بایگانی ماهیانه: آوریل 2020

یازده گونۀ حیاتی که برای نجات سیاره به آنها نیاز داریم


بیگ بنگ: گونه‌های زیادی بخش‌های به شدت تخصصی را در اکوسیستم‌هایشان اشغال می‌کنند و نقش‌های حیاتی را در چرخۀ زندگی‌شان ایفا می‌نمایند. از میان میلیون‌ها گونه بر روی سیاره زمین، بعضی‌ها مهمتر از بقیه هستند.

به گزارش بیگ بنگ، اگرچه انتخاب حیاتی‌ترین گونه دشوار است، اما بدون شک بعضی از گونه‌ها مهمتر از بقیه هستند. یازده مورد زیر نمونه‌های اصلی هستند و اگر از بین بروند، تداوم حیات بر روی زمین غیرممکن خواهد بود.

۱-زنبورهای عسل برای اکوسیستم حیاتی‌اند

زنبورهای عسل در ۱۰۰ میلیون سال پیش یا از زمان ظهورشان کمی تغییر کرده‌اند. از آن زمان به بعد، آنها به عنصر حیاتی سلامت و اکوسیستم ما تبدیل شده‌اند. تکامل آنها در کنار حشراتِ گرده‌‌افشان اهمیت زیادی در چرخه‌ی حیات برخی از گونه‌های گیاهی دارد. این رابطه‌ی شبه‌هم‌زیست سودمند و آرام برای میلیون‌ها سال وجود داشته، اما کاربرد مدرن آفت‌کش‌ها این رابطه‌ی مهم را تهدید کرده است.

BEE CHANGE vrevrrdcrliyaqrkبرآورد شده که حدود ۷۰ درصد از محصولاتی که مصرف می‌کنیم به رابطه‌ی متقابل بین گیاهان و زنبورها تکیه می‌کنند. زنبورهای عسل اهمیت زیادی دارند و انقراض آنها تداوم سلامت اکوسیستم را به شدت به خطر می‌اندازد. از بین رفتن آنها تراژیک است، اما شاید بتوانیم برای آنها جایگزین پیدا کنیم.

۲-فیتوپلانکتون‌ها ریه‌های سیاره زمین هستند

تولید اکسیژن در اقیانوس‌های زمین خیلی بیشتر از جنگل‌های روی زمین است و فیتوپلانکتون‌ها حدود دو سوم از اکسیژن جوی جهان را تولید می‌کنند. آنها همچنین نقش حیاتی در زنجیرۀ غذایی ایفا می‌کنند. نباید دست کم گرفت که این میکروارگانیسم‌ها چقدر در حیات بر روی زمین اهمیت دارند. بدون آنها، مقدار اکسیژن آزاد در جو به شدت کمتر شده و باعث می‌شود، زندگی بر روی سیاره‌مان ناراحت کننده شود.

fitoplanctonبرخی از تحقیقات نشان می‌دهد که جمعیت‌ فیتوپلانکتون‌ها در سال‌های اخیر در معرض خطر بوده است. اگر مقدار قابل توجهی از این جمعیت در اثر آلودگی و بالا رفتن دمای دریا از بین برود، آنگاه پیامدهای جدی برای حیوانات در سراسر دنیا در پی خواهد داشت. یعنی “فیتوپلانکتون‌ها” می‌توانند مانند یک شمشیر دو لبه باشند.

۳-قارچ‌ها بازیافت‌کننده‌های زمین هستند

قارچ‌ها در شکل‌ها و اندازه‌های گوناگونی ظاهر می‌شوند. بعضی از آنها غذاها را فاسد می‌کنند، بقیه پنی‌سیلین را فراهم می‌سازند و بقیه طعم خوبی در سفرۀ غذا عرضه می‌کنند. به بیان ساده می‌توان گفت که بدون تنوع وسیع قارچ‌ها در سراسر دنیا، زندگی بر روی سیارۀ زمین به سرعت مشکل‌ساز خواهد شد.

save the planet fungi resize mdدر صورت از بین رفتن گیاهان و حیوانات، گونه‌های قارچ نقش‌های حیاتی در بازگشت مواد مغذی به زنجیرۀ غذای ایفا می‌کنند. آنها در اصل بازیافت‌کنندگان در زمین هستند. با این حال، علی‌رغم این مسئله، گونه‌های زیادی در اثر آلودگی و فعالیت‌های کشاورزی در معرض انقراض قرار دارند.

۴-ماهی مِنهَدن برای زنجیره‌های غذایی دریایی حیاتی است

ممکن است در نگاه اول ماهی مِنهَدن(Menhaden) تأثیرگذار نباشد، اما این ماهی کوچک بعنوان یک منبع غذایی برای بسیاری از حیوانات در بالای زنجیره‌ی غذایی اهمیت زیادی دارد. اما این حیوانات نیز به غذا احتیاج دارند.

menhaden xغذای آنها جلبک‌های اقیانوس است که موجب می‌شود جمعیت جلبک‌ها کنترل گردد و از رشد جلبک‌ها در میان رواناب‌ها جلوگیری می‌کند. آنها در حال حاضر بیش از حد صید می‌شوند – کاری که به «ریه‌ی خلیج» آسیب جبران‌ناپذیری وارد می‌کند.

۵-خفاش‌ها برای پشتیبانی از برخی محصولات غذایی حیاتی‌اند

خفاش‎ها با خدمات ویژۀ خود بخش حیاتی “تنظیم حشرات” را در اکوسیستم اجام می‌دهند. عادات شکار حشرات در خفاش‌ها از محصولاتی مثل موز، انبه، خرما و … حمایت می‌کند. برخی از گونه‌ها دارای استراتژی‌های گرده‌افشانی حیاتی برای بعضی از گیاهان هستند.

eecf bigمی‌توان فعالیت‌ خفاش‌ها را به میلیون‌ها دلار پس‌انداز برای مصرف آفت‌کش‌ها تفسیر کرد. آنها همچنین نشانۀ خوبی از یک اکوسیستم سالم هستند. برخی از گونه‌های آنها در حال حاضر در معرض خطر قرار دارند و بسیاری از جوامع محلی در سراسر دنیا اکنون شروع به حمایت از خفاش‌ها کرده‌اند. از دست رفتن زیستگاه این جانداران به دلیل کارهای ساختمانی، توربین‌های بادی و خطرات انسانی دیگر بر جمعیت‌ آنها تاثیر می‌گذارد.

