میلیاردها سال پیش شکل گرفته‌اند؛ زمانی‌که یک خوشه کهکشانی کوچک، از فاصله بسیار نزدیک به خوشه برساوش عبور و ذخایر عظیمِ گاز داغ آن را در فضایی بسیار بزرگ پراکنده کرد. خوشه کهکشانی برساوش با نام صورت فلکی میزبانش شناخته می‌شود.

یکی از پژوهشگران تیم تحقیقاتی که در این خصوص مقاله‌ای منتشر کرده‌ است، می‌گوید: «برساوش یکی از پرجرم‌ترین و در طیف پرتو ایکس یکی از درخشا‌ن‌ترین خوشه‌های نزدیک ماست. بنابراین تلسکوپ چاندرا از آن داده‌های بی‌نظیری را در اختیار ما قرار می دهد.» وی در ادامه افزود:«امواجی که ما شناسایی کرده‌ایم در ارتباط با گذر نزدیک خوشه‌ای کوچک‌تر است که نشان می‌دهد فرایند ترکیبی که این دو ابر ساختار را شکل داده هم‌چنان در جریان است.»

خوشه‌های کهکشانی بزرگ‌ترین ساختارهای گرانشی عالم امروزند. این خوشه کهکشانی ۱۱ میلیون سال نوری وسعت و حدود ۲۴۰ میلیون سال نوری از ما فاصله دارد. مثل همه‌ خوشه‌های کهکشانی،  بیشتر مواد قابل مشاهده خوشه کهکشانی برساوش از گازهایی با میلیو‌ن‌ها درجه شکل گرفته‌اند. بنابراینُ آن‌قدر داغند که تنها در طیف پرتوی ایکس می درخشند.

تلسکوپ چاندارا انواع ساختارهای درون این گازها را آشکار کرده است: از حباب بزرگ منبسط شونده که از سیاهچاله بسیار پرجرم کهکشان مرکزی این خوشه با نام ان جی سی ۱۲۷۵ (NGC 1275) سرچشمه می‌گیرد تا عارضه مرموز مقعری که به  نام بِی (bay) به معنی خلیج نامگذاری شده است. شکل مقعر نمی‌تواند از حباب ناشی از سیاه‌چاله‌ به‌ وجود آمده باشد. رصدهای رادیوتلسکوپی نشان داده است که بِی تابشی ایجاد نمی‌کند؛ این برخلاف انتظار دانشمندان از پدیده‌‌ای مرتبط با سیاهچاله‌ است. علاوه بر این مدل استاندارد گردش گازها، ساختارهایی به‌ وجود می آورد که در خلاف جهتی که باید، انحنا پیدا می‌کند.

یکی از پژوهشگران این مقاله می‌گوید: «ترکیب خوشه‌های کهکشانی آخرین مرحله از شکل گیری ساختارها در عالم است.»  او می‌افزاید:«شبیه‌سازی هیدرودینامیکی از از ترکیب خوشه‌ها به ما اجازه می‌دهد تا ایجاد ساختار در گازهای فوق العاده داغ را بازسازی و متغیرهای فیزیکی مانند میدان‌های مغناطیسی را میزان کنیم. آن‌گاه می‌توانیم تلاش کنیم مشخصه‌های دقیق ساختارهای مشاهده شده در پرتو ایکس را با آن تطبیق دهیم.»

 

معرفی دندانپزشک خوب در تهران

پیدا کردن دندانپزشک خوب در تهران کار آسانی نیست اگر به دنبال دندانپزشک خوب در تهران می گردید باید ویژگی های یک دندانپزشک خوب را بدانید. یک دندانپزشک خوب باید دارای ویژگی های مهمی باشد: دقیق و ریزبین و درعین حال خوش خلق و صبور باشد، به سلامت بیماران اهمیت زیاد بدهد و اصول بهداشتی را دقیق رعایت کند، از لحاظ علمی و تکنیکی کاملا به روز باشد، سابقه کافی در زمینه کارهای زیبایی دندان داشته باشد، فارغ التحصیل از دانشگاه بسیار معتبر باشد، مراحل درمان را دقیق و کامل به بیمار توضیح دهد و همواره بهترین و معقول ترین و مناسب ترین درمان را برای بیمار انجام دهد.