۶-کرم‌های خالکی تبادلگر گرما بر روی زمین هستند

کرم‌های خاکی نقش بسیار مهمی برای زیست‌کرۀ زمین ایفا می‌کنند. زندگی شلوغ آنها صرف هوادهی خاک و غنی‌سازی آن با مواد آلی و معدنی، فوق‌العاده حیاتی است.

BN UB NUMBER GRآنها در واقع قهرمان‌های ستایش نشدۀ باغ‌ها در دنیا هستند. اما کرم‌های خاکی به دلیل کاربرد در کود کشاورزی و اسیدی کردن دائمی خاک به طور جدی در معرض تهدید قرار دارند. خاک‌هایی با pH پایین اثرات جدی بر توانایی تولیدمثل کرم‌های خاکی می‌گذارند.

۷-سیانوباکتری‌ها تثبیت کننده‌های اصلی نیتروژن در زمین هستند

سیانوباکتری‌ها مثل بسیاری از ارگانیسم‌های میکروسکوپی در تمام زیستگاه‌های سراسر دنیا یافت می‌شوند. جایی را تصور کنید، شرط می‌بندم در آنجا نیز نوعی سیانوباکتری وجود دارد. آنها وظایف مختلفی در اکوسیستم‌ دارند، از فتوسنتز بدون اکسیژن گرفته تا مهمتر از آن فعالیت‌‌های تثبیت کنندۀ نیتروژن (دیازوتروفیک). برخی از گونه‌ها نیز تحت عبارت جامعِ فیتوپلانکتون نقش‌های اساسی ایفا می‌کنند.

cyanobacteria microcystis algalbloom noaaسیانوباکتری‌ها برخلاف بقیۀ گزینه‌ها در فهرست، باید از خودشان در برابر خودشان دفاع کنند. انتشار سیانوباکتری‌ها از کودهای شیمیایی در آبراه‌ها می‌تواند منجر به اکسیژن‌زدایی جدی و آسیب اکوسیستم‌های متأثر شود.

۸-صخره‌های مرجانی اهمیت زیادی برای بسیاری از اکوسیستم‌های ساحلی دارند

صخره‌های مرجانی ساختارهای به شدت زیبایی هستند، اما نقش حیاتی در اکوسیستم‌های محلی ایفا می‌کنند. صخره‌های مرجانی تالاب‌هایی حفاظت شده فراهم می‌کنند و بعنوان مبنایی برای شبکه‌های غذایی پیچیده عمل می‌کنند.

ImageForArticle تغییرات در سطح و دمای دریا در سراسر زمین، آیندۀ بسیاری از صخره‌های مرجانی سیاره را به خطر می‌اندازد.

۹-کوسه‌ها گونه‌های دیگر را چک می‌کنند

کوسه‌ها بسیار ترسناک هستند، اما نقش حیاتی در اقیانوس ایفا می‌کنند. آنها بعنوان شکارچیان اعظم به حفظ جمعیت‌ گونه‌های دیگر کمک می‌کنند.

HQzkwZnxYZiaEjEThSEفعالیت‌های زیست‌محیطی و انسانی گوناگون در چند دهه گذشته، به جمعیت آنها آسیب رسانده‌ است.

۱۰-دم‌فنری‌ها برگ‌ها را به مواد مغذی تبدیل می‌کنند

دم‌فنری‌ها همانند قارچ‌ها به بازیافت مواد مغذی مرده به زنده کمک می‌کنند. آمار نشان می‌دهد که آنها مسئول ۲۰% از تجزیه‌ی ضایعات برگ هستند. اگر دمای جهانی به اندازۀ کافی بالا رود، جمعیت‌ دم‌فنری‌ها به خطر می‌افتد.

Springtail ۱۱-مورچه‌ها برای اکوسیستم‌ها بسیار حیاتی‌ هستند

آخرین گزینۀ مهم مورچه‌ها هستند. این حشرات نظامی مثل کرم‌های خاکی فعالیت‌های بازیافت حیاتی را در اکوسیستم‌های زمین انجام می‌دهند.

ants آنها الهام‌بخش توسعۀ هوش مصنوعی هستند. افزایش دمای جهانی می‌تواند اثرات جدی بر جمعیت مورچه‌ها در سراسر دنیا بگذارد.

ترجمه: سحر  الله‌وردی/ سایت علمی بیگ بنگ

منبع: interestingengineering.com

تپ اختری که پادماده به سمت زمین ارسال می‌کند


بیگ بنگ: اخترشناسان تپ‌اختری را در فاصله نزدیک به زمین رویت کرده‌اند که هاله عجیبی پیرامون‌اش وجود دارد و احتمالا مسئول پرتاب پادماده‌ به سمت زمین است. این یافته‌ها شاید بتواند معمایی را حل کند که اخترشناسان برای چندین سال در صدد رازگشایی از آن بوده‌اند.

total vs residuals labeledبه گزارش بیگ بنگ، تپ‌اختر مورد نظر جمینگا(Geminga) نام دارد و یکی از نزدیکترین تپ‌اخترها به زمین محسوب می‌شود. این تپ‌اختر تقریبا ۸۰۰ سال نوری از زمین فاصله دارد و در صورت فلکی برج جوزا واقع شده است. این تپ‌اختر نه تنها در نزدیکی زمین واقع شده، بلکه در قالب پرتوهای گاما به روشنی می‌درخشد. البته هاله برای ما نامرئی است، چون که در قالب پرتوهای گاما می‌باشد. تلسکوپ فضایی پرتو گامای فِرمی (متعلق به ناسا) آن را کشف کرده است. احتمال می‌رود این هاله مسئول وقوع برخی از رویدادها در همسایگی ما باشد. این هاله به قدری بزرگ است که آسمانی به اندازه ۴۰ ماه کامل را پوشش می‌دهد. مقدار فراوانی پادماده در نزدیکی زمین وجود دارد و وجود آن برای چندین سال است که اخترشناسان را مبهوت کرده است.

«ماتیا دی مائورو» اخترفیزیکدان در دانشگاه کاتولیک آمریکا در واشنگتن و مرکز پروازهای فضایی گودارد ناسا در گرین بلت مریلند گفت: «تجزیه و تحلیل‌های ما نشان می‌دهد که این تپ‌اختر می‌تواند در این معما هم نقش داشته باشد که چرا یک نوع ذره کیهانی یعنی پاماده به وفور در نزدیک زمین یافت می‌شود. اینها پوزیترون‌هایی هستند که از آن سوی منظومه‌شمسی نشات می‌گیرند.»

تپ‌اختر به بقایای ستارۀ غول‌پیکری گفته می‌شود که در قالب ابرنواختر دچار انفجار شده است. تپ‌اختر «جمینگا» نتیجۀ یک انفجار ابرنواختری در ۳۰۰ هزار سال پیش در صورت فلکی برج جوزا است. این تپ‌اختر، ستارۀ چرخانی است که جهت چرخش آن به سمت سیاره زمین است؛ به همین دلیل انرژی آن به سمت روانه می‌شود. به طور طبیعی، تپ‌اخترها با ابری از الکترون و پوزیترون احاطه شده‌اند. به همین دلیل است که ستاره‌های نوترونی دارای میدان مغناطیسی شدیدی هستند.

این میدان‌های بسیار قوی، ذرات را از سطح تپ‌اختر دریافت کرده و باعث افزایش سرعت آنها به سرعت نور می‌شوند. این ذرات پرسرعت که شامل الکترون‌ها و همتایان پادماده‌شان(پوزیترون‌ها) می‌شوند، پرتوهای کیهانی به شمار می‌آیند. چون پرتوهای کیهانی نیز دارای بار الکتریکی هستند و در معرض اثرات میدان‌های مغناطیسی قرار دارند.

وقتی پرتوهای کیهانی به زمین می‌رسند، اخترشناسان قادر به تعیین منبع آنها نیستند. در طول یک دهه گذشته، در مشاهدات و آزمایش‌های مختلف، پوزیترون‌های پرانرژی‌تری در مجاورت کیهانی ما شناسایی شده است. تلسکوپ فضایی پرتو گامای فِرمی، طیف‌سنج مغناطیسی آلفای ناسا و سایر آزمایش‌ها موفق به شناسایی آنها شده‌اند. دانشمندان انتظار داشتند تپ‌اخترهای نزدیک مثل «جمینگا» منبع این پرتوها هستند. اما به دلیل شیوۀ تاثیرپذیری‌شان از میدان‌های مغناطیسی، امکان تصدیق آن وجود نداشت.

Geminga Model Labelsاما در سال ۲۰۱۷، رصدخانه پرتو گامای واتر چرنکوف(HAWC) تایید کرد که برخی دستگاه ها در زمین آن پرتوها را شناسایی کرده‌اند؛ یک هاله شدید از پرتو گاما در اطراف جمینگا رویت شده بود. این رصدخانه موفق به شناسایی انرژی در ساختار هاله به اندازه «۵ تا ۴۰ تراولت» شد. دانشمندان در ابتدا تصور کردند که این هاله پرانرژی در پی الکترون‌های پرسرعت و پوزیترون‌هایی که به نور ستاره برخورد می‌کنند، به وجود و آمده است چرا که این عامل می‌تواند باعث افزایش انرژی آنها شده و درخشش آنها را چندبرابر کند.

وقتی یک ذره باردار مقداری از انرژی خود را به یک فوتون منتقل می‌کند، به این فرایند پراکندگی کامپتون معکوس گفته می‌شود. اما محققانی که در رصدخانه HAWC کار می‌کنند، با مشاهده جمینگا و هالۀ آن به این نتیجه رسیدند: این پوزیترون‌های پرانرژی در مواقعی بسیار نادر میتوانند به زمین برسند و این به اندازۀ هاله هم بستگی دارد. پس می‌بایست توضیح دیگری برای وفور پوزیترون‌ها در نزدیک زمین وجود می‌داشت. دانشمندانی که وجود پوزیترون‌ها را در نزدیک زمین مورد مطالعه قرار می‌دهند، هنوز تپ‌اخترها را از لیست خود کنار نگذاشته‌اند.

جمینگا بعنوان یک تپ‌اختر پرنور و نزدیک به زمین کماکان مورد توجه طیف کثیری از محققان قرار دارد. ماتیا دی مائورو سرپرستی تیم کوچکی از دانشمندان را بر عهده دارد که داده‌های مربوط به تپ‌اختر جمینگا را مطالعه و بررسی می‌کنند؛ گفته می‌شود این داده‌ها در طول یک دهه اخیر جمع‌آوری شده است. در همین راستا، تلسکوپ ناحیه بزرپ فِرمی یا یه اختصار «LAT» نقش اصلی را در گردآوری این داده‌ها ایفا کرده است. “دی مائورو” نویسندۀ اصلی مقاله جدیدی است که این یافته‌ها را ارائه می‌دهد. این مقاله با عنوان «شناسایی هاله پرتو گاما در اطراف تپ‌اختر جمینگا با داده‌های تلسکوپ LAT و پیامدهای آن برای شار پوزیترون» در مجله Physical Review D منتشر شده است.