زیبایی دندان:
اگر تا کنون به زیبایی دندان هایتان فکر کرده اید حتما به موضوعاتی چون سفید کردن دندان، بلیچینگ، لمینت دندان و کامپوزیت دندان برخورد داشته اید.
بلیچینگ سفید کردن دندان ها است که با دستگاه اشعه در مطب انجام می شود. همچنین گاهی بلیچینگ در خانه توسط خود فرد با مواد بلیچینگ که توسط دندانپزشک به فرد ارائه شده است انجام می شود. انجام دو روش باهم، تاثیر بهتری برای سفید شدن دندان ها خواهد داشت.
برای مشاهده روش انجام بلیچینگ مراحل سفید کردن دندان از وب سایت دکتر منوچهر هاشمی دیدن کنید: doctor-hashemi.com

اگر هدف شما فقط سفید شدن دندان هایتان است، انجام بلیچینگ گزینه مناسبی است. اما اگر هدفتان علاوه بر سفید شدن دندان ها، مرتب شدن و خوش فرم شدن دندان ها نیز هست باید به لمینت دندان و کامپوزیت دندان فکر کنید.
لمینت دندان یا ونیر دندان می تواند از جنس سرامیک باشد و یا کامپوزیت. پس بهتر است بگوییم لمینت سرامیکی و لمینت کامپوزیتی.
لمینت ها برای بستن فاصله بین دندان ها ، مرتب شدن نامرتبی و کجی دندان ها، بلند کردن دندانهای کوتاه و … کاربرد دارند.
لمینت کامپوزیتی و یا ونیر کامپوزیت و یا میتوانیم بگوییم کامپوزیت دندان  درمان بی آسیب و محافظه کارانه تری است و معمولا نیاز به تراش دندان ها ندارد، قابل ترمیم و اصلاح است و چون نیاز به قالب گیری و لابراتوار ندارد کم هزینه تر است ولی نیاز به پالیش کردن حدود یکی دو سال یک بار دارد.
لمینت سرامیکی نیاز به تراش دندان دارد ولی بعد از گذشت زمان، زیاد رنگ نمی گیرد.
یک دندانپزشک زیبایی خوب باید از لمینت و کامپوزیت، در موارد به جا و صحیح استفاده کند. یک دندانپزشک زیبایی خوب، تا حد امکان، به دندان ها شکل و فرم طبیعی و زیبا می دهد تا دندان ها حالت مصنوعی و فیک پیدا نکنند.
نمونه کارهای زیبایی دندان را در وب سایت دکتر منوچهر هاشمی دندانپزشک زیبایی مشاهده کنید. طبیعی بودن و در عین حال زیبایی منحصر به فرد لبخند، حاصل هنر و دقت و ظرافت کار دندانپزشک دقیق و پرحوصله می باشد.
برای مشاهده روش انجام لمینت دندان و کامپوزیت دندان و عکس های نمونه قبل و بعد لمینت و کامپوزیت از وب سایت دکتر منوچهر هاشمی دندانپزشک زیبایی بازدید کنید و صفحه لمینت دندان را بخوانید:
https://doctor-hashemi.com/laminate

عصب کشی دندان:
اگر دندانتان نیاز به عصب کشی داشته باشد هیچ جای نگرانی و ترس نیست چون با بکارگیری شیوه های جدید و استفاده از دستگاه های پیشرفته، همچون دستگاه روتاری اندو، عصب کشی دندان شما به راحتی و بدون هیچگونه درد و نگرانی انجام می شود. برای اطلاع از جزییات و مزایای روش جدید عصب کشی ازصفحه عصب کشی وب سایت دکتر منوچهر هاشمی دیدن کنید و مطلب عصب کشی با دستگاه را بخوانید: https://doctor-hashemi.com/root-canal-rotary

ایمپلنت دندان:
اگر یک یا چند دندان را از دست داده اید، با علم و تکنولوژی امروزه، به راحتی امکان کاشت دندان و ایمپلنت هست. پس از کاشت ایمپلنت، احساس شخص کاملا همچون دندان طبیعی است و همان حس دندان داشتن قبلی را دارد و از آن احساس رضایت می کند. کاشت ایمپلنت در یک جلسه و ظرف پنج دقیقه انجام می شود و حدود ۲ تا ۳ ماه بعد روکش آن گذاشته می شود. مطالب ایمپلنت و مراحل درمان ایمپلنت را در صفحه ایمپلنت وب سایت دکتر منوچهر هاشمی دنبال کنید: https://doctor-hashemi.com/implant

مطالب فوق برگرفته است از: وب سایت دکتر منوچهر هاشمی – جراح دندانپزشک از دانشگاه تهران – دندانپزشکی زیبایی از آمریکا

دندانپزشک