یکی از نویسندگان مقاله، «سیلویا مونکنی» است، محقق دوره فوق دکتری در دانشگاه فنی آخن در کشور آلمان. او در یک نشست خبری بیان کرد: «ما برای مطالعه این هاله مجبور بودیم همه منابع پرتو گامای دیگر را کنار بگذاریم؛ مثل نوری که در اثر برخورد پرتوهای کیهانی به ابرهای گازی میان ستاره‌ای ایجاد می‌شود. ما داده‌ها را با استفاده از ۱۰ مدل مختلف از نشر میان ستاره‌ای مورد بررسی قرار دادیم.»

Decوقتی محققان کلیه منابع پرتو گامای دیگر در آسمان را کسر کردند، داده‌ها یک ساختار مستطیلی بلندی را نشان داد؛ هاله‌ای در اطراف تپ‌اختر جمینگا. این ساختار پرانرژی ۲۰ درجه در آسمان را پوشش میداد. «فیورنزا دوناتو» یکی دیگر از نویسندگان مقاله از موسسه فیزیک هسته‌ای ملی ایتالیا و دانشگاه تورین است. دوناتو در نشست خبری گفت: «ذرات کم‌انرژی قبل از اینکه به نور ستاره برخورد کنند، به میزان بسیار زیادی از تپ‌اختر دور می‌شوند؛ قسمتی از انرژی خود را به نور ستاره انتقال می‌دهند و نور را به پرتوهای گاما ارتقا می‌دهند. به همین دلیل است که انتشار پرتو گاما در انرژی پایین‌تر، مساحت بزرگتری را پوشش می‌دهد. هاله تپ اختر جمینگا تا حدودی بلند است که دلیل آن را به حرکت تپ‌اختر در فضا نسبت می‌دهند.»

محققان با مقایسه داده‌های جدید با داده‌های قدیم به این نتیجه رسیدند که مجموعه داده‌ها با یکدیگر مطابقت دارند. آنها همچنین دریافتند که تپ‌اختر نزدیک و درخشانِ جمینگا می‌تواند در ۲۰ درصد از پوزیترون‌های پرانرژی نقش داشته باشد که در آزمایش AMS-02 از آنها رونمایی شد. “دی مائورو” در پایان گفت: «تحقیقات جدید ما بر اهمیت مطالعۀ تک تک منابع تاکید می‌کند تا زمینه برای پیش‌بینی نقش آنها در کمک به پرتوهای کیهانی فراهم شود. این یک جنبه از حوزۀ جدیدی به نام اخترشناسی مالتی-مسنجر است؛ محققان در این حوزه به مطالعه جهان با سیگنال‌هایی مثل پرتوهای کیهانی می‌پردازند.»

ترجمه: منصور نقی‌لو/ سایت علمی بیگ بنگ

منبع: sciencealert.com

مدار سیارک مشهور را مشاهده کنید


بیگ بنگ: سیارک مشهور روز چهارشنبه از فاصلۀ ۶.۲۹ میلیون کیلومتری از کنار زمین عبور می‌کند. این فاصله تقریبا ۱۶ برابر فاصلۀ زمین تا ماه است. میانگین فاصلهٔ زمین تا ماه ۳۸۴٬۴۰۳ کیلومتر است. در این ویدئو می‌توانید چگونگی گذر این سیارک در مدارش، از کنار زمین را مشاهده ‌کنید. (مدار سیارک با رنگ سفید مشخص شده و مدار زمین با رنگ آبی)

‌‌‌
این سیارک چهار کیلومتری در نزدیکترین حالت در روز چهارشنبه ۲۹ آوریل ۲۰۲۰ در ساعت ۱۴:۲۶ به وقت ایران از کنار زمین عبور می‌کند و با چشم غیرمسلح نمی‌توان آن را مشاهده کرد. این سیارک که بطور رسمی ۵۲۷۶۸ (۱۹۹۸ OR2) نامگذاری شده، در حال حاضر با سرعت ۳۱۳۲۰ کیلومتر در ساعت در حرکت است و با این فاصله‌ای که دارد، خطری برای ساکنان زمین محسوب نمی‌شود. این سیارک در سال ۲۰۷۹ باز می‌گردد و این بار از فاصله یک میلیون و ششصد و ده کیلومتری از کنار زمین گذر می‌کند. بنابراین در آن زمان فاصله‌اش با زمین حدوداً ۳.۵ برابر از فاصلۀ عبور فعلی نزدیک‌تر خواهد بود؛ به همین دلیل شناخت ِ دقیق مدار آن برای دانشمندان بسیار مهم است.

xUFJCwRMmxTiyzpvvaدر بالا عکس این سیارک را می‌بینیم که چند روز قبل رادیوتلسکوپ آرسیبو ثبت کرده است. در نگاه اول اینطور به نظر می‌رسد که شاید این تلسکوپ ماسک بر رخ خود زده است، اما این ویژگی‌ها جزئی از توپولوژی و ساختار این سیارک هستند که دانشمندان قصد دارند آن را بررسی و شناسایی کنند.

سایت علمی بیگ بنگ / منبع: space.com

ماهواره ی لیزری ناسا برای پیدا کردن آب در ماه!

ماهواره ناسا

ماهواره ی  Lunar Flashlight  از ماهواره های ناسا است و در پی شناسایی منابع آب در کره ماه مورد استفاده قرار می گیرد تا در سفرهای طولانی به مریخ و مقاصد دیگر از آنها استفاده شود.

با اینکه کره ی ماه نزدیک ترین کره به سیاره ی ما محسوب می شود و ده‌ها سال قبل فتح شده اما شناخت ما از آن به ویژه در طرف دور آن آنچنان هم زیاد نیست. یکی از اهداف پروژه آرتمیس (Artemis) در کنار بازگشت به ماه و فتح مریخ، شناخت بیشتر این کره برای استفاده از منابع آن است و برای همین هدف هم ماهواره ی مکعبی شکل ناسا به نام Lunar Flashlight را توسعه داده است.

این ماهواره پس از قرار گرفتن در مدار ماه طی دو هفته به قطب جنوب آن رسیده و پرتوهای لیزری را به سمت دهانه‌های تاریک شلیک می کند. این پرتوها پس از برخورد به سطح ماه به اشکال مختلفی به سوی ماهواره بازگردانده می شود. در صورتی که پرتو به صخره برخورد کند با شدت زیادی سوی ماهواره منعکس می‌شود اما اگر از قدرت آن کاسته شود نشانگر جذب پرتو توسط یخ است. هرچه انعکاس ضعیفتر شود، احتمال وجود آب منجمد در این مناطق بیشتر می‌شود.

دانشمندان در مورد منابع آب ماه اختلاف نظر دارند. برخی آنرا ناشی از برخورد سیارک‌ها و ستاره‌های دنباله‌دار غنی از مواد منجمد می دانند اما تعدادی دیگر به واکنش‌های بین خاک ماه و بادهای خورشیدی باور دارند.

در رابطه با میزان آب موجود در این کره هم اطلاعات دقیقی در دست نیست اما ماهواره Lunar Flashlight با استفاده از پرتوی لیزری داده‌های جامعی را در مورد منابع آبی سطحی گردآوری خواهد کرد. در صورتی که این منابع به قدر کافی باشد فضانوردان می‌توانند هم برای نوشیدن و هم به عنوان بخشی از منبع سوخت روی آن حساب باز کنند.

ماهواره Lunar Flashlight یکی از ۱۳ محموله ثانویه آرتمیس یک خواهد بود که در نخستین پرواز فضاپیمای «اوریون» و راکت «SLS» در سال آینده روانه فضا می‌شوند.

انسلادوس قمر رازآلود زحل


بیگ بنگ: به نظرتان بشر نخستین ِ حیات فرازمینی را در کجا کشف می‌کند؟ یک احتمال این است که بتواند آن را در زیر سطح “انسلادوس” قمر یخی زحل کشف کند.

enceladusstripes cassiniیک علت برای اینکه تصور کنیم حیات در آنجا وجود دارد این است که ویژگی‌های سطحی و شکاف‌هایی بر روی انسلادوس وجود دارد که یخ را از درون قمر به فضا پخش می‌کند. این شکاف‌های سطحی ابرهایی از ذرات یخی ریز را بر فراز قطب جنوب این قمر و همچنین حلقۀ E اسرارآمیز زحل ایجاد می‌کند. این شواهد را فضاپیمای رباتیک کاسینی بدست آورده که از سال ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۷ به دور زحل در حال گردش بود.

در اینجا عکسی از انسلادوس را می‌بینیم که فضاپیمای کاسینی با قدرت تفکیک بالای خود، ثبت کرده است. شکاف‌های غیرعادی در سطح این قمر به رنگ آبی کاذب دیده می‌شوند‌. علت ِ فعال بودن “انسلادوس” یک راز است، زیرا قمر همسایه‌اش “میماس”، که تقریبا هم اندازه با انسلادوس است، تقریبا مرده است. تحلیل اخیر ذرات یخِ پخش شده، شواهدی دربارۀ وجودِ مولکول‌های آلی پیچیده درون انسلادوس ارائه می‌دهد. این مولکول‌های غنی از کربن این احتمال را افزایش می‌دهند که اقیانوس‌های زیر سطح انسلادوس می‌توانند حاوی حیات باشند، اما این موضوع را اثبات نمی‌کنند. یک قمر دیگر منظومه شمسی که ممکن است حاوی حیات در اعماقش باشد “اروپا” قمر مشتری نام دارد.

قمر “انسلادوس” ششمین قمر بزرگ زحل است و در سال ۱۷۸۹ و توسط “ویلیام هرشل” کشف شد. کاوشگرهای “ویجر” در دهه ۱۹۸۰ بر سطح آن یخ یافتند. قطر انسلادوس تنها ۵۰۰ کیلومتر است و همه پرتوهای تابیده شده از خورشید را باز می‌تاباند. دمای سطح این قمر در هنگام ظهر منفی ۱۹۸ درجه سانتی‌گراد است. سن انسلادوس ۱۰۰ میلیون سال تخمین زده شده‌ است. در سال ۲۰۱۴ براساس پژوهش‌های ناسا مشخص شد که یک اقیانوس زیر سطحی به عمق ۱۰ کیلومتر در آن وجود دارد.

سایت علمی بیگ بنگ / منبع: apod

کشف کهکشان هیولای مرده در کیهان اولیه


بیگ بنگ: اخترشناسان می‌گویند یک کهکشان هیولای مرده را یافته‌اند که قدمت آن به دوران ابتدایی کیهان باز می‌گردد، پژوهش‌ها نشان می‌دهد این کهکشان زندگی کوتاهی داشته و در جوانی مرده است.

Massive Galaxy XMMبه گزارش بیگ بنگ، به گفتۀ محققان کهکشان XMM-2599 که ۱۲ میلیارد سال پیش وجود داشته، با سرعت باعث به تولید ستاره می‌پرداخته و بعد هم از بین رفته است. اخترشناسان با استفاده از طیف نگار چند منظوره رصدخانه کِک و تصاویر فروسرخ، این کهکشان را به دقت بررسی کردند. این رصدخانه در نزدیکی قله خاموش مائونا کیا در هاوایی قرار دارد.

“بنجامین فارست”، نویسنده اصلی این مطالعه و محقق فوق دکترای دانشگاه کالیفرنیا، گروه اخترفیزیک ریورساید در این خصوص گفت: « نکتۀ عجیب این است که حتی قبل از آنکه جهان ۲ میلیارد سال عمر کند، این کهکشان توانسته بود توده‌ای متشکل از ۳۰۰ میلیارد ستاره را تشکیل دهد و آن را تبدیل به یک کهکشان فوق‌العاده بزرگ نماید. جالب‌تر از همه اینکه، ما مشاهده کردیم کهکشان ِ  XMM-2599 بیشتر ستاره‌های خود را  وقتی که جهان کمتر از ۱ میلیارد سال سن داشت با هیجان وصف‌ناپذیری تولید نمود و بعد از آن یعنی زمانی که جهان فقط ۱.۸ میلیارد سال سن داشت، غیرفعال شد.»

در تصاویر زیر تحول احتمالی این کهکشان ِ هیولا، از چپ به راست نشان داده شده است. در آغاز شکل‌گیری آن را بعنوان یک کهکشان عظیم که باعث پیدایش میلیون‌ها میلیون ستاره شده، دیده می‌شود؛ سپس تبدیل شدنش به یک کهکشان مرده و شاید سرنوشت نهایی‌اش که عضوی از یک خوشۀ کهکشانی است، دیده می‌شود.

Possible Evolution XMM scaledاین کهکشان در دوران ِ اوج خود، توانست بیش از هزار جرم خورشیدی ستاره مانند را تولید نماید. این میزان تولید ستاره در نوع خود بسیار شگفت‌انگیز است و وقتی با کهکشان خودمان، یعنی کهکشان راه شیری که یک ستاره جدید را در هر سال تولید می‌کند، مقایسه شود بسیار حیرت‌انگیز خواهد بود.

“دانیلو مارچسینی”، نویسنده این تحقیق و استادیار نجوم دانشگاه تافتس ماساچوست گفت: « کهکشان XMM-2599 ممکن است از نسل ِ کهکشان‌های پر ستاره و پر گرد و غبار جهان اولیه باشد که تلسکوپ‌های فروسرخ جدید توانسته‌اند آنها را کشف نمایند.»

اما اخترشناسان از چگونگی تکامل این کهکشان ِ غول‌آسا اطلاع چندانی ندارند. وقتی که این کهکشان با سایر کهکشان‌های آن دوره مقایسه می‌شود دارای اندازۀ غیرطبیعی است و بر اساس مدل‌های امروزی، XMM-2599 هنوز هم می‌توانست باعث تولد ستاره‌های بیشتری شود.

“جیلیان ویلسون”، استاد اخترفیزیک دانشگاه کالیفرنیا، ریورساید در این خصوص گفت: «آنچه این کهکشان را بسیار جالب و متمایز می‌کند، این است که این کهکشان دیگر ستاره‌ای را تولید نمی‌کند، شاید به این دلیل که دیگر سوختی به آن نمی‌رسد یا اینکه سیاهچاله‌اش فعال شده است. بر اساس این “نتایج ما خواستار اعمال تغییراتی در مدل‌هایمان هستیم تا بتوانیم متوقف شدن تولید ستاره‌ها را در کهکشان‌های اولیه را توضیح دهیم.

ما کهکشان XMM-2599 را در مرحله غیرفعالش مشاهده نموده‌ایم. این کهکشان در واقع جرم خود را از دست نداده، بلکه دیگر ستاره‌ای تولید نمی‌کند، بنابراین این سوال برای اخترشناسان به وجود می‌آید که چه چیزی باعث بروز این مسئله شده است. با گذشت زمان، آیا این کهکشان می‌تواند به دلیل گرانش به طرف کهکشان‌های تولیدکنندۀ ستاره جذب شود و کمی درخشش تولید نماید؟ اخترشناسان امیدوارند با مطالعۀ بیشتر این کهکشان، پاسخ سوالات خود را دریافت نمایند.

“مایکل کوپر”، نویسنده پژوهشی دانشگاه کالیفرنیا، ارواین در این خصوص گفت: «شاید در طول ۱۱.۷ میلیارد سال تاریخ کیهانی، کهکشان ِ XMM-2599 به عضو اصلی یکی از درخشان‌ترین و گسترده‌ترین خوشه‌های کهکشانی جهان تبدیل شده باشد. از طرف دیگر، این کهکشان می‌تواند همچنان در انزوا به حیات خود ادامه دهد. یا می‌تواند سناریویی را دنبال کند که بین این دو فرضیه قرار دارد.» جزئیات بیشتر این پژوهش در Astrophysical Journal منتشر شده است.

ترجمه: سهیلا دوست پژوه/ سایت علمی بیگ بنگ

منبع: CNN

بزرگترین ستاره و‌ سیاهچالۀ شناخته شده


بیگ بنگ: خورشید، به تنهایی ۹۹.۸۶ درصد از جرم کل منظومه شمسی را به خود اختصاص داده است. البته نیازی به گفتنش نیست، حقیقتاً غول آساست. اما در ادامه متوجه خواهید شد که در مقابل برخی اجرام دیگر آنچنان بزرگ محسوب نمی‌شود.
‌‌

IMGبه گزارش بیگ بنگ، قطر خورشید در حدود ۱.۴ میلیون کیلومتر است (محیطش در حدود ۴.۴ میلیون کیلومتر است). می توانید ۱۰۹ زمین را چسبیده به هم در کنار یکدیگر قرار دهید تا قطر خورشید پر شود. مساحت خورشید به حدی بزرگ است که می توانید در حدود ۱.۳ میلیون زمین را درون آن جای دهید! بله … خورشید واقعا بزرگ و با ابهت است که زمین در مقایسه با آن یک شی کوتوله و بسیار ریز محسوب می‌شود.

اما بزرگترین ستاره‌ی شناخته شده که UY scuti نام دارد، شعاعی در حدود ۱.۲ میلیارد کیلومتر و محیطی‌ برابر ۷.۵ میلیارد کیلومتر دارد. برای درک بهتر بزرگی‌ این ستاره، این طور می‌توان گفت که دور زدن کل این ستاره با هواپیما‌های معمولی‌ موجود، ۹۵۰ سال زمان می برد. حتی نور با وجود سرعت بالایی‌ که دارد برای طی‌ کردن این مسیر به ۶ ساعت و ۵۵ دقیقه زمان احتیاج خواهد داشت. این ستاره ۹۵۰۰ سال نوری از زمین فاصله دارد.

fcaffafbbbfdf‌‌‌بزرگترین سیاهچاله‌ی شناخته شده نیز، TON 618 نام دارد که در فاصله ۱۰.۳۷ میلیارد سال نوری از زمین واقع شده است. دانشمندان تخمین می‌زنند این سیاهچاله جرمی ۶۶ میلیارد برابر خورشید دارد. سیاهچاله‌های کلان جرم جرمی بیش از ۱۰ میلیارد بار یا بیشتر از خورشید را دارند و معمولا در مرکز کهکشان‌ها قرار دارند.

سایت علمی بیگ بنگ / منابع بیشتر: businessinsider , phys.org , news.sky.com

خیره به آسمان شب


بیگ بنگ: فقط طی یک دقیقه می‌توانید چند آسمان‌ شب را در سراسر کره زمین از طریق ترکیبی از توالی‌های تایم‌لپس حیرت‌آور مشاهده نمایید.

این نمایش شما را به مکان‌هایی در آمریکا، آلمان، روسیه، ایران، نپال، تایلند، لائوس و چین می‌برد. حتی می‌توانید چشم‌انداز یک جزیرۀ کوچک در جنوب شرقی اقیانوس آرام را مشاهده کنید. اما بخاطر داشته باشید در حالیکه امشب خانه هستید، آسمان شب به سراغ شما می‌آید. در این شب‌ها به بالا نگاه کنید، چون هفتۀ بین‌المللی آسمان تاریک است، و از این طریق می‌توانید آن را جشن بگیرید.

سایت علمی بیگ بنگ / منبع: apod

چه زمانی بذر اولیه منظومه شمسی شکل گرفت؟


بیگ بنگ: اخترشناسان به دنبال بقایایِ برخورد ستاره‌های نوترونی هستند که باعث شد فلزات ارزشمند در زمین پدید آیند. وقتی ستاره‌های نوترونی با هم ادغام می‌شوند، طیف وسیعی از عناصر با عمر کوتاه را به محیط پیرامون خود پرتاب می‌کنند و این مواد به بخشی از منظومه‌های ستاره‌ای که بعدها به وجود می‌آیند، تبدیل می‌شوند.

bVKYnTXMGLKmcMmHmJVxN
یک تصویر هنری از آماده شدنِ ستاره‌های نوترونی برای برخورد با یکدیگر

به گزارش بیگ بنگ، اکنون دانشمندان در تلاش‌ هستند تا ادغامی را بررسی کنند که زمینه‌های پیدایش منظومه شمسی ما را فراهم نموده است. این کار با بررسی عناصرِ تولید شده توسط موادِ اصلیِ در حال تجزیه انجام می‌شود. لذا دانشمندان با توجه به تحقیق حاضر بر این باورند که ادغام مذکور ۱۰۰ میلیون سال قبل از پیدایش منظومه شمسی و در فاصله ۱۰۰۰ سال نوری از آن به وقوع پیوسته است.

«شابوکس مارکا» دانشمند و فیزیکدان در دانشگاه کلمبیا در مصاحبه با وبسایت «Space.com» بیان کرد: «خیلی نزدیک بود. اگر به آسمان بنگرید و ادغام ستاره‌های نوترونی را در فاصله ۱۰۰۰ سال نوری با زمین ببینید، کل آسمان شب می‌درخشد.» مارکا و همکارش «امره بارتوش» اخترفیزیکدان در دانشگاه فلوریدا از شهاب‌سنگ‌های بر جای مانده از پیدایش منظومه شمسی برای ردیابی این برخورد عظیم استفاده کردند. آنها ایزوتوپ‌های موجود در این سنگ‌ها را مورد تجزیه و تحلیل قرار دادند.

محققان در ابتدا کمّیت ایزوتوپ‌های رادیواکتیو در منظومه شمسیِ جوان را محاسبه کردند؛ سپس اندازه‌گیری‌های خود را با مقدار ایزوتوپ‌های تولید شده در اثر ادغام ستاره‌های نوترونی را مقایسه کردند.

ادغام ستاره‌های نوترونی ما

عناصر سنگینِ جهان از قبیل طلا، پلاتین و پلوتونیوم زمانی به وجود می‌آیند که نوترون‌ها اتم‌های موجود را بمباران کنند. در طی چنین برخوردهایی، یک ستاره خنثی می‌تواند الکترون‌هایی با بار منفی منتشر سازد؛ که تبدیل به پروتونی به بار مثبت شده و هویت اتم را تغییر می‌دهد. این فرایند که با عنوانِ «دریافت سریع نوترونی» شناخته می‌شود، تنها در طی قدرتمندترین انفجارها به وقوع می‌پیوندد؛ انفجارهایی مثل ابرنواخترها و ادغام ستاره‌های نوترونی.

esoaاما دانشمندان بر سرِ این موضوع همچنان به بحث می‌پردازند که کدام یک از این انفجارهای قدرتمند باعث شده طیف وسیعی از عناصر سنگین در جهان به وجود بیایند. در همین راستا، مارکا و بارتوش به شهاب‌سنگ‌های باستانی روی آورده‌اند تا این مسئله را درک نمایند که چه نوع رویدادهایی باعث شد بذرِ منظومه شمسی جوان در کیهان پاشیده شود. درون سنگ‌هایِ به جای مانده از منظومه شمسیِ جوانِ ما، موادی را می‌توان یافت که حاصل یک انفجار عظیم هستند. اگرچه این عناصر اولیه رادیواکتیو بوده و سریعاً تجزیه شده‌اند، اما نشانه‌هایی از خودشان در گذشته بر جای گذاشته‌اند.

همچنان‌که رصدخانه موج گرانشی با تداخل‌سنج لیزری موسوم به لایگو(LIGO) در تلاش است تا ادغام بالقوه ستاره‌های نوترونی را شناسایی کند، دانشمندان هم از مشاهدات این رصدخانه استفاده می‌کنند تا مهم‌ترین عواملِ دخیل در موادِ ایجاد شده در نزدیکیِ رویداد ادغام را مورد شناسایی قرار بدهند. در مطالعات گذشته این برآورد مطرح شد که ابرنواخترها هر ۵۰ سال یک بار در کهکشان راه شیری به وقوع می‌پیوندند. مشاهدات جدید رصدخانه لایگو نشان می‌دهد که ادغام ستاره‌های نوترونی به ندرت اتفاق می‌افتد؛ مثلاً تقریباً هر صدهزار سال یک بار. میزانِ عناصر سنگینِ موجود در منظومه شمسی نشان داد که این عناصر از یک ادغام ستاره نوترونی در نزدیکی منظومه شمسی نشات می‌گیرند.

با توجه به این یافته، مارکا افزود: «هر ایزوتوپ مثل ساعت‌نگهداری است که در زمان انفجار شروع می‌شود. ما با مطالعه میزان هر ایزوتوپ باقی مانده از زمانی که مواد دریافت شد، قدمت برخورد را تعیین کردیم؛ برخوردی که منظومه شمسی را تحت تاثیر خودش قرار داد. فقط یک نقطه در زمان وجود دارد که همه این رویدادها با یکدیگر همخوانی دارند. این دوران به حدود ۱۰۰ میلیون سال پیش از شکل‌گیریِ منظومه شمسی باز می‌گردد. البته این زمان مثل چشم به هم زدنی در مقیاس کیهانی به حساب می‌آید. ما محاسبه کردیم که ستاره‌ها در چه فاصله‌ای نسبت به ما با یکدیگر برخورد کردند و به ۱۰۰۰ سال نوری رسیدیم.»

محققان کماکان نمی‌دانند که این عناصر سنگین در چه جهتی وارد منطقه شدند که بعدها به منظومه شمسیِ ما تبدیل گشت؛ این اکتشاف از دید نظری این امکان را به دانشمندان می‌دهد تا بقایایِ برخورد را ردیابی نمایند. مشکل اینجاست که خورشید از زمانی که ۴.۵ میلیارد سال پیش پدید آمد، آرام سر جای خود ننشسته است. بلکه، به دور کهکشان راه شیری نیز می‌چرخد. خورشید در طی مسیرش، ستاره‌هایی را بر جای گذاشته که در خوشه یکسانی باعث به وجود آمدن ستاره‌هایی شد. جستجوی اخترشناسان برای شکار این ستاره‌ها بی‌نتیجه باقی مانده است. مارکا ابراز امیدواری کرد که محققان یک روز موفق به یافتن این ستاره‌های خویشاوند و بقایای ادغام ستاره‌های نوترونی خواهند شد؛ بقایایی که سرانجام به شکل‌گیریِ منظومه شمسی ختم شده است. بر اساس گفته مارکا، این رویداد که بتازگی کشف شده، در نزدیکی محل سکونت ما به وقوع پیوسته است.

ترجمه: منصور نقی‌لو/ سایت علمی بیگ بنگ

منبع: space.com

کهکشان راه شیری گاز کهکشان‌های مجاور را می‌رباید

STScI H pa f xبه گزارش بیگ بنگ به نقل از ایرنا، کهکشان‌ها بازیافت کننده‌های بزرگی هستند. بادهای ستاره‌ها و انفجارهای اَبَرنواختری، گاز را به خارج این صفحه کهکشانی و به درون هاله‌ای که اطراف این کهکشان وجود دارد، می‌فرستند و در آنجا این گاز برای تشکیل ستاره‌های جدید به کهکشان باز می‌گردد.

اکنون کارشناسان با بررسی داده‌های گرفته شده از تلسکوپ فضایی هابل، جریان گاز را درون و خارج از کهکشان راه شیری بررسی و در کمال تعجب مشاهده کردند که میزان گاز ورودی به این کهکشان بیشتر از میزان گاز خروجی از آن است. «اندرو فاکس» از موسسه علوم تلسکوپ فضایی در بالتیمور واقع در مریلند و همکارانش در این مطالعه، ۲۰۰ رصد تلسکوپ فضایی هابل را از این هاله گاز که اطراف کهکشان راه شیری را فرا گرفته است، بررسی کردند.

هابل در این رصدها از اندازه‌گیری‌های فرابنفش استفاده کرده است، زیرا ابرهای گازی که این هاله کهکشانی را می‌سازند، تنها زمانی قابل رویت هستند که با این بخش از طیف نور مشاهده شوند. نور ناشی از  اختروش‌های دوردست – هسته‌های بسیار درخشان از کهکشان‌های فعال که انرژی آن‌ها از سیاهچاله‌های فوق‌العاده بزرگ تامین می‌شود – برای شناسایی ابرهای گازی استفاده شدند.

xاین گاز بخشی از نور اختروش‌ها را جذب می‌کند و به محققان اجازه می‌دهد تا موقعیت آن را ردیابی کنند. جهت حرکات این گازها با نحوه جابجایی فرکانس نور تعیین می‌شود. به گفته محققان، بررسی ۱۰ ساله داده‌های فرابنفش تلسکوپ هابل نشان داد که میزان ورودی گاز به کهکشان راه شیری بیشتر از میزان خروجی گاز از این کهکشان است. هنوز مشخص نیست که این گاز اضافی از کجا می‌آید – اما دو امکان در این رابطه وجود دارد.

نکتۀ مهم این است که این گاز می‌تواند از خلاء میان کهکشان‌ها جمع‌آوری شده باشد، اما اخترشناسان معتقدند که احتمالاً کهکشان راه شیری با استفاده از نیروی گرانشی بیشتر خود، این گازها را از کهکشان‌های اقماری کوچکتر خود می‌رباید.

کهکشان اقماری( Satellite galaxy) کهکشانی است که به صورتی مداری به دور یک کهکشان بزرگ می‌چرخد.این گردش بر اثر کشش گرانشی است. در یک جفت کهکشانی که حالت مداری دارند اگر یکی بسیار بزرگ‌تر از دیگر باشد، کهکشان بزرگتر کهکشان اصلی و دومی اقماری نامیده می‌شود. یک مطالعۀ جدید نیز نشان می‌دهد کهکشان راه شیری احتمالا ۱۰۰ “کهکشان اقماری” کم نور به دور خود داشته باشد.